فارس من| پاسخ به انتقادات قبولشدگان آزمون سردفتری
معاون امور اسناد سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به انتقادات قبولشدگان آزمون سردفتری پاسخ داد.
به گزارش خبرنگار قضائی خبرگزاری فارس، هنوز هم در فضای رسانهای مخالفان و موافقان قانون تسهیل نظرات کارشناسی خود را مطرح می کنند، برخی آن را مثبت و برخی دیگر نوید آثار مخرب آن طی سالهای پیش رو را می دهند. در این میان بسیاری با شبهه به مجریان این قانون مینگرند، یکی از این مجریان نیز سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است. برگزاری دوره کارآموزی و تعیین محدوده جغرافیایی برای پذیرفتهشدگان آزمون سردفتری نیز دو نقطه ابهام برانگیز علیه این بود که برخی از رسانهها نیز به آن پرداختهاند. برخی این دو اقدام از سوی سازمان ثبت اسناد را خلاف قانون و برخی دیگر آن را فراتر از قانون دانسته اند. برای روشن تر شدن ابعاد موضوع به سراغ سید صادق سعادتیان، معاون امور اسناد سازمان ثبت اسناد و املاک کشور رفته ایم و به گفتگو پرداختیم. سعادتیان اقدامات سازمان را نه تنها خلاف قانون نمیداند بلکه آن را اجرای گام به گام قانون میداند.
فارس: چرا پذیرفتهشدگان آزمون سردفتری درجهبندی جغرافیایی شدند؟
سعادتیان: شغل سردفتری درجهبندی نشده و نمیتوان آن را درجهبندی کرد. کلیدواژه «درجهبندی» که امروز بین پذیرفتهشدگان آزمون سردفتری بهگوش میرسد. بر اساس ماده 29 قانون مدیریت خدمات کشوری، هر دستگاه براساس محدوده جغرافیایی، میزان کارکرد دستگاه درجهبندی کرده است. بهعنوان مثال شهرستان شهریار استان تهران، به اختصار به آن شهریار گفته میشود اما این شهرستان را چند شهر تشکیل داده است. قانونگذار به جهت وسعت و محدود جغرافیایی این شهرستان و میزان کارکرد آن و... عنوان کرده که شهریار در استان تهران درجه یک محسوب میشود. ما عنوان کردیم که هر کسی که امتیاز علمی لازم را کسب کرده میتواند یکی از شهرهای درجه یک را انتخاب کند. بهعنوان مثال فردی که رتبه علمی لازم را کسب کرده میتواند از محدوده جغرافیایی درجه یک اعم از تهران، شهرستان شهریار و شهرهای اقماری آن، شهرستان رباتکریم و شهرهای اقماری آن و... انتخاب کند و در این انتخاب آزاد است. بههیچ عنوان درجهبندی جغرافیایی ارتباطی به شغل سردفتری ندارد، بلکه محدود جغرافیایی ثبت را مشخص کرده است.
