روایت غیررسمی جنگ را نمیشود پنهان کرد / مستندسازان درگیر بروکراسی پیچیدهاند
حسن شمشادی، پیشکسوت عرصه رسانه و فعال فرهنگی، در گفتوگویی تفصیلی با خبرنگار ایوان فرهنگ به بررسی چالشهای اطلاعرسانی و مستندسازی در جنگهای امروز، بهویژه با توجه به شرایط کنونی کشور پرداخت و با اشاره به تفاوت اساسی فضای رسانهای حال حاضر با دوران دفاع مقدس، بر ضرورت تغییر رویکرد و نیز رفع موانع پیش روی مستندسازان تأکید کرد.
شمشادی ابتدا با بیان اینکه در هر جنگی طبیعتاً دو جبهه یا دو سو وجود دارد، گفت: «صرف نظر از عده و قومیت، هر دو طرف در زمان جنگ فقط به پیروزی فکر میکنند. اما با این پیشرفت رسانهای و عصر دیجیتال و دهکده جهانی، دیگر نمیتوان چیزی را پنهان کرد. شما دو جبهه رسانهای هم دارید، روایت رسمی که همیشه بوده و روایت غیررسمی. امروز هزاران و میلیونها نفر در سراسر دنیا با گوشیهایشان همه چیز را تصویر و منتشر میکنند.»وی در ادامه افزود: «برخلاف هشت سال دفاع مقدس که یک قرارگاه مرکزی برای اطلاعرسانی وجود داشت و اخبار را سلکت (انتخاب) میکرد و بیشتر خبرهای پیروزی را منتشر مینمود، امروز دیگر نمیشود این کار را کرد. خیلی وقتها روایت غیررسمی از نظر تعداد و نوع پرداخت، بر روایت رسمی پیشی میگیرد. باید حواسمان باشد مخاطب را از دست ندهیم؛ مخاطب باید اعتماد کند، احساس کند کامل و درست اطلاعرسانی میکنیم، نه ناقص و گزیدهگو.»این فعال رسانهای با اشاره به شرایط کنونی کشور گفت: «الان ما خودمان را در جایگاهی میبینیم که از کشورمان دفاع میکنیم. یک ابرقدرت نظامی دنیا و یکی از قدرتهای نظامی منطقه به ما حمله کردهاند، دهها کشور حمایت میکنند و ما تنهایم. باید هم برای مخاطب داخلی روایت کنیم، هم منطقهای و هم بینالمللی.»شمشادی سپس تصریح کرد: «طبیعی است که در شرایط جنگی، خیلی از اخبار را نتوانیم کامل بگوییم. طرف مقابل از همین نقطه ضعف اطلاعرسانی استفاده میکند و میگوید رسانههای شما چیزی نمیگویند. آنها برای نشان دادن قدرتشان، هر اتفاقی را زودتر از ما میگویند، اما ما با تاخیر میگوییم تا بتوانیم اوضاع را مدیریت کنیم. این جزو کار رسانهای است اما زمان برتر است؛ برای دیده شدن باید سریعتر بود.»
الهام از آوینی؛ بسازیم برای آیندگانشمشادی با اشاره به رویکرد شهید مرتضی آوینی در دوران دفاع مقدس گفت: «آقا مرتضی خیلی از تصاویر را میگرفت، خیلی از رویدادها را ثبت میکرد، اما در همان زمان همه را نشان نمیداد. بعد از اینکه جنگ تمام شد، ذرهذره در مستندهایش از آنها استفاده کرد. این درس امروز ماست.»وی ادامه داد: «ما میتوانیم یک بخش از کار را برای پخش همین الان و تولید محتوای سریع (چند ساعته، چند روزه، چند هفتهای) انجام دهیم و یک بخش دیگر را بگیریم و نگه داریم برای شرایطی که جنگ تمام شد. برای آیندگان و برای اینکه نشان دهیم چه بر سر این کشور و این مردم آمد. نباید این بخش مغفول بماند.»شمشادی در پاسخ به سوالی درباره وضعیت مستندسازی در کشور، گفت: «واقعیت این است که مستندسازان خوبی داریم، هم پیشکسوت هم جوانانی که تجربه کسب میکنند. اما یک اشکال بزرگ وجود دارد. در بخشهای مختلف دستگاههای حاکمیتی و وزارتخانهها، هم موضوعات را برای مستند دستهبندی میکنند، هم ساخت پروژهها را؛ این کار را سخت میکند.»او در ادامه صحبتهای خود تشریح کرد: «شما باید در یک پروسه اداری پیچدرپیچ، مثلثوار بچرخید تا سوژهای پیدا کنید، بعد مجوز بگیرید، حمایت مالی و تجهیزات بگیرید. تا بخواهید این روند نتیجه بدهد، همه چیز تمام شده است. بسیاری از مستندسازان جوان و پیشکسوت که در عرصه بحران و جنگ هستند، مینالند که مورد حمایت قرار نمیگیرند و آنها نمیتوانند در صحنه باشند.»
این فعال فرهنگی با اشاره به مستندسازان امتحانپسداده دفاع مقدس و مدافع حرم گفت: «اینها خیلی گلایه دارند از اینکه وقتی میخواهند دست به دوربین بشوند، اول فکر میکنند که جلویشان را میگیرند. حمایت مالی و تجهیزاتی نمیشوند، مجوز نمیدهند، جلوی کارشان را میگیرند و اگر هم کاری بکنند، در نهایت نمیگذارند دیده شود. اینها همه مشکلاتی است که در این زمینه وجود دارد.»شمشادی در پایان هشدار داد: «مستندسازان جوانی که میخواهند وارد این عرصه شوند، وقتی ببینند مستندسازان با تجربه و پیشکسوت بعد از سالها و دهها سال همچنان با همین مشکلات دست و پنجه نرم میکنند، خیلیهاشان عطای این عرصه را به لقایش میبخشند و میروند سراغ مستندسازی گل و بلبلی که هیچ پول و رفاه هست، هم آرامش و امنیت. اینها اشکالاتی است که متاسفانه همچنان در عرصه مستندسازی بحران و جنگ وجود دارد.»
14:50 - 9 خرداد 1405
1 واکنش
11٫1k بازدید
