بازی تازه نتانیاهو در غزه
در بحبوحه بنبست نظامی و سیاسی در غزه، واشنگتن و تلآویو از طرحی تازه برای تبادل اسرا سخن میگویند؛ اما ناظران معتقدند هدف اصلی از این معامله بزرگ نه پایان جنگ، بلکه مدیریت خشم افکار عمومی و خرید زمان برای پروژههای عمیقتری است.
گروه بینالملل خبرگزاری فارس؛ در حالی که تصاویر کشتار و قحطی در غزه لحظهبهلحظه بیشتر میشود و فصلهای تازهای از موضعگیریهای جهانی علیه اسرائیل فاش میگردد، بحث درباره «توافق فراگیر» برای تبادل اسرا دوباره مطرح شده است؛ همان مدلی که بنیامین نتانیاهو در طول جنگ، آشکارا با آن مخالفت میکرد.این بار اما بحث با لحنی دوگانه از سوی آمریکا و اسرائیل مطرح شده؛ واشنگتن به دلیل فشارهای داخلی از آن حمایت میکند و تلآویو هم تنها در حد اشارهای آن را مطرح کرده، البته بدون هیچگونه تعهد مشخصی.جالب اینکه کسی که دوباره این موضوع را به جریان انداخته، «استیو ویتکاف» فرستاده ویژه آمریکا در امور غرب آسیا است؛ کسی که در روزهای گذشته به تلآویو و غزه سفر کرد و با خانوادههای اسرای اسرائیلی دیدار داشت و از «توافقی جامع برای تبادل اسرا و خلع سلاح مقاومت» سخن گفت.اما آیا واقعا ارادهای در اسرائیل برای چنین توافقی وجود دارد؟ چرا نتانیاهو برخلاف مواضع قبلیاش، اکنون از چنین سناریویی سخن میگوید؟ و آیا این صرفا یک بازی جدید برای خرید زمان بیشتر برای ادامه کشتار، اشغال و کوچ اجباری نیست؟
طناب نجات ویتکافپس از بنبست در مذاکرات با حماس، سفر ویتکاف در دوم اوت به فلسطین اشغالی و نوار غزه، نشانهای از رویکرد جدید کاخ سفید نسبت به بحران بود. او در دیدار با خانوادههای اسرا صراحتا گفت: «برنامه این است که همه در یک توافق واحد آزاد شوند» که معنایش چشمپوشی از سناریوهای مرحلهای و جزئی است.او همچنین مدعی شد که حماس با خلع سلاح موافقت کرده؛ ادعایی که حماس در بیانیهای جداگانه بلافاصله رد کرد.به گفتهی «فراس یاغی» تحلیلگر مسائل اسرائیل، هدف از سفر ویتکاف را باید در سه محور اصلی دید:1. نجات سیاسی نتانیاهو و ارائه گزارشی به ترامپ مبنی بر نبود قحطی در غزه؛2. ستایش نهاد مشترک آمریکایی-اسرائیلی موسوم به «مؤسسه بشردوستانه غزه» برای توجیه حمایت مالی کنگره؛3. ایجاد پوشش سیاسی جدید برای ادامه جنگ، با مقصر دانستن حماس در نرسیدن به توافق آتشبس.یاغی تأکید میکند که طرح ویتکاف حول این محور میگردد:1. خلع سلاح مقاومت در مقابل پایان جنگ؛2. توافق فراگیر برای آزادی همه اسرا؛3. ایجاد کمیتهای بینالمللی به ریاست آمریکا برای مدیریت غزه.اما به گفته او، اگر حماس شروط آمریکا از جمله خلع سلاح و تبعید رهبرانش را نپذیرد، جنگ ادامه خواهد یافت.
بین توافق جزئی و فراگیردر یکم اوت، «یوآو لیمور» تحلیلگر نظامی روزنامه «اسرائیل هیوم»، هشدار داد که نباید فریب «نشانههای مثبت» را خورد؛ چون به باور او، «نتانیاهو اصلا توافق فراگیر نمیخواهد و فقط حرفش را میزند تا مقابل واشنگتن کوتاه نیاید و خانوادههای اسرا را نیز راضی نگه دارد.»طبق نظرسنجی کانال ۱۲ اسرائیل، ۶۲٪ اسرائیلیها با توافق فراگیر موافقاند، اما ۷۳٪ رایدهندگان راست با آزادی اسیرانی که «دستشان به خون آلوده» است، مخالفاند. این تضاد، نتانیاهو را در فشار میان افکار عمومی و پایگاه راستگرایش قرار داده است.یاغی میگوید: «ویتکاف و رئیسش ترامپ میدانند که این طرح پذیرفته نخواهد شد، ولی اول باید نتانیاهو را متقاعد میکردند، چون او اصلا نمیخواهد جنگ تمام شود.»گرچه مذاکراتی درباره طرح ویتکاف صورت گرفته، اما فعلا تصمیم رسمی برای ارائه آن به عنوان یک ابتکار تازه وجود ندارد.از طرفی، «عماد ابوعواد» یکی دیگر از کارشناسان مسائل اسرائیل، به الجزیره میگوید: «اسرائیل و آمریکا به توافق جزئی نزدیک شده بودند، اما همین ویتکاف بود که در آخرین لحظه، آن را بههم زد.»او سه دلیل برای عقبنشینی از توافق جزئی میآورد:1. ایجاد این تصور که حماس همچنان پابرجاست؛2. آزاد نشدن همه اسیران اسرائیلی، که موقعیت نتانیاهو را تضعیف میکرد؛3. باز شدن راه ورود کمکها از مسیرهای بینالمللی.در نتیجه، سیاستگذاران اسرائیلی به دنبال سناریویی جامعتر هستند که هم اسرا را بازگرداند و هم آینده سیاسی و امنیتی غزه را با حضور آمریکا و بدون قدرتگیری دوباره حماس مدیریت کند.
