سرّ فاطمه (س) در روز زن
تعیین سالروز ولادت با سعادت حضرت فاطمه زهرا (س) بهعنوان «روز زن» و «روز مادر» تنها یک نامگذاری تقویمی نیست؛ بلکه نوعی بازخوانی تمدنی از جایگاه زن در نگاه اسلام ناب است؛ روایتی که ریشه در قرآن، سیره نبوی، و میراث اهلبیت علیهم السلام دارد.
این انتخاب محصول ارزیابی تاریخی، فرهنگی، الهیاتی و اجتماعی است و بهصورت آگاهانه برای بازسازی «الگوی زن مسلمان» در عصر جدید صورت گرفته است.1. مبنای قرآنی و الهیاتی انتخابقرآن کریم در نظام ارزشگذاری خود، انسان را با تقوا و طهارت میسنجد، نه جنسیت. مفاهیمی چون«کوثر»، «طهارت»، «اصطفی» و «لیلةالقدر» در تفاسیر شیعه به حضرت زهرا (س) مرتبط دانسته شدهاند.از نگاه الهیاتی، او مظهر سه اصل بنیادین است:• طهارت کامل (آیه تطهیر، سوره احزاب 33)• کوثریت و برکت وجودی (سوره کوثر)• رضای الهی (حدیث معروف: فاطمه بضعة منّی، یرضى الله لرضاها…)
این جایگاه ممتاز، او را به الگویی معرفتی و اخلاقی برای «انسان کامل» بدل کرده است؛ الگویی که زن مسلمان در آن تحقیر نمیشود، بلکه در بلندترین قله معنویت قرار میگیرد.2. تحلیل تاریخی و اجتماعی نامگذاریدر قرن معاصر، گفتمانهای جهانی درباره زن، عمدتاً بر دو قطب شکل گرفتند:• الگوی زن مصرفمحور و کالاییشده در فرهنگ غربی• الگوی زن منزوی و کمرنگشده در برخی قرائتهای سنتینامگذاری میلاد صدیقه طاهره (س) بهعنوان روز زن، واکنشی تمدنی برای ارائه «راه سوم» بود؛ راهی که:• کرامت زن را به معنویت پیوند میزند• زن را محروم و منفعل نمیخواهد• و از سوی دیگر، زن را ابزار لذت و سرمایهداری نمیسازد.3. تحلیل اندیشهای: چرا شخصیت حضرت زهرا (س) الگوی مادر و زن است؟الف) در مقام «زن»:حضرت زهرا (س) در گفتار و رفتار خویش تصویری از زن مسلمان میآفریند که:• فعال در عرصه اجتماعی و سیاسی است (خطبه فدکیه نمونه روشن)• در دفاع از حقیقت پیشگام است• در عین حضور اجتماعی، گوهر حیا و عفاف او محفوظ است• در دانش، کلام و حکمت، چنان برجسته است که ائمه (ع) در مباحث معرفتی به ایشان استناد کردهاند.
ب) در مقام «مادر»:جایگاه مادری در نگاه اسلامی برخلاف برخی فرهنگها نقش ثانویه نیست، بلکه نقش تمدنساز است.حضرت زهرا (س) مادر امامان، مادر سلاله معرفت، و مادر تاریخ ولایت است.در روایت آمده: «فاطمه امّ أبیها»؛یعنی در نقش مادری، حتی نسبت به پیامبر اکرم (ص) در مقام پناه و آرامش ظاهر میشود.بدینترتیب، «مادر بودن» در نگاه فاطمی صرفاً رابطه زیستی نیست؛ بلکه نقشی الهی، تربیتی و تاریخی است.4. نقش اندیشه امام خمینی (ره) در تثبیت این نامگذاریامام خمینی (ره) نخستین شخصیتی بود که با صراحت اعلام کرد:«روز ولادت حضرت زهرا (س) روز زن است.»این تصمیم بر سه مبنای فکری استوار بود:• زن در اسلام همتای مرد در کرامت انسانی است• زنان با الگوی فاطمی میتوانند ارکان تحول اجتماعی باشند• دشمنان میکوشند زن مسلمان را یا عقبمانده یا بیهویت جلوه دهنددر اندیشه ایشان، حضرت زهرا (س) کاملترین الگوی ممکن برای زن مسلمان است؛ زنی که معنویت، عقلانیت، نقش اجتماعی، مادرانگی و کرامت زنانه را یکجا در خود جمع کرده است.5. وجه عرفانی و معنوی انتخابدر عرفان اسلامی، حضرت زهرا (س) «حقیقت نوری» است؛سرچشمه ای که از آن «امامت» میجوشد و جهان معنوی شیعه را تغذیه میکند.از این منظر:• زن، آینه لطافت الهی است• و مادر، آستانه تجلی رحمت خدا بر زمینمیلاد بانویی که «مظهر رحمت و نور» است، مناسبترین روز برای بزرگداشت «زن» و «مادر» تلقی میشود.
نامگذاری روز میلاد حضرت زهرا (س) بهعنوان «روز زن» و «روز مادر» حاصل یک تصمیم احساسی یا سیاسی نبود، بلکه برآیندی است از:• مبانی الهیاتی قرآن و حدیث• نیازهای تمدن اسلامی در عصر جدید• شخصیت چندساحتی و جامع حضرت زهرا (س)• و تحلیل عمیق اندیشه اسلامی درباره کرامت زناین نامگذاری، تلاشی است برای اینکه زن مسلمان در جهانی پرهیاهو، به الگوی اصیل خود یعنی «بانوی نور» بازگردد؛ بانویی که هم مادر است، هم عالمه، هم مجاهده، هم الگوی عفاف، و هم نماد حیات و رشد جامعه.امید آنکه زنان و دختران این سرزمین، با الگوگیری از حضرت زهرا(س) ـ آن خورشید عصمت که در طلعت قدسیاش حکمت، حیا، آزادگی و کرامت درهم آمیخته است ـ بتوانند در پرتو انوار آن بانوی بزرگوار، در همه عرصههای معرفت، اخلاق، تربیت و زیست اجتماعی، نقشآفرین، بالنده و اثرگذار باشند و آیینهای از زیباییهای سیره فاطمی در جهان امروز برافروزند.#روز_مادر#روز_زن #حضرت_فاطمه_زهرا#تقویم#محمدمهدی_مومنی_ها 15:43 - 19 آذر 1404