انحلال کنست؛ زلزله سیاسی یا تاکتیک حریدیها؟
ستونهای اصلی ائتلاف نتانیاهو به صراحت اعلام کردهاند که از او بریدهاند و به دنبال انحلال کنست هستند. آیا این یک بحران واقعی است یا تاکتیکی برای گرفتن امتیاز بیشتر؟
گروه بینالملل خبرگزاری فارس؛ دعوتهای اخیر احزاب «حریدی» برای انحلال «کنست» نشان میدهد که بحران با نتانیاهو شاید دیگر قابل مهار نباشد و تشدید آن احتمالاً فرایند تشکیل کابینه جدید پس از انتخابات را پیچیدهتر کند.انحلال کنست؛ واکنش تند حریدیها به بیتوجهی نتانیاهورسانههای عبری گزارش میدهند که گروهی از احزاب «حریدی» اسرائیل اخیراً خواستار انحلال «کنست» شدهاند؛ تحولی که میتواند نقشه ائتلافها در این رژیم را بازترسیم کرده و صحن سیاسی داخلی را وارد مرحلهای سرنوشتساز کند.این درخواستها پس از آن مطرح شد که نخستوزیر رژیم اشغالگر، بنیامین نتانیاهو، بهطور واضح به رهبران آن احزاب اطلاع داد که قصد ندارد قانون معافیت از خدمت اجباری در ارتش را تصویب کند، با اینکه پیشتر بهصورت علنی و صریح از آن حمایت کرده بود. این موضوع واکنش تند آن احزاب را برانگیخت و نشان داد که بحران، بهاحتمال زیاد، دیگر قابل کنترل نیست.در این زمینه، رهبر حزب حریدی «دیگل هاتوراه»، خاخام دوف لاندو، اعلام کرد که «کاملاً اعتمادش» به نتانیاهو را از دست داده و تاکید کرد که او دیگر «در هیچ پروژه سیاسی شریک ما نیست»، و خواستار اقدام فوری برای انحلال کنست شد و آن را «تنها گزینه موجود» دانست.لاندو همچنین گفت که «بلوک راست دیگر وجود ندارد». این تنش تنها به حزب لاندو محدود نماند و به احزاب «شاس» (حریدی شرقی) و «اگودات اسرائیل» (حریدی) نیز کشیده شد؛ دو حزبی که مواضعشان نشان میداد احتمال حمایت کامل از رویکرد «دیگل هاتوراه» وجود دارد؛ اتفاقی که این حرکت را تقویت کرده و به آن جنبهای جدیتر میبخشد.
تحلیل «الاخبار» از آینده سیاسی اسرائیل پس از انحلال احتمالی کنست«یحیی دبوق» با انتشار یادداشتی در این خصوص در روزنامه لبنانی الاخبار نوشت: « با اینکه صحنه سیاسی همچنان برای سناریوهای مختلف، از جمله یافتن راهحلهای موقت یا تعمیق بحران و همچنین احتمال استفاده مخالفان از خشم موجود در میان حریدیها برای پیشبرد اقدام عملی در مسیر انحلال کنست و سرنگونی دولت نتانیاهو باز است اما احتمال رویدادهای پیشِرو در عرصه داخلی اسرائیل، پرسشهایی دربارهٔ تأثیر این وضعیت بر تصمیمات امنیتی و سیاسی مرتبط با مسئله فلسطین، جنگ ادامهدار (به هر شکل) در نوار غزه، عملیات کوچاندن فلسطینیها در کرانه باختری و نیز جبهههای خارجی مانند لبنان و ایران مطرح میکند.واقعیت این است که انحلال کنست، اگر واقعاً تصویب شود، تغییر چندانی در وضعیت میدانی ایجاد نخواهد کرد؛ زیرا زمان انتخابات عمومی از پیش برای نوامبر آینده تعیین شده و نهایتاً ممکن است چند هفته به جلو بیفتد و به سپتامبر منتقل شود. افزون بر این، چنین سناریویی تأثیر زیادی بر توان نتانیاهو در اتخاذ تصمیمات امنیتی و سیاسی _چه داخلی و چه خارجی_نخواهد گذاشت؛ چرا که او همچنان تقریباً تمام اختیارات خود را در زمینه جنگهایی که در چندین جبهه میجنگد حفظ خواهد کرد و احتمال محدود کردن قدرت او یا جلوگیری از برداشتن گامهای افراطی بسیار اندک است، بهویژه با توجه به نبود تغییرات قابل توجه در موازنه کنونی قدرت.
