روایت رقعهای از عاشورا که وصال شیرازی کتابت کرد
این رقعه، نسخهای از زیارت عاشوراست که با قلم وصال شیرازی کتابت شده و امروز در گنجینه آثار خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، هم روایتگر هنر خوشنویسی ایرانی است و هم یادآور میراث مکتوب فرهنگ عاشورا.
خبرگزاری فارس: مابین صدها نسخه خطی، گاهی یک اثر بیش از آنکه با تذهیب یا جلدش شناخته شود، با نخستین جملهاش در ذهن حک میشود. این رقعه هم از همان دست آثار است؛ نسخهای از زیارت عاشورا که با قلم وصال شیرازی کتابت شده و امروز در گنجینه آثار خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، هم روایتگر هنر خوشنویسی ایرانی است و هم یادآور میراث مکتوب فرهنگ عاشورا.نخستین سطر رقعه با عبارت آشنای «اللهم العن اول ظالم ظلم حق محمد...» آغاز میشود؛ جملهای که قرنهاست در آیینهای سوگواری محرم و محافل دینی زمزمه میشود و اینبار، در قالب اثری نفیس جلوهای از پیوند ایمان، هنر و تاریخ را به تصویر کشیده است.این رقعه بخشی از زیارت عاشورا را دربر دارد که محمدشفیع بن محمداسماعیل، مشهور به وصال شیرازی یا میرزا کوچک، در اواسط قرن سیزدهم هجری قمری از روی کتابت احمد نیریزی، استاد بزرگ خط نسخ، کتابت کرده است. همین نسبت بین دو خوشنویس برجسته، به این اثر ارزشی فراتر از یک نسخه خطی بخشیده و آن را به حلقهای از تداوم سنت خوشنویسی ایران تبدیل کرده است.ظرافت این اثر از همان نگاه نخست خودنمایی میکند، متن به زبان عربی و با خط نسخ، به شیوه راسته و موربنویسی و با قلم کتابت جلی نگاشته شده است.
کاغذ نخودی متمایل به زرد آجری، تسمهاندازی با کاغذهای آبی روشن و تیره و حاشیه مقوایی صورتی، هماهنگی چشمنوازی بین متن و آرایههای بصری پدید آورده و نشان میدهد که در هنر کتابآرایی ایرانی، زیبایی همواره در کنار معنا، معنا پیدا میکند.این ظرافت در جلد اثر هم ادامه یافته است، جلد مقوایی با روکش تیماج قهوهای، جدولبندیهای دقیق، خطوط متقاطع ضربی و حاشیههای ریسهای، گواه آن است که نسخههای خطی تنها برای خواندن آفریده نمیشدند و هر یک، اثری هنری بودند که از متن تا جلد، با دقت و ذوق هنرمند شکل میگرفتند.در پایان رقعه البته هویت این میراث ارزشمند آشکار میشود؛ جایی که احمد نیریزی به عنوان کاتب نسخه اصلی و وصال شیرازی به عنوان کتابتکننده این نسخه معرفی شدند.این ثبت تنها یک امضا نیست؛ نشانی است از امتداد سنتی که طی نسلها، هنر خوشنویسی را در خدمت حفظ و انتقال متون دینی قرار داد.امروز این رقعه در گنجینه آثار خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، نه فقط یک سند تاریخی یا نمونهای از هنر خوشنویسی؛ بلکه یادگار از روزگاری است که ارادت به واقعه عاشورا، با ظرافت قلم و هنر کتابت در هم آمیخت و اثری آفرید که پس از گذشت نزدیک به دو قرن، همچنان روایتگر بخشی از هویت فرهنگی و مذهبی ایران است.#زیارت_عاشورا#عاشورا #وصال_شیرازی
شانههایی که در سوگ حسین به هم پناه میبرند
سبکشان، سینه زنی و شانه به شانه هم و مداحشان همگی سره است و مختص اهالی ماماهان؛ حال این سبک بدیع که نمیدانم از کجای تاریخ آمده روز عاشورا قیامت میکند و دمادم غم را فریاد میزند.نمایش گزارش
عاشورای مریانج؛ میراثی صدساله از اشک، عشق و آیین
همزمان با سالروز شهادت امام حسین(ع) و یاران باوفایش، مریانج یکپارچه در سوگ و ماتم فرو رفت. شهری که تعزیه و آیینهای عاشورایی در تار و پود فرهنگ آن تنیده شده، از نخستین ساعات با نوای «یا حسین(ع)» رنگ و بویی دیگر گرفت و صحنههایی از ارادت و دلدادگی مردم به خاندان اهلبیت(ع) را به تصویر کشید.نمایش گزارش
08:28 - 6 تیر 1405
0 بازدید
