بازی پرطرفداری که جرم را تعاملی و جذاب کرد!
با نزدیک شدن به زمان انتشار GTA VI، محتوای این مجموعه بار دیگر محل توجه قرار گرفته است؛ مجموعهای که در طول سالها، خشونت، جرم، مواد مخدر، محتوای جنسی، الکل و زبان رکیک را با آزادی عمل گستردهٔ بازیکن در هم آمیخته و در برخی مقاطع با شدیدترین محدودیتهای ردهبندی سنی مواجه شده است.
خبرگزاری فارس - گروه رسانه: قرار است GTA VI در ۲۸ آبان ۱۴۰۵ منتشر شود و عدهٔ زیادی از علاقهمندان بازیهای ویدیویی بیصبرانه منتظر تجربهٔ جدیدترین نسخهٔ این مجموعه هستند.با این حال، GTA تنها به دلیل محبوبیت خود شناخته نمیشود و سابقهای طولانی از بحث دربارهٔ محتوای بزرگسالانه و آسیبرسان دارد؛ به همین دلیل، بهتر دیدیم پیش از انتشار نسخهٔ جدید، محتوای این مجموعه را بررسی کنیم و ببینیم این عناصر در طول نسخههای مختلف چگونه گسترش پیدا کردهاند و GTA VI در ادامهٔ چه مسیری قرار میگیرد.
مجموعهای که جرم را به هستهٔ گیمپلی تبدیل کرد
بازی GTA از نخستین نسخههای خود، بازیکن را وارد جهانی کرده که جرم و فعالیتهای غیرقانونی بخش جداییناپذیر آن است. شخصیتهای اصلی نسخههای مختلف معمولاً درگیر سرقت، قتل، قاچاق، باجگیری، درگیری مسلحانه و دیگر فعالیتهای مجرمانه هستند و در بسیاری از مواقع، انجام همین فعالیتها برای پیشبرد بازی ضروری است.به این ترتیب، مسئلهٔ GTA صرفاً نمایش خشونت نیست. مجموعه در طول زمان دامنهٔ وسیعتری از محتوای حساس را در خود جای داده است؛ از سلاح گرم و سرد، خون و جراحت و قتل تا مواد مخدر، الکل، دخانیات، الفاظ رکیک، محتوای جنسی، برهنگی، روسپیگری، قمار و شوخیهای جنسی و اجتماعی.ردهبندیهای سنی نیز تصویری مشابه ارائه میکنند. برای نمونه، GTA V با ردهٔ M برای افراد ۱۷ سال به بالا عرضه شده و در توضیحات محتوایی آن مواردی مانند خون و خونریزی، خشونت شدید، طنز بزرگسالانه، برهنگی، زبان رکیک، محتوای جنسی شدید و استفاده از مواد مخدر و الکل ذکر شده است.البته این روند در همهٔ نسخهها با شدت یکسان دنبال نشده است. بعضی قسمتها تمرکز بیشتری بر جرم و خشونت دارند و در برخی دیگر، مواد مخدر یا محتوای جنسی پررنگتر شده است. در نسخههایی مانند GTA IV و GTA V نیز واقعگرایی بیشتر باعث شده بخشی از این محتوا با جزئیات بیشتری نمایش داده شود.همین گستردگی و تنوع محتوا در ارزیابی نظام ردهبندی سنی «اِسرا» نیز مورد توجه قرار گرفته و مجموعه به دلیل شدت و تنوع محتوای آسیبرسان، در دستهٔ بازیهای ممنوع قرار گرفته است.
سنآندریاس؛ جایی که جنجال جدیتر شد
در میان نسخههای مختلف، سنآندریاس یکی از نمونههای مهم در بررسی محتوای حساس GTA است. داستان «کارل سیجی جانسون» در فضایی میگذرد که گنگهای خیابانی، مواد مخدر، فساد، قتل و خشونت پلیس در آن دیده میشود. تیراندازی، قتل، درگیری خیابانی، انفجار و خونریزی نیز بخش قابل توجهی از تجربهٔ بازی را تشکیل میدهند.مواد مخدر در این نسخه تنها یک عنصر فرعی نیست و شخصیتها درگیر تجارت و مصرف آن میشوند. در کنار این موارد، سنآندریاس به دلیل ماجرای Hot Coffee نیز به یکی از جنجالیترین نمونههای تاریخ بازیهای ویدیویی تبدیل شد.ماجرای Hot Coffee به یک مینیگیم جنسی مربوط میشد که در نسخهٔ تجاری بازی به صورت عادی در دسترس نبود، اما دادههای مربوط به آن در نسخهٔ اولیه باقی مانده بود و با ابزارهای غیررسمی میشد به آن دسترسی پیدا کرد. این اتفاق در سال ۲۰۰۵ باعث شد ESRB (نظام ردهبندی سنی بازیهای ویدیویی در آمریکای شمالی) ردهبندی بازی را از M (مناسب برای ۱۷ سال به بالا) به Adults Only 18+ (فقط بزرگسالان بالای ۱۸ سال) تغییر دهد. پس از عرضهٔ نسخهٔ اصلاحشده، ردهٔ بازی دوباره به M بازگشت.اهمیت این ماجرا فقط به محتوای جنسی محدود نماند؛ چون نشان داد حتی محتوایی که در حالت معمول برای بازیکن قابل دسترسی نیست، در صورت باقی ماندن در دادههای بازی میتواند بر ردهبندی و انتشار محصول تأثیر بگذارد.
