دانشگاه خواجه نصیر در آینه رتبهبندیهای جهانی
نگاهی به جایگاه دانشگاه صنعتی خواجهنصیرالدین طوسی در پنج نظام معتبر رتبهبندی جهانی. غایب در تراز کلی، حاضر در تراز تخصصی.نمایش گزارش
نسخه ۴۰۰ ساله صحیفه سجادیه را اینجا ببینید
نسخهای نفیس از صحیفه سجادیه متعلق به دوره صفوی با ۲۱۷ صفحه، امروز در موزه ملی ایران از آثار ارزشمند میراث مکتوب کشور محسوب میشود.
گروه اجتماعی خبرگزاری فارس: نسخهای ارزشمند از صحیفه سجادیه که قدمت آن به سدههای یازدهم و دوازدهم هجری قمری و دوره صفوی بازمیگردد، از جمله آثار شاخص موزه ملی ایران است؛ نسخهای که علاوه بر ارزش مذهبی، از نظر هنر کتابآرایی، خوشنویسی و جلدسازی نیز نمونهای ممتاز از هنر کتابسازی ایران به شمار میرود.این نسخه خطی با شماره ۲۰۳۴۸ در موزه ملی ایران نگهداری میشود و در ابعاد ۱۰.۸ در ۶.۷ سانتیمتر کتابت شده است. کتاب شامل ۲۱۷ صفحه است و در هر صفحه پانزده سطر به خط نسخ نوشته شده است. متن کتاب به زبان عربی بوده و مجموعهای از ادعیه و اذکار صحیفه سجادیه را در بر میگیرد.از ویژگیهای هنری این اثر، جدولهای مُذهّب صفحات و زمینه زرافشان متن است که جلوهای چشمنواز به نسخه بخشیده است. استفاده از تذهیب و تزئینات ظریف در کنار خوشنویسی دقیق، نشاندهنده توجه ویژه هنرمندان دوره صفوی به کتابآرایی آثار مذهبی است.در آغاز نسخه، استنادات و روایتهای مربوط به کتاب صحیفه سجادیه درج شده و در صفحه چهارم عنوان «الصحيفه الكامله» به چشم میخورد. نخستین دعا نیز با عبارت مشهور «اَلحَمدُ لله الأول بِلا أول...» آغاز میشود. عنوان هر یک از دعاها در ابتدای متن با قلم شنگرف نوشته شده که علاوه بر تسهیل مطالعه، بر زیبایی بصری نسخه نیز افزوده است.
بخش دیگری از این نسخه، اطلاعاتی درباره کاتب آن در اختیار میگذارد؛ هرچند رقم کاتب و تاریخ دقیق کتابت در اثر گذر زمان آسیب دیده و بخشهایی از آن از بین رفته است. با این حال، قسمتهایی از این یادداشت همچنان قابل خواندن است. در بخشی از متن آمده است: «قَد وَقَفنی الله وَ لَهُ الحَمد لِتَنمیقِ هَذِهِ النُسخَه الشَریفه... عَلَی یَدی اقلّ لأنام مهدیقلی بن علیقلی... فی رجب». هرچند آسیبدیدگی نسخه مانع از خوانش کامل این عبارت شده، اما همین اطلاعات نیز برای پژوهشگران تاریخ کتاب و نسخهشناسی اهمیت فراوانی دارد.در میان صفحات نسخه، عنوان یکی از مناجاتها با خط نستعلیق نوشته شده است؛ متن دعا به صورت موربنویسی اجرا شده و ترکیبی متفاوت از شیوههای خوشنویسی را به نمایش میگذارد. عنوان این بخش چنین آمده است: «المناجات السيد العابدين و شرف الساجدين على بن الحسين زين العابدين عليهم السلام» و متن دعا نیز با عبارت «إلهي أشكُو اِلَیکَ...» آغاز میشود.وجود خطوط نستعلیق در کنار خط نسخ، تنوع هنری این اثر را افزایش داده و نشان میدهد نسخه در دورهای کتابت شده که هنر خوشنویسی و تذهیب در اوج شکوفایی خود قرار داشته است. چنین ویژگیهایی، این نسخه را علاوه بر یک متن مذهبی، به اثری هنری و تاریخی نیز تبدیل کرده است.
در انتهای کتاب نیز چند دعای دیگر روی کاغذی سفیدرنگ و جدیدتر به خط نسخ افزوده شده است. تفاوت جنس کاغذ این صفحات با متن اصلی نشان میدهد این الحاقات در دورهای متأخر به نسخه اضافه شدهاند؛ موضوعی که در مطالعات نسخهشناسی میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره سیر استفاده و نگهداری این اثر در طول زمان ارائه دهد.جلد نسخه نیز از دیگر بخشهای ارزشمند آن است. روی جلد در هر دو طرف با نقش مرغش و حاشیهای از گل و بتههای طلاکوب تزئین شده است. داخل جلد زمینهای به رنگ قرمز دارد که با خطوط طلایی و حاشیهای سیاهرنگ آراسته شده است. این شیوه جلدسازی از ویژگیهای شناختهشده هنر دوره صفوی محسوب میشود و نشاندهنده توجه ویژه به زیبایی و استحکام آثار مذهبی است.نسخه خطی صحیفه سجادیه موزه ملی ایران، امروز نه تنها به عنوان یکی از نفیسترین نسخههای این کتاب ارزشمند شناخته میشود، بلکه نمونهای برجسته از پیوند هنر، خوشنویسی، تذهیب و معنویت در فرهنگ ایرانی ـ اسلامی به شمار میرود؛ اثری که حفظ و معرفی آن، بخشی از صیانت از میراث مکتوب و هنری ایران است.پایان پیام/
21:55 - 8 تیر 1405
2 پاسخ
@A_KNTU2 ساعت پیشدر پاسخ به
@Alikmteh2 ساعت پیشدر پاسخ بهخدایا بحق علی ابن الحسین سیدالساجدین زین العابدین علیه السلام عجل لولیک الفرج