چگونه دولت سیزدهم ریل آموزش و پرورش را تغییر داد؟
اولین نشست از سلسله نشستهای تخصصی الگوی حکمرانی آیت الله شهید رئیسی با موضوع نقش حکمرانی آموزش و پرورش عصر امروز با حضور رضا مراد صحرایی و یوسف نوری وزیران آموزش و پرورش دولت سیزدهم با همت اندیشکده حکمرانی و کشورداری شهید رئیسی برگزار شد.
به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس، اولین نشست از سلسله نشستهای تخصصی الگوی حکمرانی آیت الله شهید رئیسی با موضوع نقش حکمرانی آموزش و پرورش عصر امروز با حضور رضا مراد صحرایی و یوسف نوری وزیران آموزش و پرورش دولت سیزدهم با همت اندیشکده حکمرانی و کشورداری شهید رئیسی برگزار شد.رضا مراد صحرایی با اشاره به اینکه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش در دولت سیزدهم از بایگانی خارج و به مرحله اجرا رسید، اظهار کرد: تمرکز اصلی ما در این دوره، ارتقای جایگاه معلم به عنوان رکن اصلی نظام تعلیم و تربیت بود. بر همین اساس، دانشگاه فرهنگیان به عنوان کانون تربیت معلم، دستخوش تغییرات بنیادین ساختاری شد.تحول در دانشگاه فرهنگیانوزیر اسبق آموزش و پرورش با تأکید بر اینکه دانشگاه فرهنگیان در این دوره به استقلال جایگاه هیئت مرکزی جذب دست یافت، افزود: این دانشگاه اکنون همتراز با وزارتخانههای علوم و بهداشت، صاحب هیئت مرکزی جذب هیئت علمی شد که گامی بزرگ در جهت استقلال و هویتبخشی به این نهاد است. همچنین با ارتقای زیرساختها، ۳۲ دانشگاه استانی شکل گرفت و برنامه جامع تربیتی دانشگاه فرهنگیان نیز به تصویب رسید.صحرایی از جذب ۱۲۰۰ «دکتر معلم» و صدور مجوزهای کلان برای جذب نیروی انسانی متخصص خبر داد و آن را بخشی از تلاش برای تقویت کیفیت آموزش عالی در تربیت معلم دانست.
تغییر نگاه از «ستاد» به «مدرسه»وی با بیان اینکه استراتژی دولت در نظام آموزشی، تغییر جهت از نگاههای ستادی به سمت «مدرسه» بود، تصریح کرد: برای نخستین بار در تاریخ نظام آموزشی، شورایی تحت عنوان شورای راهبری با حضور اعضای کلیدی از وزارت آموزش و پرورش و سازمان برنامه و بودجه تشکیل شد تا تضادهای بودجهای و اجرایی را حلوفصل کند. این نهاد برای تراز کردن بودجه با نیازهای واقعی مدارس ایجاد شد.صحرایی در بخش دیگری از سخنان خود به دستاوردهای قانونی دولت اشاره کرد و گفت:نخستین سند تربیت دوره کودکی در هیئت وزیران تصویب شد که گامی بیسابقه در توجه به این مقطع حیاتی است. همچنین با ترسیم یک نقشه راه عملیاتی، ۱۵۷ پروژه و اقدام کلیدی تدوین شد که به عنوان یک سند علمی و تجربی، مسیر پیشرفت کشور را در حوزه نظام آموزشی هموار میکند.وزیر اسبق آموزش و پرورش تأکید کرد : این اقدامات، تفاوت بنیادینی با رویکردهای گذشته داشته و بر اساس نگاهی واقعبینانه به ظرفیتهای موجود در «برنامه هفتم توسعه» طراحی شده است.
