ازدواج یکی از پنهان‌ترین چالش‌های نسل جوان است

روان‌شناس کهگیلویه و بویراحمدی گفت: امروزه، ازدواج به‌عنوان یکی از پنهان‌ترین چالش‌های نسل جوان، ریشه در تضاد میان سنت‌های خانوادگی، فشارهای اجتماعی و تصویرسازی‌های غیرواقعی فضای مجازی دارد.

خبرگزاری فارس _ مریم آبدار: در روزگاری که چالش‌های روانی، هویتی و ارتباطی نسل جوان بیش از هر زمان دیگری خودنمایی می‌کند، نقش مشاوران و روان‌شناسانی که از چارچوب درمان فردی فراتر رفته و به کنش اجتماعی وارد شده‌اند، اهمیت دوچندان یافته است.در کهگیلویه و بویراحمد، زینب زاهدی به‌عنوان روان‌شناس و مشاور، سال‌هاست با حضور مستمر در مراکز مشاوره، مدارس و فضاهای فرهنگی، تلاش کرده است بخشی از آسیب‌های پنهان روانی و اجتماعی نسل نوجوان و جوان را شناسایی و مدیریت کند؛ مسیری که در جشنواره رسانه‌ای "طنین" نیز بازتاب یافت.به همین بهانه، در حاشیه این رویداد رسانه‌ای، گفت‌وگویی تفصیلی با این مشاور و روان‌شناس انجام شد تا ابعاد نگاه، تجربه و دغدغه‌های او بررسی شود.

چه انگیزه‌ای باعث شد در جشنواره رسانه‌ای "طنین" حضور پیدا کنید؟

حضور در "طنین" برای من صرفاً شرکت در یک برنامه نبود، بلکه پاسخ به یک دعوت فکری بود، وقتی متوجه شدم بانوان فعال و خبرنگاران جوان قرار است در این رویداد حضور داشته باشند، احساس کردم این فضا می‌تواند محل هم‌افزایی و یادگیری متقابل باشد.من هیچ‌وقت احساس نمی‌کنم دانسته‌هایم کافی است؛ حتی اگر در یک روز فقط یک واژه یا نگاه تازه یاد بگیرم، آن روز برایم ارزشمند است. به همین دلیل، با وجود اینکه روز قبل خارج از استان بودم، خودم را به این برنامه رساندم؛ چون باور دارم این‌گونه رویدادها می‌توانند اثرگذار باشند.

از نگاه شما، مهم‌ترین چالش روانی نسل جوان در استان چیست؟

یکی از جدی‌ترین و در عین حال پنهان‌ترین چالش‌ها، مسئله ازدواج است؛ موضوعی که بسیاری از جوانان تمایل به بیان مستقیم آن ندارند. استان ما بافتی سنتی دارد و همین حیا و شرم فرهنگی باعث شده بسیاری از دغدغه‌ها در سکوت باقی بماند.در ارتباطی که با دانشجویان، نوجوانان و جوانان دارم، تمایل به ازدواج کاملاً محسوس است؛ حتی در میان دانش‌آموزان دوره متوسطه؛ اما نکته قابل تأمل این است که در موارد زیادی، مخالفت از سوی خانواده‌ها شکل می‌گیرد و این معادله برعکس گذشته شده است.

فضای مجازی چه نقشی در تشدید این چالش‌ها دارد؟

فضای مجازی با حجم بالای اطلاعات، ذهن نوجوان و جوان را دچار آشفتگی می‌کند. اطلاعاتی که نه‌تنها لزوماً درست نیستند، بلکه توقعات غیرواقعی ایجاد می‌کنند.جوانان امروز میان "خود واقعی" و "خود آرمانی" گرفتار شده‌اند؛ آنچه در ذهن می‌سازند، با واقعیت زندگی فاصله دارد و همین فاصله، زمینه‌ساز ناامیدی، سردرگمی و فشار روانی می‌شود؛ به‌ویژه برای دخترانی که امکان ابراز مستقیم علاقه یا انتخاب ندارند و این مسئله در درازمدت آسیب‌زا است.

در سال‌های اخیر، بیشترین مراجعات شما مربوط به چه موضوعاتی بوده است؟

در گذشته، روابط عاطفی پیش از ازدواج یکی از محورهای اصلی مراجعات بود؛ چراکه این روابط، از نظر روانی باعث کاهش قدرت تصمیم‌گیری منطقی می‌شود و فرد ایرادهای طرف مقابل را نمی‌بیند.اما امروز، مسئله اصلی ازدواج و هویت ارتباطی است؛ متأسفانه در برخی مقاطع تحصیلی، به‌ویژه متوسطه اول، نوعی فشار اجتماعی شکل گرفته که اگر فرد وارد رابطه با جنس مخالف نشود، احساس طردشدگی یا بی‌ارزشی می‌کند. این نگاه، به‌ویژه برای دختران، آسیب‌های تحصیلی و روانی به‌همراه داشته است.

چرا هنوز برخی خانواده‌ها و افراد از مراجعه به روان‌شناس تردید دارند؟

بخش زیادی از این تردید ریشه فرهنگی دارد. در یک جامعه سنتی که افراد یکدیگر را می‌شناسند، مراجعه به مرکز مشاوره گاهی به‌اشتباه یک عیب تلقی می‌شود.من برای کاهش این نگرانی، فضای مشاوره را کاملاً محرمانه تعریف کرده‌ام؛ به‌گونه‌ای که هر مراجعه‌کننده با آرامش کامل وارد می‌شود. خوشبختانه امسال، نسبت به سال گذشته، پذیرش مراجعه به مشاور در استان بهتر شده است؛ به‌ویژه با فعالیت‌هایی که در مدارس و جلسات خانواده‌محور انجام دادیم.

رسانه‌ها چه نقشی در تقویت سلامت روان جامعه دارند؟

امروز با یک جنگ نرم رسانه‌ای مواجه هستیم. رسانه‌ها بیشترین تأثیر را بر فرهنگ، نگرش و سبک زندگی نوجوانان و جوانان دارند.اگر رسانه‌های ما منفعل باشند، جریان‌های فرهنگی بیگانه جای آن‌ها را پر می‌کنند. همان‌قدر که رسانه‌های غربی اثرگذاری منفی دارند، رسانه‌های داخلی نیز می‌توانند جریان‌ساز باشند. واقعیت این است که امید ما برای اصلاح فرهنگی، به فعالان رسانه‌ای گره خورده است.

توصیه پایانی شما به فعالان رسانه‌ای استان چیست؟

خواهش من از خبرنگاران این است که فقط به مرکز شهر محدود نشوند؛ روستاها را دریابید. نیروی جوان، بااستعداد و اثرگذار ما در روستاها حضور دارد.وقتی رسانه به آن فضاها برود، هم آگاهی می‌دهد و هم هویت می‌سازد؛ اگر ما روایت خودمان را منتقل نکنیم، دیگران با فرهنگ خودشان این کار را خواهند کرد؛ رسانه می‌تواند حافظ فرهنگ بومی و پیشران آگاهی اجتماعی باشد.

به گزارش فارس، این گفت‌وگو نشان می‌دهد که پیوند میان روان‌شناسی کاربردی، کنش فرهنگی و روایت رسانه‌ای می‌تواند نقش مؤثری در کاهش آسیب‌های اجتماعی و تقویت امید در نسل جوان ایفا کند؛ مسیری که حضور چهره‌هایی مانند دکتر زاهدی، آن را از سطح مشاوره فردی به سطح مسئولیت اجتماعی ارتقا داده است.