تصاویری تلخ از ویرانی بنای ۴۰۰ ساله سنندج
در پی حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی، بافت تاریخی سنندج متشکل از ۱۳ بنای شاخص صفوی تا قاجاری دچار آسیب جدی شد که یکی از آنها مسجد کهن پیر محمد بود.
گروه اجتماعی خبرگزاری فارس: استان کردستان که همواره به عنوان قطب مساجد تاریخی و معماری اسلامی در غرب کشور شناخته میشد، این روزها شاهد چهرهای غبارآلود از میراث مذهبی خود است. در جریان تهاجمات اخیر دشمن آمریکایی - صهیونیستی، ابنیه تاریخی و مذهبی این دیار که نماد هویت و اصالت منطقه هستند، هدف حملات ناجوانمردانه قرار گرفتهاند.
مسجد تاریخی پیرمحمد سنندج، که سالها میزبان نجوای مومنان و نمادی از معماری بومی منطقه بود، در جریان درگیریهای اخیر دچار خسارات جدی شده است. بخشهای مهمی از بدنه این اثر ارزشمند تحت تأثیر حملات قرار گرفته و بیم آن میرود که تداوم این وضعیت، آسیبهای جبرانناپذیری به سازه تاریخی آن وارد کند.فاجعه بارترین بخش گزارشهای میدانی مربوط به مرقد مطهر امامزاده پیرعمر است؛ بنایی با قدمت حدود ۴۰۰ سال که به دستور «سلیمان خان اردلان» بنا شده و نامش در فهرست آثار ملی ایران (شماره ۲۶۱۵) میدرخشد. اکنون آینهکاریهای نفیس وسط گنبد که یادگار هنرنمایی «محمد ابراهیم خان نظام الدوله» در سال ۱۳۰۶ هجری بود، اکنون بر اثر موج انفجارها در هم شکسته است.حیاط آرامگاه که مدفن بسیاری از مشاهیر و بزرگان کردستان است، با خاک یکسان شده و گچبریهای دیوارهای مسجد فرو ریخته است. گزارشها حاکی از آن است که این مکان مقدس از حالت معنوی و مسجدگونه خود خارج شده و ویرانههای آن، دل هر بینندهای را به درد میآورد.
بافت تاریخی سنندج بهعنوان یکی از ارزشمندترین هستههای شهری غرب ایران، از دوره صفویه و بهویژه در دوران حکومت اردلانها شکل گرفته و در دوره قاجار توسعه یافته است. این بافت تاریخی، مجموعهای از عمارتهای حکومتی، خانههای اعیانی، مساجد و فضاهای عمومی است که در تعامل با توپوگرافی خاص منطقه شکل گرفته و ساختار شهرسازی متفاوتی را ایجاد کرده است. همین ویژگیها باعث شده سنندج بهعنوان یکی از مهمترین نمونههای «بافت زنده تاریخی» در کشور شناخته شود.با وقوع حملات هوایی در اسفندماه ۱۴۰۴ و ادامه آن در فروردینماه ۱۴۰۵، بخشهایی از هسته مرکزی و تاریخی سنندج در معرض موج انفجار و ارتعاشات شدید قرار گرفت. این شرایط موجب بروز ترکهای عمیق سازهای، تخریب تزئینات معماری، فروریختگی بخشهایی از دیوارها و آسیب به سازههای قدیمی شد. بررسیهای میدانی نشان میدهد که بیشترین آسیبها در محلات تاریخی میانقلعه، سرتپوله، قطارچیان، قلعه چوارلان و محدوده خسروآباد ثبت شده است.در میان بناهای آسیبدیده، عمارت سالار سعید که امروزه بهعنوان موزه باستانشناسی مورد استفاده قرار میگیرد، از جمله بناهایی است که با حدود ۴۵ درصد تخریب مواجه شده است. همچنین عمارت آصف، معروف به موزه مردمشناسی سنندج، نیز در همین سطح از آسیب قرار دارد. عمارت خسروآباد، یکی از شاخصترین بناهای تاریخی کردستان و نماد معماری حکومتی دوره قاجار، نیز با حدود ۴۵ درصد آسیب در زمره بناهای آسیبدیده جدی قرار گرفته است.
کارشناسان معتقدند آسیب به ۱۳ بنای شاخص تاریخی در بافت سنندج تنها یک تخریب فیزیکی نیست، بلکه میتواند پیامدهای اجتماعی و فرهنگی گستردهای نیز به همراه داشته باشد. بافت تاریخی سنندج همچنان محل سکونت و فعالیت شهروندان است و آسیب به این بناها میتواند پایداری سکونت در هسته تاریخی شهر را تحت تاثیر قرار دهد. به همین دلیل، تسریع در فرآیند مرمت، احیا و بازآفرینی این بناها بهعنوان یکی از اولویتهای اصلی در دستور کار قرار گرفته است. کارشناسان تاکید دارند که حفاظت از این میراث ارزشمند، نهتنها برای حفظ هویت تاریخی سنندج، بلکه برای تداوم حیات فرهنگی و اجتماعی این شهر اهمیت حیاتی دارد.پایان پیام/#جنگ #ایران
11:25 - 18 اردیبهشت 1405
0 بازدید