افزایش ۵۰۰ هزار مترمربعی ظرفیت دانشگاه فرهنگیان در دولت شهید رئیسیوزیر اسبق آموزش و پرورش با اشاره به برخی چالشهای حوزه تربیت معلم در سالهای گذشته اظهار کرد: در مقاطعی حتی زمانی که مدارس بازگشایی شده بودند، دانشگاه فرهنگیان همچنان با محدودیت و تعطیلی مواجه بود و این موضوع نشاندهنده نوع نگاه به این دانشگاه در آن دورهها بود.وی با بیان اینکه از حوالی سال ۱۳۹۶ روند کاهش ظرفیت دانشگاه فرهنگیان آغاز شد، افزود: در دولت یازدهم این نگاه تقویت شد و ظرفیت پذیرش دانشجو در این دانشگاه کاهش یافت؛ در حالی که دانشگاه فرهنگیان در سال ۱۳۹۲ به جایگاه یازدهم از نظر جمعیت دانشجویی رسیده بود و ظرفیت قابل توجهی برای جذب و تربیت معلم داشت.صحرایی ادامه داد: پس از آن، شیوههای دیگری برای جذب معلم در نظر گرفته شد، اما کاهش ظرفیت دانشگاه فرهنگیان، مسیر اصلی تربیت حرفهای معلم را تضعیف کرد.به گفته وی، این در حالی بود که تأکیدات رهبر انقلاب بر تقویت دانشگاه فرهنگیان و جایگاه آن در نظام تعلیم و تربیت همواره وجود داشته است.وزیر اسبق آموزش و پرورش با اشاره به بازدید رهبر انقلاب از دانشگاه فرهنگیان و تأکید ایشان بر اهمیت این مجموعه گفت: پس از این تأکیدات، اقداماتی جدی برای تقویت زیرساختهای دانشگاه انجام شد و در فاصلهای کوتاه، حدود ۵۰۰ هزار مترمربع به فضاهای دانشگاه فرهنگیان افزوده شد؛ اقدامی که در هیچ برنامه از پیش تدوینشدهای پیشبینی نشده بود، اما با حمایتها و پیگیریها محقق شد.وی افزود: این توسعه فیزیکی و احیای ظرفیتها، گامی بزرگ در مسیر تأمین معلم مورد نیاز کشور بود و نشان داد با عزم مدیریتی و حمایتهای کلان میتوان مسیرهای متوقفشده را دوباره فعال کرد.
صحرایی همچنین با اشاره به برخی مقاومتها و فضای رسانهای آن دوره گفت: هر زمان که یک راهبرد مهم و به نفع کشور در حوزه تعلیم و تربیت دنبال میشد، هجمههایی از سوی شبکههای بیگانه و جریانهای مخالف شکل میگرفت، در حالی که تقویت دانشگاه فرهنگیان یک ضرورت ملی برای تضمین کیفیت آموزش در مدارس کشور است.
نوری: دولت رئیسی الگوی مدرسه تراز سند تحول را نهایی کردیوسف نوری وزیر اسبق آموزش و پرورش در این نشست با اشاره به اهمیت آموزش در اندیشه و مدیریت شهید رئیسی اظهار کرد: تجربیات و اقدامات انجامشده در حوزه تعلیم و تربیت در دولت سیزدهم از نقاط برجسته دوره مسئولیت او بوده است.نوری گفت: آیتالله رئیسی از سالهای ۱۳۹۶ و ۱۴۰۰ و در دوران فعالیت انتخاباتی، آموزش را یکی از اولویتهای اجتنابناپذیر معرفی کرده بود و این نگاه در تدوین برنامه دولت مردمی نیز بهطور مشخص دیده میشد.به گفته وزیر اسبق، دولت سیزدهم با تأکید ویژه بر نقش آموزش و پرورش در تربیت انسان تراز جمهوری اسلامی، ارتباط گستردهای با اقشار مختلف جامعه برقرار کرد و در این مسیر تلاش شد مسائل حوزه تعلیم و تربیت به شکل ملموس و عملیاتی بررسی شود.نوری با اشاره به اینکه حدود ۲۶ ماه، یعنی نزدیک به سه سال، مدارس کشور در دوران کرونا تعطیل بود، گفت: در شرایطی که بسیاری از کشورهای اطراف مدارس خود را باز نگه داشته بودند، این تعطیلی در ایران آثار زیانباری برجای گذاشت.وی افزود: آسیبها تنها محدود به فرایند یاددهی و یادگیری مفاهیم انتزاعی نبود و نظام تربیتی نیز در این دوره دچار چالشهای جدی شد؛ چالشهایی که بخشی از آن در تحولات اجتماعی سال ۱۴۰۱ بروز یافت.
