عبور قطار ۶۰ میلیارد دلاری شرق از جلوی چشمان ایران
با شتابگرفتن کریدور ۶۰ میلیارد دلاری چین–پاکستان (CPEC)، معادلات ترانزیتی و تجاری آسیا وارد مرحلهای تازه شده و میتواند بازیگران جدیدی از جمله ایران را به مرکز ثقل اقتصاد منطقه برساند.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ کریدور چین–پاکستان که یکی از مهمترین شاخههای ابتکار «یک کمربند–یک راه» چین (BRI) محسوب میشود، با هدف اتصال غرب چین به آبهای آزاد از طریق بنادر گوادر و کراچی طراحی شده است. این مسیر نهتنها زمان و هزینه انتقال کالا برای پکن را کاهش میدهد، بلکه وابستگی چین به مسیرهای دریایی تحت نفوذ غرب را نیز محدود میکند. به همین دلیل،کریدورCPEC فراتر از یک پروژه اقتصادی، ابزاری ژئوپلیتیکی برای چین بهشمار میرود.در حالی که پاکستان با توسعه بنادر گوادر و کراچی و ارتقای شبکه ریلی و جادهای خود به یکی از حلقههای کلیدی تجارت آینده آسیا تبدیل میشود، ایران هنوز استراتژی روشنی برای اتصال به این کریدور ارائه نکرده است.این در شرایطی است که موقعیت جغرافیایی ایران، بهویژه در پیوند کریدورهای شرق–غرب و شمال–جنوب، ظرفیت تبدیل کشور به یکی از کانونهای اصلی ترانزیت منطقه و حتی هاب ترانزیتی اوراسیا را فراهم میکند.کارشناسان حوزه حملونقل معتقدند که ایران میتواند با اتصال هوشمندانه بنادر جنوبی خود، بهویژه بندر چابهار، به شبکه CPEC، نقش مکمل و نه رقیب بندر گوادر را ایفا کند. چنین سناریویی نهتنها مزیت رقابتی ایران را افزایش میدهد، بلکه مسیر جایگزینی برای تجارت چین در شرایط بحرانهای امنیتی یا ژئوپلیتیکی ایجاد میکند.
با این حال، تحقق این هدف نیازمند تصمیمگیری سریع و اقدام عملی است. توسعه زیرساختهای ریلی و جادهای، تضمین امنیت مسیرهای ترانزیتی، ایجاد ثبات مقرراتی برای سرمایهگذاران خارجی و فعالسازی دیپلماسی اقتصادی با چین و پاکستان، از جمله پیشنیازهای ورود مؤثر ایران به این شبکه محسوب میشود. بدون این اقدامات، فرصتهای ترانزیتی ایران در حد ظرفیتهای بالقوه باقی خواهد ماند.در مقابل، ادامه وضعیت فعلی میتواند پیامدهای پرهزینهای داشته باشد. اگر اتصالهای اصلی CPEC بدون مشارکت ایران تثبیت شود، مسیرهای تجاری جنوب و شرق آسیا بهسمت کشورهای رقیب سوق پیدا خواهد کرد و بازگشت ایران به این معادله در آینده، مستلزم هزینههای سنگینتری خواهد بود.
20:15 - 3 بهمن 1404