بازی GTA IV؛ حرکت به سمت واقعگرایی بیشتر
بازی GTA IV با روایت زندگی «نیکو بلیک»، مهاجری از اروپای شرقی که وارد «لیبرتی سیتی» (شهر آزادی!) میشود و به تدریج درگیر جرایم سازمانیافته میشود، فضای متفاوتی را نسبت به برخی نسخههای قبلی ایجاد کرد.در این نسخه، خشونت شکل واقعگرایانهتری پیدا کرد؛ تیراندازی، استفاده از سلاح، خون، مرگ شخصیتها و برخورد خودرو با افراد در بازی به چشم میخورد. ESRB نیز GTA IV را با ردهٔ M و با اشاره به خون، خشونت شدید، برهنگی جزئی، زبان رکیک، محتوای جنسی شدید و استفاده از مواد مخدر و الکل ردهبندی کرده است.محتوای جنسی در این نسخه نیز حضور قابل توجهی دارد. کلوبهای استریپ و تعامل با روسپیها در کنار برخی مکانهای دارای محتوای جنسی قرار گرفتهاند. الکل نیز نسبت به بسیاری از قسمتهای قدیمیتر شکل تعاملیتری پیدا کرده است؛ یعنی شخصیت میتواند مشروب مصرف کند، مست شود و حتی پس از مصرف الکل رانندگی کند.در کنار این موارد، استفادهٔ گسترده از الفاظ رکیک و توهینآمیز یکی دیگر از عناصر ثابت بازی است.
مجموعهٔ Episodes from Liberty City؛ تراکم بالاتر محتوای بزرگسالانه
اپیزودهای لیبرتی سیتی با دو داستان The Lost and Damned و The Ballad of Gay Tony، برخی از مؤلفههای بزرگسالانهٔ مجموعه را پررنگتر میکند.اپیزود The Lost and Damned بیشتر بر گروههای موتورسواری، خشونت، مواد مخدر و فعالیتهای جنایی تمرکز دارد، در حالی که The Ballad of Gay Tony فضای شبانه، کلوبها، روابط جنسی، مواد مخدر و مهمانیهای بزرگسالانه را برجستهتر میکند.توضیحات ESRB دربارهٔ این مجموعه نیز طیفی از خون و خونریزی، خشونت شدید، برهنگی، زبان رکیک، محتوای جنسی شدید و استفاده از مواد مخدر و الکل را شامل میشود. کلوبهای استریپ، فروشگاههای جنسی، روسپیگری و نمایش مصرف مواد مخدر و الکل نیز در این توضیحات مورد اشاره قرار گرفتهاند.
بازی GTA V؛ رسیدن همهٔ مؤلفهها به یک نقطه
بازی GTA V را میتوان نقطهای دانست که طیف گستردهای از محتوای حساس مجموعه، همزمان در یک بازی جهانباز کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.سه شخصیت مایکل، فرانکلین و ترِوِر هر کدام رابطهٔ متفاوتی با جرم و خشونت دارند و بازیکن در جریان داستان با سرقت مسلحانه، قتل، آدمربایی، شکنجه، قاچاق، مواد مخدر، درگیری مسلحانه و سرقت خودرو مواجه میشود.خشونت در این نسخه تنها به تیراندازی و قتل محدود نیست. خونریزی، پاشیده شدن خون، مرگ و در مواردی قطع عضو دیده میشود. صحنهٔ شکنجه نیز یکی از نمونههای شاخص است؛ که بازیکن برای گرفتن اطلاعات از یک شخصیت، مستقیماً در اجرای روشهای مختلف شکنجه مشارکت میکند.در بخش جنسی نیز GTA V نسبت به بسیاری از قسمتهای قدیمیتر صراحت بیشتری دارد. کلوبهای استریپ، رقصهای برهنه، روسپیگری، اشاره به اعمال جنسی و برخی اشکال برهنگی در بازی وجود دارند.مواد مخدر نیز بخشی از تجربهٔ بازی هستند. ماریجوانا و مواد دیگر در برخی موقعیتها مورد استفاده قرار میگیرند و مصرف کوکائین نیز نمایش داده میشود. بعضی مواد میتوانند ادراک شخصیت را تحت تأثیر قرار دهند و حالتهای توهمی ایجاد کنند.الکل نیز در بازی قابل مصرف است و شخصیت میتواند مست شود و در همین حالت رانندگی کند. در کنار این موارد، زبان بازی نیز بزرگسالانه است و الفاظ رکیک و توهینآمیز، از جمله برخی توهینهای نژادی، در دیالوگها به کار میروند.
