تصمیمی راهبردی فارغ از تحلیل های رایج برای آینده بازار مسکن
هرچند رونق یا عدم رونق صنعت ساختمان سازی و مشخصا تولید مسکن متاثر از مولفه های تاثیر گذار اقتصاد کلان، عملکرد سایر رقبای مسکن در بازار سرمایه و اخیرا سیاست خارجی بوده و حل مشکلات و یافتن پاسخ پرسش های مربوط به سرمایه گذاری این حوزه تداعی بخش یک معادله درجه چندم چند مجهولی می باشد و این موضوع عملا ورود یا ادامه سرمایه گذاری اثر بخش در این صنعت را با چالش جدی مواجه می نماید ،ولیکن این امر نباید موجب گردد تا اولا فراموش کنیم که کشور نیازمند تولید سالانه حد اقل 500 هزار واحد مسکونی جدید می باشد و ثانیا کیفیت بناهای احداث شده فعلی، طی دهه پیش رو اهمیت بازسازی یا نوسازی ابنیه در حال بهره برداری را صد چندان نموده و خود نیازمند منابع مالی زیاد و غیر قابل محاسبه ای می باشد و صرف این منابع عملا چالشی برای تامین مالی مساکن مورد نیاز بازار در آینده خواهد بود.مدتهاست که هر گاه بحث مسکن از جانب هر شخصی مطرح می شود بلافاصله برخی سیاسیون دست به کار شده و له یا علیه آن موضع گیری می کنند. مثلا هر گاه بحث نیاز کشور به تولید مسکن پیش می آید عده ای با تمسک به آمار خانه های خالی کشور را بی نیاز از مسکن و عده ای دیگر کشور را نیازمند تولید سالانه بیش از 1 میلیون واحد مسکونی می دانند و هر دو دسته نیز با استدلالات خود شما را متقاعد می نمایند. اسناد بالادستی و آمار ارایه شده توسط متولیان امر از جمله برنامه های 5 ساله توسعه ، قانون جهش تولید مسکن و ... یا بر اساس نگاه رنگی (آبی یا قرمز) تدوین شده و یا اصولا اجرا نمی شوند که بخواهند مشکلی را مرتفع نمایند.
در این اثناء وقوع اتفاقات پیش بینی نشده خارج از حوزه مسکن از جمله جنگ تحمیلی و تشدید تحریم های خارجی نیز مزید بر علت شده و آینده این بازار سر در گم را آشفته تر نموده است. این جستار سعی دارد فارغ از اختلافات سیاسیون مسکن ساز ، همچنین مولفه های اقتصادی کلان تاثیر گذار و البته پیش بینی در خصوص فرجام سیاست های خارجی نظام که حوزه اقتصاد از جمله مسکن نیز متاثر از آن است، از دریچه ای دیگر به موضوع نگریسته و توجه را از چند لایه بالاتر به موضوع جلب نماید. مطابق مبحث 22 مقررات ملی ساختمان ایران عمر مفید ساختمان دوره زماني است كه ساختمان قابليت بهره برداري مناسب و ايمن خود را حفظ كرده باشد.بنا بر هر دلیلی که تشریح آن از حوصله این نوشته خارج می باشد عمر مفید ساختمان های احداث شده فعلی در خوش بینانه ترین حالت ممکن به 50 سال نمی رسد. همچنین مداخله مستقیم دولت در بازار مسکن در طرح مسکن مهر هر چند موجب تولید انبوه مسکن شد ولیکن کمتر کسی است که اقرار نکند کیفیت واحد های احداثی مهر عمدتا پایین تر از میانگین مورد قبول می باشد. در دیگر طرح دولت در تولید انبوه مسکن(نهضت ملی) نیز شواهد و قرائن حاکی از همانندی کیفی پروژه ها با مسکن مهر می باشد. همچنین تغییر الگوی ساخت و ساز از ویلایی به آپارتمانی طی دهه های اخیر عملا موجب گره خوردن منافع استفاده کنندگان از واحدهای مسکونی مذکور شده و امکان تصمیم گیری فردی جهت نوسازی را غیر ممکن نموده است.
در کنار این موارد ذکر این نکته که عنقریب مصرف بی رویه و همچنین ناترازی در سایر بخش های صنعت لاجرم ما را از یک کشور صادر کننده آهن و سیمان تبدیل به وارد کننده سنگ آهن و سیمان خواهد نمود و دور نخواهد بود زمانی که ناگزیر به واردات نفت هم بشویم لزوم بازنگری در راهبردها و اعمال سیاست هایی در حوزه ی مسکن که در کنار تولید مسکن باکیفیت،با دوام ،انرژی پاک دوست و مقرون به صرفه برای زندگی بیش از 100 سال طراحی و احداث شود ضروری می باشد.همچنین لازم است متولیان امر برنامه ریزی لازم جهت تخصیص یارانه های حوزه مسکن- که عمدتا بدون برنامه و بدون اثر گذاری درست و بصورت هلیکوپتری توزیع می شود- جهت بهینه سازی و باز سازی مساکن موجود و ممانعت از تخریب بناهایی که کماکان امکان استفاده از آنها وجود دارد با اعمال سیاست های تشویقی یا خرید و تعویض و ... اعمال نمایند که این امر عملا نیاز سالیانه کشور به مسکن را نیز به نوعی تعدیل می کند. موضوع مغفول مانده مهم دیگر لزوم ممیزی ابنیه مسکونی طی دوره های مشخص(حد اکثر 3سال یک بار) همانند ممیزیی که در خصوص برخی تاسیسات مکانیکی(آسانسور و بالابر) وجود دارد می باشد و قطعا در صورت تهیه چک لیست و اعمال کنترل های سالیانه عمر مفید ابنیه جهش قابل ملاحظه ای خواهد داشت.به هر ترتیب شرایط کنونی می طلبد تا از هرچه که داریم و امکان ادامه ی استفاده از آن فراهم است به بهترین وجه استفاده کنیم تا شاید فرداها نوادگان ما بیشتر بر ما و آنچه انجام میدهیم درود بفرستند!#مسکن#خانه#مسکن_سازی#اقتصاد#ناترازی#عمر_مفید#انبوه_سازی#انرژی 15:07 - 15 شهریور 1404