شاهزاده رم و مادر آخرین منجی
نرجس خاتون(س)، مادر حضرت مهدی(عج)، زنی است که نامش در یکی از حساسترین مقاطع تاریخ تشیع ماندگار شد، اما بخش بزرگی از زندگیاش در سکوت روایتهای تاریخی باقی ماند.
به گزارش خبرنگار خانواده و زنان باشگاه خبرنگاران توانا؛ مادر بودن در تاریخ همیشه با روایتهای پررنگ و شناختهشده همراه نیست، گاهی نام یک زن در میان بزرگترین رخدادهای اعتقادی باقی میماند، اما جزئیات زندگی خودش در سکوت تاریخی فرو میرود. حضرت نرجس خاتون(س)، همسر امام حسن عسکری(ع) و مادر حضرت مهدی(عج)، از جمله زنانی است که نامش با یکی از مهمترین مقاطع تاریخ تشیع گره خورده است.
نامهای متعدد برای یک زن
در منابع شیعه، نامها و عناوین مختلفی برای مادر حضرت مهدی(عج) نقل شده است؛ «نرجس»، «ملیکا»، «سوسن»، «ریحانه» و «صیقل» از جمله این نامها هستند. در روایت مشهور شیخ صدوق در کمالالدین، او «ملیکا» معرفی شده است.از خاندان سلطنتی روم بود و دختر «یشوعا»، فرزند قیصر روم، معرفی شده است. مادر حضرت مهدی، زنی است که از خاندان سلطنتی روم به خانه امام حسن عسکری(ع) رسید و جایگاهی ویژه در تاریخ تشیع پیدا کرد.
زنی در روزگار اختناق عباسی
زندگی نرجس خاتون(س) با دورهای همزمان بود که حکومت عباسی نسبت به امام حسن عسکری(ع) و مسئله جانشینی ایشان حساسیت زیادی داشت. در روایتهای شیعی، ولادت حضرت مهدی(عج) نیز بهصورت پنهانی و دور از چشم مأموران حکومت رخ داد، بنابراین برخلاف بسیاری از زنان شناختهشده تاریخی، اطلاعات گستردهای درباره زندگی اجتماعی و شخصی نرجس خاتون در دست نیست.
روایت یک تولد پنهانی
در گزارشهای مربوط به ولادت حضرت مهدی(عج)، حکیمه خاتون، عمه امام حسن عسکری(ع)، یکی از شاهدان اصلی این واقعه معرفی شده است. بر اساس این روایتها، تولد فرزند امام حسن عسکری(ع) در شرایطی انجام شد که حفظ جان کودک اهمیت ویژهای داشت. همین فضای امنیتی، بخش مهمی از روایت تاریخی درباره مادر حضرت مهدی(عج) را نیز شکل داده است.
مادری که کمتر از فرزندش روایت شد
شاید مهمترین زاویه برای بازخوانی زندگی نرجس خاتون(س)، همین فاصله میان جایگاه تاریخی او و اطلاعات اندکی باشد که از زندگیاش باقی مانده است. او مادر شخصیتی است که در باور شیعه جایگاهی محوری دارد، اما خودش کمتر با جزئیات زندگی، اندیشهها و فعالیتهای اجتماعیاش شناخته میشود.
روایت یک زن در سایه یک مأموریت بزرگ
نرجس خاتون(س) را میتوان در روایت تاریخی تشیع، زنی دانست که زندگیاش با حفظ و تولد فرزندی پیوند خورد که قرار بود در آینده نقشی بنیادین در باور شیعیان داشته باشد. به همین دلیل، روایت او تنها روایت «مادر امام مهدی(عج)» نیست؛ بلکه داستان زنی است که نامش در تاریخ ماند، در حالی که بخش بزرگی از زندگیاش همچنان در سکوت و میان روایتهای تاریخی و مذهبی باقی مانده است.
00:17 - 30 مرداد 1405