طنز بازی نیز از همین فضای بزرگسالانه جدا نیست. شوخیهای جنسی، موضوعات مربوط به مواد مخدر، ادرار و مدفوع، کلیشههای قومی و نژادی و موقعیتهای اجتماعی نامتعارف در برنامههای تلویزیونی، تبلیغات رادیویی و دیالوگها دیده میشوند.به این ترتیب، GTA V تقریباً مجموعهای از شاخصهای اصلی محتوای بزرگسالانه را در یک جهان باز و تعاملی گرد هم آورده است.
وقتی بازیکن دیگری هم وارد ماجرا میشود
در GTA Online یک لایهٔ دیگر نیز به این محتوا اضافه میشود؛ ارتباط مستقیم میان بازیکنان. بازیکنان میتوانند با همدیگر ارتباط برقرار کنند، در فعالیتهای مجرمانه شرکت کنند، به همدیگر حمله کنند و در جهان آزاد بازی با رفتارهای مختلف دیگر بازیکنان مواجه شوند.اهمیت این بخش در آن است که تمام محتوای تجربهشده در محیط آنلاین الزاماً توسط سازندگان تولید نشده است.گفتوگوهای صوتی و متنی، نامهای کاربری، رفتار بازیکنان و محتوای ایجادشده توسط کاربران میتواند تجربهٔ هر بازیکن را تغییر دهد.به همین دلیل، در مورد کودکان و نوجوانان، ارزیابی GTA Online تنها با بررسی محتوای از پیش طراحیشدهٔ بازی کامل نمیشود و تعامل با سایر بازیکنان نیز باید در نظر گرفته شود. ESRB نیز علاوه بر ردهٔ M، تعاملات کاربران و خریدهای درونبازی را به عنوان عناصر تعاملی اعلام کرده است.
هنوز برای قضاوت نسخهٔ جدید زود است
بازی GTA VI هنوز منتشر نشده است؛ بنابراین دربارهٔ تمام محتوای نسخهٔ نهایی نمیتوان با قطعیت صحبت کرد. آنچه از اطلاعات رسمی موجود دربارهٔ بازی مشخص است، قرار گرفتن آن در همان جهان جنایتمحور مجموعه و حضور شخصیتهای اصلی «لوسیا» و «جیسون» در فعالیتهای مجرمانه است.از همین رو، ارزیابی دقیق محتوای GTA VI باید پس از انتشار و بررسی نسخهٔ نهایی انجام شود. با این حال، بر اساس تریلرها و تصاویری که کمپانی سازنده و ناشر منتشر کردهاند، میتوان گفت موارد رایج محتوای آسیبرسان در مجموعه، در این نسخه نیز با شدت، گستردگی و کیفیت بیشتری از حد معمول و انتظار حضور خواهند داشت.
هفت محور اصلی محتوای حساس GTA
بررسی مجموعهٔ GTA نشان میدهد که محتوای آسیبرسان آن را میتوان در چند محور اصلی خلاصه کرد.نخست، خشونت و قتل که از همان نسخههای ابتدایی، بخشی از گیمپلی بوده و با گذشت زمان، شدت بیشتری پیدا کرده است. در نسخههای سهبعدی خون و قطع عضو دیده میشود، سنآندریاس خشونت گستردهتری دارد، GTA IV به سمت واقعگرایی بیشتر میرود و GTA V علاوه بر خشونت شدید، شکنجه و مواردی از قطع عضو را نیز نمایش میدهد.دوم، جرم و رفتار مجرمانه است. سرقت خودرو، سرقت مسلحانه، قتل، قاچاق مواد، فرار از پلیس، آدمربایی، باجگیری و فعالیت برای گروههای تبهکار در طول مجموعه دیده میشوند. وجه تمایز GTA در این زمینه آن است که بازیکن اغلب صرفاً شاهد جرم نیست و برای پیشرفت، باید خودش آن را انجام دهد.سوم، محتوای جنسی و برهنگی است که از GTA III به بعد به یکی از عناصر شناختهشدهٔ مجموعه تبدیل شد و در وایس سیتی، سنآندریاس، GTA IV و GTA V گسترش یافت. کلوبهای استریپ، روسپیگری، رقصهای جنسی، شوخیهای جنسی، اشاره به اعمال جنسی و در برخی قسمتها برهنگی در این دسته قرار میگیرند.چهارم، مواد مخدر است که تقریباً در سراسر مجموعه حضور دارد؛ گاهی به عنوان بخشی از داستان و گاهی به عنوان فعالیتی که بازیکن میتواند انجام دهد. وایس سیتی، سنآندریاس و GTA V از نمونههای برجستهٔ این موضوع هستند.پنجم، الکل و دخانیات است. مصرف الکل در GTA IV و GTA V تعاملیتر شده و مست شدن شخصیت میتواند بر رفتار او اثر بگذارد. در GTA V حتی امکان رانندگی پس از مصرف الکل وجود دارد. دخانیات نیز در محیط و میان شخصیتها دیده میشوند.
