علی فتحطاهری امروز در گفتوگو با خبرنگار فارس در قزوین اظهار داشت: صدرالدین محمد شیرازی معروف به صدرالمتألهین و ملاصدرا که بیتردید یکی از بزرگترین فیلسوفان عالم اسلام است، در شیراز به دنیا آمد و در مکتب اصفهان نزد اساتید بزرگی چون شیخ بهایی و میرداماد پرورش یافت.
وی ادامه داد: ملاصدرا در ابتدا برای تلمذ به قزوین سفر کرد و سپس با انتقال پایتخت صفوی به اصفهان به همراه شیخ بهایی و میرداماد به اصفهان رفت.
این استاد دانشگاه گفت: ملاصدرا با تکیه بر مبانی عرفانی، قرائت جدیدی از نظامهای فکری فلسفی و کلامی پیش از خود ارائه داد که به حکمت متعالیه شهرت یافت و به جرأت میتوان گفت که پس از صدرا نظام فلسفی دیگری در عالم اسلام مطرح نشد و همه متفکران پس از وی به نوعی مشارح مکتب معالیه به شمار میآیند.
وی تصریح کرد: صدرالمتألهین با طرح مباحث عمیقی چون اصالت وجود، تشکیک وجود، حرکت جوهری و مانند آن انقلابی عظیم در عالم فلسفه ایجاد کرد و موفق شد بسیاری از معضلات فکری دوران خویش را حل کند و نبوغ فکری و عمیق وی سبب شد تا از گزند ظاهربینان جاهل و عالمان مغرور زمان خویش در امان نماند، از این رو ناگزیر شد تا دورهای از حیات خویش را در انزوا سپری کند.
فتحطاهری عنوان کرد: ملاصدرا مهمترین اثر خویش یعنی سلوک عقلی را بر اساس سلوک عرفانی بر چهار سفر مبتنی میسازد و میکوشد تا بر اساس اصول و مبانی عقلی و استشهاد به آیات قرآنی رابطه دقیق عقل، وحی، حکمت و دین را بیان کند.
وی ویژگیهای نگارش ملاصدرا را صلابت و نظم منطقی برشمرد و افزود: این ویژگیها در برخی از مواقع مشکلاتی را به بار میآورد که او را تا سرحد تکفیر پیش برده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی قزوین افزود: حکایت کردهاند که وی شبی استاد خود میرداماد را در خواب دید و شکایت پیش او آورد که چرا من وقتی تعلیم شما را بازگو میکنم اینچنین مورد بیمهری قرار میگیرم ولی شما از چنان عزت و احترامی برخوردار بودید، میرداماد پاسخ داد که تو آنچنان مسائل را شرح میدهی که مردم فکر میکنند آن مطلب را فهمیدهاند و به خود اجازه اعتراض میدهند در حالی که اگر مطالب را مشکل بنویسی جاهلان، قدرت درک آن مطالب را نخواهند داشت و برای پنهان ماندن جهل خویش هم که شده از انکار آن امتناع میکنند.
این استاد دانشگاه گفت: ملاصدرا با نگاه عرفانی، لطیف و استدلال محکم فلسفی به سراغ کتاب شریف قرآن میرود و تفاسیری از برخی آیات ارائه میدهد که درخور تأمل و دقت نظر است.
وی اضافه کرد: ملاصدرا را به حق صدرالمتألهین نامیدهاند، چراکه در کنار سلوک عقلی و ریاضتهای فکری، به سلوک معنوی و ریاضتهای عرفانی نیز پایبند بود و شاهد این ادعا همین بس که وی هفت بار پای پیاده به حج مشرف شد تا با تحمل سختیهای سفر جان را پیرایش دهد و قابلیت دریافت انوار الهی را پیدا کند و در همین سفر حج بود که جان به جانآفرین تسلیم کرد و در جوار حق آرام گرفت.
فتحطاهری در پایان اضافه کرد: در محضر ملاصدرا شاگردان زیادی پرورش یافتهاند که ملا عبدالرزاق لاهیجی و فیض کاشانی از نمونه آنها است که در عین شاگردی، داماد ملاصدرا نیز بودند.
انتهای پیام/آ20/پ3003