از معماری ساختار تا تمدنسازی؛ بازخوانی ۱۲ فروردین در افق گام دوم انقلاب اسلامی
✍️یاسر زندی این روزها که شاهد هنرنمایی رزمندگان اسلام در لبه دانش فناوریهای روز نظامی، همچنین دلگرم به حضور پرشور و شعور مردم در تجمعات شبانهایم، خالی از لطف نیست تا با اندکی درنگ در سالگرد نخستین روز از حکومت خدا نسبت به گذشته و آینده این نظام الهی تدبر کنیم.دوازدهم فروردین، در تقویم سیاسی ایران با عنوان «روز جمهوری اسلامی» شناخته میشود؛ روزی که یادآور تدبیر رهبر کبیرمان در همهپرسی سال ۱۳۵۸ و تثبیت ساختار سیاسی جدید پس از انقلاب است. از سوی دیگر، «بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی» سندی است که در سال ۱۳۹۷ به منظور تبیین مسیر چهلساله دوم این نظام سیاسی توسط رهبر شهیدمان منتشر شد. تحلیل نسبت میان این رویداد تاریخی و این سند راهبردی، نشاندهنده پیوند میان نقطه عزیمت و ساختار بنیادین نظام با چشماندازهای تعریفشده برای آینده آن در گفتمان رسمی جمهوری اسلامی ایران است.روز جمهوری اسلامی، از منظر جامعهشناسی سیاسی، نماد گذار از مرحله «نهضت» به مرحله «نظامسازی» ارزیابی میشود. با ابتکار امام خمینی (ره) در این روز، ایده مبتنی بر تلفیق جمهوریت (نقش مردم) و اسلامیت (موازین شرعی) در قالب یک ساختار حقوقی و نهادین به رای گذاشته شد. این رویداد تاریخی، چارچوب و زیربنایی را شکل داد که تمامی سیاستگذاریهای کلان دهههای بعدی، در بستر آن تعریف و اجرا شدهاند. در واقع، دوازدهم فروردین نقطه تاسیس ساختاری است که قرار است اهداف اسلامی و ایرانی را محقق سازد.
در سوی مقابل، بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، یک نقشه راه و مانیفست آیندهنگرانه است که با نگاهی آسیبشناسانه به گذشته و تمرکز بر ظرفیتهای آینده توسط امام شهید انقلاب تدوین شده است. این سند، با تاکید ویژه بر نقش نیروی جوان، توسعه علمی، استقلال اقتصادی، عدالتگستری و مبارزه با فساد، تلاش میکند تا آرمانهای اولیه انقلاب را در مواجهه با اقتضائات و چالشهای قرن جدید بازآفرینی کند. هدف اصلی این بیانیه، ایجاد تحرک در ساختارهای مستقر برای رسیدن به مرحله «تمدنسازی» در ادبیات رسمی نظام است.بررسی روز جمهوری اسلامی در افق بیانیه گام دوم، نشاندهنده یک پیوستگی گفتمانی میان «تاسیس» و «تداوم» است. بیانیه گام دوم، تلاش میکند تا با رفع نواقص عملکردی در دهههای گذشته، کارآمدی ساختار حکمرانی را در آینده ارتقا بخشد. به عبارت دیگر، اگر ۱۲ فروردین، کالبد و فرم سیاسی نظام را تثبیت کرد، بیانیه گام دوم به دنبال تزریق پویایی و جهتدهی به محتوای این کالبد برای سازگاری با نیازهای نسلهای جدید و شرایط پیچیده بینالمللی است.در واقع ارتباط میان دوازدهم فروردین و بیانیه گام دوم انقلاب، ارتباط میان بستر و حرکت است. روز جمهوری اسلامی، نشاندهنده چارچوب قانونی و تاریخی نظام مستقر است، در حالی که بیانیه گام دوم، استراتژی و مسیر حرکت درون این چارچوب را برای دهههای پیش رو ترسیم میکند. خوانش این دو در کنار یکدیگر نشان میدهد که گفتمان رسمی، تداوم بقا و موفقیت ساختار تاسیسشده در سال ۱۳۵۸ را در گرو تحقق سرفصلهای توسعهمحور، جوانگرا و اصلاحگرایانهای میداند که در سند گام دوم ریلگذاری شدهاند. به امید تحقق تمدن نوین اسلامی و ظهور خورشید ولایت عظمی ارواحنا لتراب مقدمه الفدا.
00:37 - 14 فروردین 1405