نتانیاهو و فشارهای داخلیبا اینکه بحث توافق فراگیر بالا گرفته، ولی نتانیاهو با مقاومت جدی در درون ائتلافش روبروست خصوصا از سوی وزیران افراطی «بزالل اسموتریچ» و «ایتمار بنگویر» که تهدید کردهاند در صورت توقف جنگ، کابینه را ترک خواهند کرد.نتانیاهو برای آرام کردن آنها، وعدههایی درباره آغاز روند تدریجی اشغال غزه به اسموتریچ و اجرای «مهاجرت داوطلبانه» فلسطینیها به بنگویر داده است؛ آن هم در حالی که کابینه او بعد از خروج احزاب مذهبی تنها ۵۰ کرسی دارد.در همین حال، تنش میان سطوح سیاسی و نظامی بالا گرفته. کانال ۱۲ اسرائیل از جلسه مهم کابینه امنیتی در هفته آینده خبر داده که طی آن وزرای راست فشار خواهند آورد برای اشغال کامل غزه و ورود به مناطقی که احتمال میرود اسرای اسرائیلی در آن نگهداری میشوند؛ مسیری که ارتش با آن بهشدت مخالف است.به گفته منابع نظامی، ارتش اجازه ندارد هیچ برنامهای را به کابینه ارائه دهد، چون معلوم نیست کابینه دقیقا چه میخواهد. فعلا فقط دیدگاه سه وزیر مشخص است: اسموتریچ، اوریت استروک و بنگویر که خواستار اشغال کامل غزه و ایجاد شهرکهای اسرائیلی در آن هستند.
تصاویر ویدئویی و خشم خانوادههاانتشار ویدئوهایی از سوی حماس و جهاد اسلامی درباره وضعیت اسرا، خشم زیادی بین خانوادههای آنها ایجاد کرده است.مادر یکی از اسرا، در بیانیهای گفت: «از بچههایمان فقط استخوان مانده… این رنج برایشان زیادی است… این نسلکشی میتوانست خیلی وقت پیش تمام شود، اگر توافق قبلی قربانی بازیهای سیاسی نشده بود.»«بن کسپیت» نویسندهی روزنامه «معاریو» مینویسد: «نتانیاهو فلج شده، وحشت کرده… دیگر خبری از غرورش نیست. او خودش ما را به این نقطه رساند. حماس موفق شد اسرائیل را از شکارچی به طعمه تبدیل کند.»
فشارهای بینالمللیدر همین حال، انتقادات جهانی از وضعیت انسانی در غزه بالا گرفته، بهویژه پس از انتشار تصاویری از قحطی.«دوروتی شیا» نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد صریح گفت: «گرسنگی دادن به غیرنظامیان، سیاستی نیست که بتوان از آن دفاع کرد.»دو سازمان حقوق بشری اسرائیلی به نامهای بتسلیم و پزشکان برای حقوق بشر در گزارشهایی، اقدامات اسرائیل در غزه را «نسلکشی» توصیف کردهاند.در آستانه نشست مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر، برخی کشورهای اروپایی اعلام کردهاند که قصد دارند کشور فلسطین را به رسمیت بشناسند؛ اقدامی که رسانههای اسرائیل آن را «سونامی سیاسی» توصیف کردهاند.«میخائیل میلیشتاین» رئیس انجمن مطالعات فلسطین در دانشگاه تلآویو، هشدار میدهد که این موج جهانی ممکن است به تحریمهای اقتصادی، سیاسی و امنیتی علیه اسرائیل منجر شود.او میگوید اسرائیل هنوز درک نکرده که نگاه جهانی به آن دگرگون شده؛ اکنون آنها اسرائیل را طرفی میدانند که:بهطور افراطی از زور استفاده میکند، بدون چشمانداز سیاسی؛تحت سلطه گفتمانی ایدئولوژیک است که بهدنبال اشغال و کوچ اجباری است.
آینده غزه«شادی الشرفا» تحلیلگر مسائل اسرائیل میگوید که نمیتوان موضوع «توافق فراگیر» را جدا از روند تدریجی اشغال غزه دید. حتی در ظاهر انساندوستانهاش، این توافق ابزاری است برای خرید زمان و مشروعیتبخشی به ادامه اشغال «کمربند امنیتی» شمال و شرق غزه.به گفتهی عماد ابوعواد، این توافق جنگ را پایان نمیدهد. هدف واقعی آمریکا و اسرائیل، ادامه فشار برای وادار کردن فلسطینیها به کوچ است.او میگوید حماس ممکن است نهایتا به شکلی نمادین با مدیریت محدود تسلیحات یا نظارت بر غزه موافقت کند، اما این راهحل، جنگ را به شکل جدی تمام نمیکند.در نبود فشار جهانی واقعی، توافقی که ممکن بود پایان فاجعه باشد، به ابزاری برای ادامه نسلکشی تدریجی تبدیل شده. غزه همچنان میان قحطی، اشغال خزنده، و پروژههای کوچ اجباری معلق مانده است در بازیای که نامش سیاست است و هدفش خرید زمان.#اسرائیل #رژیم_صهیونیستی #غزه #بنیامین_نتانیاهوبا دنبال کردن صفحه بینالملل فارس در جریان آخرین تحولات جهان قرار گیرید. 20:59 - 6 اوت 2025