براساس ماده یک قانون تسهیل تمامی مجوزهای کسب و کار که سلامت، محیط زیست، بهداشت عمومی، اجتماعی، نظم و انضباط پولی، مالی و ارزی و فرهنگ امنیت ملی را بهصورت مستقیم تهدید میکنند یا مستلزم بهرهبرداری از منابع طبیعی یا تغییر کاربری اراضی کشاورزی هستند به تشخیص هیئت مقرراتزدایی و بهبود مدیریت کسب و کار و تائید هیئت وزیران در صورتی که تا سه ماه پس از لازمالاجرا شدن این قانون در درگاه ملی مجوزهای کشور ثبت شوند، بهعنوان مجوزهای تائیدمحور که نیازمند بررسی و تائید مراکز صدور مجوز است، معرفی شده و فعالیت در آنها نیازمند طی مراحل اخذ مجوز براساس ماده هفت این قانون میباشد. در ماده هفت این قانون اسامی تمامی دستگاه های مشمول این قانون ذکر شده است، در کدام قسمت این ماده به دفاتر اسناد رسمی اشاره ای شده است؟ با استفاده از ظرفیت این قانون در مجلس شورای اسلامی یک ماده از مواد قانون دفاتر اسناد رسمی را اصلاح کرده است. در ماده سه قانون تسهیل عنوان شده که ماده پنج قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب سال 54 به این شرح اصلاح میشود. ماده 5 قانون دفتر اسناد رسمی پیش از اصلاح اینگونه بود که سازمان ثبت مرجع جذب سردفتری به نسبت جمعیت، نیاز، درآمد سردفتر و عملکر آن در هر محدود جغرافیایی ثبتی (همان درجه بندی ثبتی) است. در این قانون نیز جذب سردفتر شروطی از جمله درآمد و عملکرد سردفتر و... داشت که در نهایت به تناسب نیاز شهر سازمان ثبت اسناد مجاز به جذب سردفتر بود. این در حالی است که در قانون جدید عنوان شده که هیچ شاخصی در نظر گرفته نشود و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور موظف است هر سال آزمون سردفتری برگزار کند.
بر اساس قانون تسهیل، ما هیچ شاخصی را در نظر نخواهیم گرفت و هر سال نیز این آزمون را برگزاری خواهیم کرد. اما باید در نظر داشت در همین قانون تسهیل عنوان شده که پذیرفتهشدگان آزمون سردفتری که نصاب قانونی را کسب کردند برای طی مراحل قانونی به سازمان ثبت معرفی میشوند.
فارس: عبارت «طی مراحل قانونی» عنوان شده در این قانون به چه معناست؟
سعادتیان: قانونگذار تنها یک ماده قانون دفاتر را اصلاح کرده است ، مابقی مواد این قانون اصلاح و یا نقض نشده و قابلیت اجرا دارد.چندین ماده قانونی داریم که به تشریح شرایط جذب سردفتری در چندین ماده قانونی پرداخته اند، از جمله مواد 6، 11 و 12 قانون دفاتر اسناد رسمی و ماده 81 قانون ثبت که به تشریح شرایط جذب سردفتری پرداخته است. تنها یک ماده قانون ثبت اصلاح و عنوان شده که هر سال این آزمون برگزار شود و پذیرفتهشدگان این آزمون به سازمان ثبت معرفی شوند. آیا دیگر مواد قانونی با اصلاح این یک ماده نقض و یا منسوخ شدند؟ خیر!اگر دیگر مواد قانونی اجرا نشوند، نظم جذب برهم می خورد. سازمان ثبت اسناد و املاک موظف است استعلامات لازم امنیتی و... را بگیرد، آزمون اختبار پذیرفته شدگان را برگزار کند و همچنین ارزیابی این امانت دار را انجام دهد. سردفتر امانت دار مردم و نظام است، آیا این امانت داری با یک آزمون کتبی احراز می شود؟
فارس: موضوع تدوین آیین نامه جدید برای اجرای قانون تسهیل که مورد نقد برخی از پذیرفته شدگان هم هست به کجا رسید؟
سعادتیان: قانون دفاتر اسناد رسمی سال 54، آیین نامه ای داشته که اصلاح یک ماده این قانون بر این آیین نامه نیز اثرگذار بوده، پس از اصلاح قانون، ماده سه آیین نامه نیز اصلاح شده است.
