تجاوز متوقف شد، اما مشروعیت جهانی فرو ریخت
محسن بزرگیوکیل دادگستری و پژوهشگر دکتری حقوق عمومیحمله هماهنگ نظامی آمریکا و اسرائیل به خاک ایران، گرچه فعلاً با آتشبس متوقف شده، اما آثار سیاسی، اخلاقی و حقوقی آن همچنان در فضای بینالمللی سنگینی میکند. این اقدام نهفقط از منظر نظامی، بلکه از حیث اصول بنیادین حقوق بینالملل و اعتماد عمومی جهانی، خط قرمزی را درنوردید که عبور از آن میتواند جهان را وارد دورهای تاریک و بیقاعده کند.۱. نقض آشکار حقوق بینالمللهیچگونه مجوز بینالمللی برای حمله به ایران صادر نشده بود. ایران با هیچیک از دو کشور آمریکا و اسرائیل در وضعیت جنگ قرار نداشت، و اصل بنیادین منشور ملل متحد مبنی بر «عدم توسل به زور» (ماده ۲ بند ۴ منشور) بهصراحت نادیده گرفته شد. حتی اگر نگرانیهای امنیتی وجود داشته، راهحل آن در دیپلماسی و نهادهای بینالمللی است، نه شلیک موشک و بمباران.۲. ریاکاری غرب در دفاع از حقوق بشرتناقض رفتاری آشکاری دیده میشود: حمله روسیه به اوکراین فوراً «تجاوز» خوانده میشود، اما حمله آمریکا و اسرائیل به ایران یا سوریه، بهنحوی توجیهپذیر جلوه داده میشود. این استاندارد دوگانه، بزرگترین ضربه را به مشروعیت نهادهای حقوق بشری و اعتبار اخلاقی غرب وارد میکند.۳. تهدید امنیت منطقه و جهانایران یک کشور ۹۰ میلیونی با تاریخ، فرهنگ، و انسجام ملی است. حمله به چنین کشوری میتواند منطقه را وارد جنگی بیپایان کند که آثار آن تنها محدود به خاورمیانه نخواهد بود. از امنیت انرژی اروپا تا ثبات داخلی در خود آمریکا و اسرائیل، همه در معرض مخاطرهاند. در چنین شرایطی، حتی مصلحتگراترین ناظران نیز باید بپرسند: آیا هیچ راهحل عاقلانهتری جز جنگ وجود نداشت؟
۴. واکنش ملّی ایرانیاناین حملات نهتنها حاکمیت سیاسی ایران را هدف گرفت، بلکه احساسات ملی مردم را نیز جریحهدار کرد. حتی آن دسته از ایرانیان که با جمهوری اسلامی اختلافنظر دارند، در برابر تجاوز خارجی، از حیث ملی، احساس همبستگی و خشم مشترک دارند. هیچ ملتی در برابر حمله به خاک وطنش بیتفاوت نمیماند.۵. پایان نظم جهانی؟این واقعه گواهی است بر اینکه نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم در حال فروپاشی است. شورای امنیت فلج شده، حقوق بینالملل در اختیار قدرتهای بزرگ قرار گرفته، و مفهوم عدالت جهانی دستخوش تحریف شده است. اگر این روند ادامه یابد، جهان به سمت «قانون جنگل» حرکت خواهد کرد، جایی که قدرت جای قانون را میگیرد.و در پایان…سکوت رسانههای جریان غالب، همراهی نهادهای بینالمللی و بیتفاوتی جوامع مدنی در غرب، بخشی از صورتمسأله خطرناک امروز است. آزادی، اگر بخواهد معنا داشته باشد، باید برای همه ملتها باشد، نه فقط برای متحدان راهبردی. اگر امروز در برابر این تجاوز سکوت شود، فردا نوبت دیگران خواهد بود.https://t.me/mohsen_bozorgi 10:19 - 5 تیر 1404