اگر طرفداران حق میداندار باشند، جامعه از آنها پیروی میکند!▪️ گزارش رویداد | نشست ۳۱ از سلسله نشستهای فصل پروانگی، محفل دغدغهمندان حکمرانی مردم، با حضور دکتر قاضیزاده هاشمی، با موضوع بررسی شاخص های ارزیابی جامعه اسوه در خانه اندیشهورزان برگزار شد.
جامعه اسوه؛ آخرین و متعالیترین شاخص قانون اساسی➖ پس از بررسی مبانی قانون اساسی و سیاستهای کلی، مفهوم جامعه اسوه بهعنوان آخرین و متعالیترین شاخص در مسیر تشکیل حکومت و جامعه الهی مطرح میشود. برای ورود به شاخصنگاری جامعه اسوه، ابتدا باید مبانی و تفاوت این الگو با الگوهای رایج حکمرانی روشن شود.خلأ جامعهپروری در سیاستگذاری➖ با وجود مفاهیم متعالی موجود در قانون اساسی، سیاستهای کلی کشور بهصورت متمرکز و جامع به مسئله جامعهسازی نپرداختهاند. مشکل تنها در مرحله اجرا و اقدام نیست؛ بلکه حتی در حوزه سیاستگذاری هم خلأ داریم و یک نگاه جامع برای ایجاد جامعه اسوه شکل نگرفته است.ضرورت بازنگری قوانین موجود➖ بخشی از قوانین موجود کشور سابقه پیش از انقلاب دارند و همچنان امور مختلف زندگی مردم را اداره میکنند. از این رو، ارزیابی و پالایش قوانین موجود از منظر شرع و قانون اساسی باید بهصورت جدی دنبال شود؛ چراکه وجود قوانین ناسازگار با مبانی جامعه اسلامی، آثار خود را در ساختار اجتماعی برجای میگذارد.خانواده، محور جامعه اسوه➖ در سیاستهای کلی تأمین اجتماعی و برنامه هفتم، خانواده یکی از ارکان اصلی جامعه اسوه است. تحکیم خانواده، فرزندآوری، سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی، هویت ملی و فرهنگ عمومی، موضوعاتی جدا از یکدیگر نیستند. مسئله اساسی این است که هنوز نتوانستهایم الگوی مشخصی برای سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی طراحی کنیم که از آموزش و خانواده تا فرهنگ، هنر و رسانه را در یک منظومه هماهنگ قرار دهد.
الگوی سوم زن؛ جمع میان خانواده و اجتماع➖ رشد اجتماعی و اقتصادی زنان نباید به قیمت تضعیف خانواده تمام شود. الگوی سوم زن مورد تأکید رهبر شهید انقلاب بود. زن در این الگو نه موجودی منزوی و کنار گذاشتهشده از جامعه است و نه صرفاً نیروی کار نظام اقتصادی؛ بلکه میتواند هم مدیر خانه و هم فعال و اثرگذار در جامعه باشد.آیا تعریف ما از رشد اشتباه بوده است؟➖ افزایش تحصیلات و اشتغال زنان به خودی خود مسئله منفی نیست، اما اگر این رشد بدون طراحی همزمان برای ازدواج، فرزندآوری و تحکیم خانواده اتفاق بیفتد، میان مسیر تحصیل و شغل با تشکیل خانواده تعارض ایجاد میشود. مسئله امروز نبود یک الگوی هماهنگ برای جمع میان این عرصههاست.تقلید از مدرنیته و سرعت تحولات اجتماعی➖ بخشی از این وضعیت نتیجه پذیرش الگوهای مدرن است. بسیاری از تحولاتی که در جهان غرب طی یک دوره طولانی شکل گرفته، در ایران با سرعت بسیار بیشتری وارد شده است. گسترش تفکرات مدرن در ساختار دانشگاهی و نخبگانی کشور را در نظر بگیرید. حتی برخی جریانهایی که در آغاز انقلاب مواضع انقلابی داشتند، بهتدریج تحت تأثیر نظام فکری آکادمیک قرار گرفتند.میدانداری؛ عامل جهتدهی به جامعه➖ مسئله اصلی تعداد طرفداران یک جریان نیست، بلکه میزان حضور و میدانداری آنهاست. اگر طرفداران حق میداندار باشند، جامعه از آنها پیروی میکند و اگر جریان مقابل میدان را در اختیار بگیرد، جهت حرکت جامعه نیز تغییر خواهد کرد. بنابراین، تربیت نیرو و حضور مؤثر در میدانهای اجتماعی، بخش جداییناپذیر اصلاح جامعه است.
دولت خوب در نگاه مدرن یا جامعه اسوه؟➖ نگاه مدرن و اسلامی به حکمرانی تفاوت دارد. در رویکرد مدرن، دولت خوب دولتی است که بیشترین امنیت، رفاه و آزادی را برای مردم فراهم کند؛ اما در نظریه جامعه اسوه، مسئله اصلی صرفاً تأمین برخورداریهای مادی نیست. پرسش اساسی این است که چه نوع حکومت و جامعهای میتواند شرایط تحقق حقیقت انسانی و رشد و کمال انسان را فراهم کند.حیّ متألّه؛ مبنای معماری جامعه➖ اختلاف بنیادین این دو نگاه، به تعریف انسان و غایت زندگی بازمیگردد. انسان در نگاه مادی، موجودی منفعتجو با عقل و هوشی ابزارمحور است؛ اما در نگاه اسلامی، انسانی خداجو، مختار و دارای قابلیت قرب الهی است. از این منظر، معماری جامعه اسوه باید بر مبنای چنین انسانی شکل گیرد؛ انسانی که حیات اجتماعی او بر رابطه حق و تکلیف استوار است و غایت حکومت، زمینهسازی برای رشد و کمال اوست.
11:01 - 10 شهریور 1405