ششم، زبان رکیک و ناهنجاریهای اجتماعی است. الفاظ رکیک، توهینهای جنسی، قومی و نژادی و گفتوگوهای تحقیرآمیز نهتنها در دیالوگهای اصلی، بلکه در برنامههای رادیویی، تلویزیونی و تبلیغات نیز شنیده میشوند.هفتم، قمار و فعالیتهای پرخطر است که در برخی قسمتها، به ویژه بخشهای آنلاین، مطرح میشود. رانندگی بسیار خطرناک، رانندگی پس از مصرف الکل، استفاده از مواد مخدر و درگیری مسلحانه نیز در محیط آزاد بازی امکانپذیر است. تفاوت این موارد با یک صحنهٔ صرفاً نمایشی آن است که در بسیاری از آنها، کنترل رفتار شخصیت در اختیار بازیکن قرار دارد.
مسئله فقط خشونت نیست
روند محتوایی GTA از یک مسیر مشخص حکایت دارد؛ مجموعهای که در ابتدا بیشتر بر سرقت خودرو، تیراندازی و جرم متمرکز بود، با ورود به دنیای سهبعدی دامنهٔ محتوای حساس خود را گسترش داد.محتوای جنسی، مواد مخدر، روسپیگری و خشونت بصری در نسخههای مختلف پررنگتر شدند و GTA IV با واقعگرایی بیشتر، خشونت، الکل و محتوای جنسی را ملموستر کرد.نسخهٔ GTA V این روند را به نقطهای رساند که خشونت شدید، خون و جراحت، شکنجه، قتل، محتوای جنسی، برهنگی، روسپیگری، مواد مخدر، الکل، زبان رکیک، شوخیهای جنسی و اجتماعی و رفتارهای مجرمانه را همزمان در خود جای داد.در نتیجه، مسئلهٔ محتوای GTA را نمیتوان تنها به خشونت تقلیل داد. آنچه این مجموعه را از بسیاری از بازیهای بزرگسالانه متمایز میکند، همزمانی چند گروه از محتوای حساس با آزادی عمل گستردهٔ بازیکن است؛ بازیکنی که در بسیاری از موارد صرفاً بینندهٔ یک رفتار نیست، بلکه خودش آن را انجام میدهد.این مسئله در مورد جهان باز اهمیت بیشتری پیدا میکند. چون تجربهٔ بازی فقط به خط اصلی داستان محدود نمیشود. فعالیتهای آزاد، محتوای اختیاری، تعامل با شخصیتها، امکان مصرف مواد مخدر و الکل، محتوای جنسی و در نسخهٔ آنلاین، ارتباط با سایر بازیکنان، میتواند تجربهای متفاوت از مسیر اصلی داستان ایجاد کند.
به همین دلیل، نسخههای اصلی GTA از جمله GTA III، Vice City، San Andreas، GTA IV و GTA V عموماً در گروههای سنی بالاتر قرار گرفتهاند و نسخهٔ اولیهٔ San Andreas نیز در مقطعی ردهٔ AO (مناسب برای بالای ۱۸ سال) دریافت کرده است.حالا GTA VI در آستانهٔ انتشار قرار دارد. دربارهٔ محتوای آن، تا زمان عرضه و بررسی نسخهٔ کامل بازی نمیتوان با قطعیت اظهارنظر کرد. اما آنچه در این زمینه اهمیت دارد، قرار گرفتن این نسخه در امتداد مجموعهای است که در طول سالها، ترکیبی گسترده از جرم، خشونت، محتوای جنسی، مواد مخدر، الکل، زبان رکیک و آزادی عمل در یک جهان باز را به یکی از شاخصترین نمونههای محتوای آسیبرسان در بازیهای ویدیویی تبدیل کرده است. #تحلیل_محتوایی_GTA#Grand_Theft_Auto#GTA_San_Andreas#GTA_Vice_City#GTA6_release_date اخبار رسانهای را از صفحهٔ هنر و رسانه خبرگزاری فارس دنبال کنید.
09:14 - 28 مرداد 1405