لحظه طلایی توقف دعوا را پیدا کنید
«این چه حرفی بود؟ این چه کاری بود که کردم؟ اصلاً من چنین منظوری نداشتم.» اگر این جملههاییست که بعد از بحث با همسرتان، با خودتان میگویید، تکنیک «فاصله احساسی» به شما کمک زیادی خواهد کرد.
گروه زندگی: «گاهی در رابطه همسران، به دلیل بحثهایی که شکل میگیرد، اوضاع به جایی میرسد که بعداً با خودمان میگوییم: «این چه حرفی بود؟ این چه کاری بود که کردم؟ اصلاً من چنین منظوری نداشتم.» چطور بفهمیم چه زمانی باید دعوا را متوقف کنیم؟مرضیه کشوری، کارشناسی ارشد روانشناسی و مشاور و مدرس کلاسهای خانواده، امشب با یک راهحل عملی، مهمان گزارش ماست.اولین سؤال این است که چرا ادامهدادن به بعضی از بحثها اشتباه است؟کشوری پاسخ میدهد: چون وقتی ادامه پیدا میکنند، یا به جدل تبدیل میشوند، یا به دعوایی میرسند که از کنترل ما خارج است، و گاهی هم به توهین و حرفهایی ختم میشوند که ناخودآگاه حرمت میان ما را از بین میبرد.
ترمز دستی را همینجا بکشید
«حالا جدل چیست؟جدل شبیه یک گفتوگو است که مانند توپ پینگپنگ، مدام رفتوبرگشت دارد: تو چیزی میگویی، او چیزی میگوید؛ اما بینتیجه!پس هر زمان دیدید که فقط مشغول بگوومگو هستید، بدون اینکه به نتیجهای برسید، و در آن خشم، لجبازی و تنش غلبه دارد، بدانید که آنجا دیگر جدل شکلگرفته است.در چنین لحظهای باید مکث کنیم.وقتی دعوا به این مرحله میرسد، مسلماً هیچکس دنبال راهحل نیست و اثری از همدلی هم دیده نمیشود.اصلاً مغز انسان در چنین شرایطی پیام میدهد که «خطر هست، تهدید وجود دارد؛ دفاع کن، حمله کن، گارد بگیر، لجبازی کن» و از هر ابزاری استفاده میکند تا حریم امن خود را حفظ کند.اما چیزی که باقی میماند، احساسات منفی انباشتهشدهای است که به بحثهای بعدی منتقل میشود و به ناراحتی و کینههای باقیمانده تبدیل میگردد.پس نخستین قدم این است که تشخیص بدهیم چه زمانی باید این بحث را متوقف کنیم.»
سپرها آماده...حالا زمین بیندازید!
کشوری نشانههای زمان نامناسب برای ادامه بحث را هم مشخص میکند: •وقتی هر دو طرف عصبانی هستند و تنش بالاستدر این حالت، بخش احساسی مغز بر بخش منطقی غلبه کرده است.هر وقت دیدید خشم بر سایر حالتها غلبه دارد، یعنی در مسیر مدیریت هیجان قرار ندارید و زمان مناسبی برای ادامه بحث نیست. هرچه بیشتر ادامه دهید، اوضاع بدتر میشود.•وقتی یکی از طرفین یا هر دو، بیشتر درگیر دفاع از خود یا جوابدادن هستنددر این حالت، هیچکس واقعاً گوش نمیدهد.گوشدادن واقعی وجود ندارد؛ هر کس فقط منتظر فرصتی است تا حرف خودش را بزند و نکاتی را که میخواهد، مطرح کند.•وقتی بحث از موضوع اصلی خارج شده و به شخصیت طرف مقابل حمله میکنیممثلاً توهین میکنیم، پای پدر و مادر را وسط میکشیم یا بحثهای گذشته را دوباره مطرح میکنیم.اینها نشانههایی است که نشان میدهد این بحث دیگر فایدهای ندارد و ما فقط خودمان را خسته میکنیم؛ چهبسا نتایج منفی آن بیشتر از نتایج مثبتی باشد که انتظار داریم.
این فاصله، نزدیکتر میکند!
راهحل در تکنیک فاصله احساسی است.فاصله احساسی به ما کمک میکند پیش از آنکه خشم منفجر شود یا حرفهایی بزنیم که بعداً از آنها پشیمان شویم، به خودمان فرصت بدهیم تا احساساتمان را پردازش کنیم.البته گفتن این جمله خیلی آسان است:«مکث کن، پردازش کن، آرام شو، بعد تصمیم بگیر.» اما واقعیت این است که همین «پردازشکردن» و «مکثکردن» بسیار دشوار است. در آن لحظه، حتی اگر مغز فرمان مکث بدهد، بخش احساسی میگوید: «حوصله داری؟ مکث چیست؟ بگذار جوابش را بدهم!» مغزی که تمرین دیده و تربیت شده است، در همان لحظه آلارمش فعال میشود: «نگو! پشیمان میشوی. یکلحظه صبر کن. برو یک لیوان آب بخور. وضو بگیر. کمی قدم بزن. ذکر بگو.»
بیا دور باشیم از هم!
تکنیک فاصله احساسی چند مرحله ساده دارد: ۱. فعالشدن آلارم مکثپیش از هر چیز، باید آن «آلارم مکث» فعال شود. بدون این آلارم، در میانه دعوا کسی ناگهان نفس عمیق نمیکشد.مکث را باید جدی بگیریم. معمولاً در آن لحظه، ما با بیحوصلگی آن صدا را خاموش میکنیم؛ اما لازم است آگاهانه به خودمان بگوییم:«مکث کن. اجازه بده یکنفس عمیق بکشم. بگذار بروم آب بخورم.» ۲. نفس عمیقسادهترین کار، نفس عمیق است. چند دم و بازدم آرام میتواند شدت هیجان را کاهش دهد.۳. بیرون آمدن موقت از موقعیتاز فضای بحث کمی فاصله بگیرید.میتوانید احساساتتان را بنویسید، یا صرفاً زمان بخرید. قرار نیست همه در آن لحظه احساساتشان را مکتوب کنند؛ مهم این است که فرایندی اتفاق بیفتد که شما فرصت پیدا کنید آرام شوید.
در را نکوبید لطفا!
بعضی افراد برای اینکه دعوا بالا نگیرد، ناگهان صحنه را ترک میکنند:در را محکم میبندند یا بدون توضیح از خانه بیرون میروند.این رفتار چه احساسی در طرف مقابل ایجاد میکند؟ «باز هم مرا رها کرد. اصلاً حرفم را نمیفهمد.» درحالیکه هدف ما کنارهگیری منفعلانه نیست؛ بلکه کنارهگیری فعال است.کنارهگیری فعال یعنی طرف مقابل را آگاه کنیم: «اجازه بده یک لیوان آب بخورم و برگردم.» «الان زمان مناسبی نیست. یک ساعت دیگر دربارهاش صحبت کنیم.»گاهی لازم است مستقیم بگوییم، گاهی هم بسته به ظرفیت طرف مقابل، غیرمستقیم زمان بخریم.حتی ذکر گفتن، وضوگرفتن یا هر فعالیت آرامکننده دیگری، از نظر روانشناسی کاملاً قابلدفاع است؛ چون به ما فرصت تنظیم هیجان میدهد.#دعوا_رابطه#مدیریت_خشم#روانشناسی_زوجین
23:27 - 26 اردیبهشت 1405
0 بازدید