نوری تأکید کرد: در دولت شهید رئیسی موضوع اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش با جدیت ویژهای دنبال شد.به گفته وی، یکی از اقدامات مهم و بیسابقه در این دوره ترسیم الگوی مدرسه در تراز سند تحول بنیادین بود که در دولت سیزدهم نهایی و افتتاح شد.نوری این سند را یک سند علمی، تجربی و مبتنی بر اسناد بالادستی نظام دانست و گفت: این اقدام از مهمترین دستاوردهای دوره اخیر بود.وزیر اسبق آموزش و پرورش همچنین بیان کرد: در سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، مطالعات مرتبط با برنامه درسی ملی و طرحوارههای مرتبط با سند تحول انجام شد و تفاوت مهم رویکرد دولت سیزدهم نسبت به گذشته، تمرکز بر نگاه مدرسهای به جای نگاه صرفاً ستادی بود. وی افزود: در این دوره نقش مدرسه و برنامه درسی مدرسهای بهعنوان محور اقدامات تحولی مورد توجه ویژه قرار گرفت و این موضوع از وعدههای اصلی شهید آیتالله رئیسی در انتخابات نیز محسوب میشد.نوری با تشریح روند تصمیمگیری درباره بازگشایی مدارس در دوران کرونا گفت: موضوع بازگشایی مدارس یکی از مسائل مهم کشور بود، زیرا در شرایط بحران و جنگ، آموزش معمولاً غیرحضوری میشود و طبیعتاً چالشها و موانعی بهوجود میآورد.وی تأکید کرد: احساس نیاز برای بازگشایی مدارس از درون دولت شکل گرفت و اقداماتی برای تحقق آن صورت گرفت.نوری با اشاره به تجربه شخصی دوران دفاع مقدس و نحوه باز و بسته شدن مدارس در آن مقطع افزود: اسناد و گزارشهای جهانی از جمله اسناد سازمان ملل تأکید میکنند مدارس باید آخرین مکانهایی باشند که تعطیل میشوند و در بحرانها نیز اولین مکانهایی هستند که باید بازگشایی شوند.
وی گفت: شرکت مایکروسافت گزارشی ارائه کرده بود که نشان میداد آموزش مجازی حتی در بهترین حالت تنها حدود ۵۰ درصد راندمان دارد.همچنین به گفته وی، حدود ۱۰ پژوهش در پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش و معاونتهای مختلف انجام شده بود که آثار آموزش غیرحضوری را بررسی کرده بودند.وزیر اسبق آموزش و پرورش توضیح داد: از زمان ورود به وزارتخانه در آذرماه، معتقد بودیم دیماه همزمان با امتحانات ، زمان مناسبی برای بازگشایی مدارس است، اما این موضوع بهدلیل آماده نبودن رسانهها، مردم و برخی نهادها از جمله مجلس و وزارت بهداشت محقق نشد.وی گفت: با وجود این، روند یادگیری و اقناع افکار عمومی آغاز شد و امتحانات دیماه طبق قانون برگزار شد، اما امکان بازگشایی کامل مدارس فراهم نشد.نوری ادامه داد: مدارس روستایی بهصورت تلویحی بازگشایی شده بود و این اقدام از سوی مسئولان، ناظر بر عدالت آموزشی تعبیر شد، زیرا مناطق محروم در شرایط آموزش غیرحضوری بیشتر آسیب میدیدند.وی افزود: عدالت تربیتی از موضوعاتی بود که بهطور جدی پیگیری میشد و اقدامات انجامشده بر اساس کار تجربی و الگوهای بینالمللی شکل گرفت.
به گفته وی، مرکز بینالملل آموزش و پرورش مأمور شد اطلاعات مدارس و وضعیت تعطیلی کشورها را گردآوری کند و نتایج نشان داد در بسیاری از نقاط جهان تعطیلی مدارس بسیار کوتاه بوده است؛ برخی کشورها فقط دو یا سه هفته تعطیلی داشتند و حتی برخی کشورها عملاً تعطیلی نداشتند، به ویژه کشورهای حوزه اسکاندیناوی.نوری گفت: در مقابل، در ایران تعطیلی مدارس بهراحتی و برای مدت طولانی اتفاق افتاده بود.وی با اشاره به جلسه خصوصی با رئیسجمهور گفت: پس از ارائه توضیحات و با حمایت وزیر کشور، تصمیم بازگشایی مدارس نهایی شد.وی افزود: بررسیها نشان داد آموزش در پایههای اول ابتدایی در فضای مجازی منجر به شکلگیری چارچوببندی و مدیریت افکار عمومی دانشآموزان از سوی جریانهای بیرونی شده بود و این موضوع اهمیت بازگشت به آموزش حضوری را بیشتر نشان میداد.نوری بیان کرد: در دوره تابستان برنامههایی طراحی شد، اما هیچ فعالیتی نتوانست جای مدرسه را پر کند و بازگشت دانشآموزان با شور و نشاط قابل توجه همراه بود.به گفته وی، برنامههایی مانند سلام فرمانده در مدارس برگزار شد و در عین حال جریانهای مخالف نیز از شرایط مدیریت افکار دانشآموزان سوءاستفاده کردند و برخی وقایع سال ۱۴۰۱ را به مدارس مرتبط کردند.
جدیدترین و مهمترین اخبار سیاسی، دفاعی و امنیتی را با دنبال کردن صفحه سیاست (اینجا) بخوانید. 20:29 - 14 اردیبهشت 1405