بیسپر؛ ایستاده در خطمقدمِ طبیعت
هنوز داغ شهادت «تاجمحمد باشقره» محیطبان پارک ملی گلستان از اذهان پاک نشده بود که «کاظم مصدق» نیز در همان زیستگاه جان سپرد؛ گویی خزان محیطبانان تمامی ندارد و قرار نیست وعدهها از مرحله شعار فراتر برود.
خبرگزاری فارس - استان گلستان؛ شامگاه شنبه، کاظم مصدق، محیطبان پارک ملی گلستان، در منطقه «کویلر» در درگیری با شکارچیان غیرمجاز به شهادت رسید؛ خبری که یک بار دیگر تیتر اول رسانهها را به محیطبانان اختصاص داد. تیترهایی که هرچند در ابتدا با موجی از واکنشها و همدلی همراهاند، اما معمولاً عمرشان از چند روز بیشتر نیست.* وعدهها، بدون ضمانت اجراشغل محیطبانی از مشاغل خاص و پرمخاطره در کشور است. محیطبانان با وجود دشواریهای زیاد، از جان خود برای حفاظت از گونههای کمیاب جانوری و گیاهی میگذرند. اما آنچه در این سالها تغییر نکرده، کمتوجهی به نیازهای اولیه این قشر خدوم است.فرسودگی خودروهای گشت، کمبود تجهیزات ایمنی و حفاظتی، جلیقههای سنگین و ناکارآمد ضدگلوله، سلاحهای فرسوده و نبود امکانات رصد و پایش هوشمند تنها بخشی از مشکلاتی است که محیط بانان در گفگو با فارس به آن اشاره کردهاند و هنوز پاسخی برای آنها ارائه نشده است.رحیم حاجیمراد، محیطبان بازنشسته گلستان در گفتوگو با خبرنگار فارس گفت: امکاناتی نظیر شوکر، گاز اشکآور یا حتی جلیقه ضدگلوله سبک، جزء بدیهیترین تجهیزات یک محیطبان در دنیا به شمار میرود اما در ایران یا در اختیارشان قرار نمیگیرد یا پس از مصرف دوباره تأمین نمیشود.
پروندههایی که به بایگانی سپرده میشوند
پوندههای حقوقی محیطبانان نیز یکی دیگر از حلقههای مفقوده این چرخه است. هنوز پس از گذشت ۷ سال از شهادت «باشقره»، هیچ نتیجه روشنی در پرونده او حاصل نشده و هیچ مسئولی نیز پاسخگوی این تأخیر و تعلل نبوده است؛خانوادههای محیطبانان شهید، همچنان منتظر اجرای عدالت ماندهاند.* تجهیزات قرن بیستویکمی، دغدغه محیطبان ایرانیکارشناسان حفاظت از محیطزیست بر این باورند که بهکارگیری فناوریهایی مانند پهپاد، دوربینهای نصبشده بر لباس، بیسیمهای دارای موقعیتیاب GPS و سیستمهای هوشمند پایش میتواند تا حد زیادی از بروز حوادث تلخ برای محیطبانان جلوگیری کند. این در حالی است که در بسیاری از کشورهای پیشرفته این ابزارها سالهاست مورد استفاده قرار میگیرند.
وعده برای پیگیری و اصلاح قوانین
فرمانده یگان حفاظت محیط زیست کشور در مراسم تشییع این شهید ضمن اشاره به دستگیری دو مظنون این حادثه، گفت: در دیدار با فرمانده انتظامی گلستان، دستور پیگیری ویژه این موضوع صادر شد. همچنین، خلأهای قانونی موجود در حمایت از محیطبانان در حال بررسی و پیگیری است.علیاصغر طهماسبی، استاندار گلستان نیز در این مراسم با اشاره به نقش کلیدی محیطبانان گفت: این عزیزان سرمایههای ارزشمند ملی هستند که باید از آنها حمایت جدی صورت گیرد.
حاجیمراد محیطبانان باسابقه و بازنشسته گلستان ادامه داد: بر اساس آمارهای موجود، محیطزیست تاکنون حدود ۱۵۰ شهید برای حفظ تنوع زیستی و زیستمندان، تقدیم این کشور کرده که فقط ۴۰ نفر از این افراد در زمره شهدا تلقی شدهاند.وی افزود: هنوز پرونده شهادت محیطبان باشقره پس از گذشت ۷ سال بلاتکلیف مانده و هیچ مسئولی پاسخگوی این تعلل و تسامح نیست، اگر قاتل وی مجازات می شد، الان این اتفاق نمیافتاد.
شعاری که به عمل نمیرسد
با وجود تأکیدهای فراوان مسئولان و انتشار پیاپی بیانیهها و اظهارنظرها، اما به گفته کارشناسان، محیطبانان هنوز در حاشیهاند و تنها در زمان وقوع یک حادثه، برای چند روز به تیتر رسانهها و سوژه شبکههای اجتماعی تبدیل میشوند.اگر قرار است تغییری جدی در شرایط کاری محیطبانان صورت گیرد، باید از مسیر قانونگذاری شفاف، تأمین تجهیزات استاندارد، آموزش تخصصی و حمایتهای حقوقی محکم عبور کرد؛ در غیر این صورت، دومینوی خونین برای حافظان بیسلاح طبیعت، همچنان ادامه خواهد داشت.
به گفته کارشناسان حمایت از محیطبان و طبیعت به نمادی برای روشنفکری تبدیل شده و آحاد مختلف جامعه تلاش می کنند با گرفتن یک عکس یا انتشار متنی مرتبط با حیات وحش و طبیعت، خود را مدافع و سینه چاک محیط زیست نشان دهند با آنکه دغدغه و شناختی از مشکلات محیطبانان ندارند.
13:54 - 9 اردیبهشت 1404