کم شدن شانس نتانیاهو برای مأموریت تشکیل کابینه جدیداما مهمترین پیامد ادامه شکاف میان احزاب حریدی و نتانیاهو، چه در طول دوره کارزار انتخاباتی و چه در مرحله پس از انتخابات، به مسئله مأمور شدن برای تشکیل دولت و خودِ فرایند تشکیل کابینه مربوط میشود؛ زیرا این وضعیت میتواند شانس نتانیاهو را برای دریافت ماموریت تشکیل دولت و بازسازی ساختار هیأت وزیران کاهش دهد و تشکیل اکثریت پارلمانی بدون حمایت حریدیها را تقریباً ناممکن کند.در صورتی که این سناریو محقق شود، انتظار میرود نتانیاهو تمرکز خود را بر مدیریت این جدایی بگذارد و آن را نوعی طلاق موقت تلقی کند که بهمحض برگزاری انتخابات پایان مییابد، تا پس از آن بار دیگر بر پایه وعدههای تازه، مطابق روال همیشگی، به ائتلاف خود با حریدیها بازگردد. به بیان دیگر، نتانیاهو احتمالاً بر این باور است که چالش واقعی در شرایط کنونی، راضی کردن فوری حریدیها نیست، بلکه جلوگیری از آن است که این جدایی به گسستی دائمی و بازگشتناپذیر تبدیل شود.اما اگر این احزاب تصمیم بگیرند حتی پس از انتخابات نیز با نتانیاهو ائتلاف نکنند، در آن صورت شانس ائتلاف مخالف، به رهبری نفتالی بنت و یائیر لاپید، برای مأمور شدن به تشکیل دولت آینده از بخت نتانیاهو بیشتر خواهد شد. همچنین احتمال آنکه نتانیاهو در نبود پوشش رسمی در معرض پیگرد قضایی قرار گیرد افزایش مییابد و در عین حال مذاکره بر سر هرگونه توافق برای خروج یا عفو احتمالی در آینده نیز بسیار دشوارتر خواهد شد. علاوه بر این، بیبی، اهرم اصلی را که به کمک آن میتواند افکار عمومی را مهندسی کرده و برای روایتهای مبتنی بر «مظلومنمایی» و ادعای توطئه علیه خود حمایت جلب کند، از دست خواهد داد.
طلاق موقت، نه همیشگی؛ حریدیها هنوز به نتانیاهو نیاز دارند نویسنده در خاتمه به این موضوع اشاره میکند که تمام این امور، به این معنا نیست که در صورت شکست نتانیاهو، شکلگیری هرگونه ائتلاف میان احزاب «حریدی» و بنت و لاپید امری آسان خواهد بود؛ مگر آنکه دو طرف امتیازهایی بزرگ و بیسابقه بدهند. سناریویی که در عمل چندان محتمل نیست. چنین وضعیتی بار دیگر به نتانیاهو فرصت میدهد از این اختلافات بهرهبرداری کند.رهبری حریدیها بهخوبی آگاه است که معضل کنونیاش در نبودِ جایگزینهای واقعی برای نتانیاهو نهفته است؛ گزینههایی که بتوان بر آنها حساب کرد وجود ندارد، بهویژه آنکه مخالفان او حاضر نیستند امتیازهایی مشابه آنچه نتانیاهو میدهد ارائه دهند، بلکه در واقع دستورکارهایی دارند که با مطالبات اصلی این احزاب در تعارض است.این امر نشان میدهد که انحلال «کنست»، اگر تحقق یابد، احتمالاً فقط چند هفته از عمر دولت کنونی خواهد کاست، در حالی که اختیارات آن و شخص نخستوزیر بهاحتمال زیاد بدون تغییر باقی خواهد ماند.صرفنظر از اینکه بحران فعلی به کجا بینجامد، به نظر میرسد حریدیها در پی یافتن شریک ائتلافی جدید نیستند؛ بلکه میکوشند با تشدید مانور تاکتیکی خود، موقعیت مذاکرهای قویتری به دست آورند و ائتلاف با خودِ نتانیاهو را از نو تنظیم کنند؛ بهویژه آنکه او، با وجود تعلل در اجرای وعدههایش، همچنان تنها طرفی است که قادر است حداقل خواستههای آنان را برآورده سازد.
09:28 - 24 اردیبهشت 1405
0 بازدید