به بیان دیگر آیین نامه قدیمی که بر اساس قانون مصوب سال 54 بود، باید به روز رسانی می شد و منطبق بر ماده سه قانون تسهیل که ماده 5 قانون دفاتر اسناد رسمی را اصلاح کرده، می شد. سازمان ثبت پس از اصلاح ماده 5 قانون دفاتر اسناد رسمی به ریاست قوه قضائیه پیشنهاد کرد که ماده اصلاح شده در آیین نامه نیز اصلاح شود که این پیشنهاد پذیرفته شد و به تصویب ریاست قوه قضائیه رسید. در این آیین نامه عنوان شده که آزمون سردفتری سالانه باید برگزار شود، اعلانات عمومی انجام شود، شرایط عمومی و اختصاصی برای داوطلبان پیش بینی شود، ثبت نام واجدین شرایط انجام شود و... .در بند «پ» این آیین نامه نیز عنوان شده که مصاحبه توسط هیئت اختبار پذیرفتهشدگان اعلامی از سازمان سنجش و آموزش کشور پس از طی مراحل تائید صلاحیت توسط مراجع ذیصلاح.
در گذشته یک کمیسیون و یا هیئت اختبار داشتیم. از زمان ایجاد دفاتر اسناد رسمی این کمیسیون در سازمان ثبت اسناد و املاک کشور وجود داشته، این کمیسیون یا هیأت از پذیرفته شدگان اختبار میگیرد. در این هیئت بررسی می شود که فرد پذیرفته شده در آزمون از نظر اخلاقی، حرفهای، امانتداری، صلاحیت عمومی و... در چه سطحی قرار دارد. فرد پذیرفته شده بهقرآن و احکام به چه اندازه تسلط دارد؟ این کمسیون تنها در ستاد سازمان وجود داشت.با توجه به اجرای قانون تسهیل به یکباره با بیش از 9 هزار پذیرفته شده مواجه شدیم که باید اختبار آن ها انجام شود. با توجه به اینکه امکان اختبار این تعداد توسط یک هیئت اختبار امکان پذیر نبود، با تدبیر ریاست سازمان ثبت اسناد، در هر استان به تناسب پذیرفته شدگان هیئت اختبار تشکیل شود، از همین رو به تناسب استان از یک تا پنج هئیت اختبار در استانها راهاندازی شد.
همچنین بند پ ماده سه آیین نامه قانون دفاتر اسناد رسمی که اصلاحیه آیین نامه قبلی بوده است. برخی در مقابل بیان می کنند که آیین نامه اصلاح شده، بعد از تصویب قانون تهیه شده است! بدیهی است که آیین نامه پس از تصویب قانون تدوین و تهیه می شود. قانونی داشتیم که این قانون آیین نامه ای داشت، زمانیکه قانون اصلاح می شود، بدیهی است متعاقبأ آییننامه نیز باید اصلاح شود و نمیتوان آیین نامه قبلی اجرا شود. قانونگذار حکیم بلاشک از تصویب قانون تسهیل اهدافی داشته است، شاید یکی از اهداف آن ایجاد اشتغال و کسب و کار بوده و با توجه به اینکه حاکمیت باید به جز به جز مردم خدمات ارائه کند، بنظر میرسد از دیگر اهداف تصویب این قانون تسهیل دسترسی مردم به دفاتر اسناد رسمی است.همچنین آیین نامه ماده سه که به تصویب ریاست قوه قضائیه رسیده، تکلیف کرده که پذیرفتهشدگان در این آزمون در واحدهای ثبتی جغرافیایی کشور تقسیم کنیم. ماده 81 قانون ثبت که هیچ خدشه ای به این قانون وارد نشده، عنوان می کند که تعیین محل دفترخانه با سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است.
فارس: سازمان ثبت بر چه اساسی تعیین محل می کند؟
سعادتیان: اگر این اقدام با سلیقه فردی صورت گیرد، بلاشک بستر فساد زایی خواهد بود. قانونگذار شاخص اصلی پذیرفتن یک فرد را «امتیاز کسب شده او در آزمون» در نظر گرفته است. یک امتیاز حداقل و یک امتیاز حداکثر داریم.بهعنوان مثال در یک استان 2 هزار نفر در آزمون سردفتری پذیرفته شدهاند، به این دو هزار نفر اعلام کردیم که بر اساس امتیازی که در آزمون کسب کردند بر محدوده جغرافیایی انتخاب کنند. بههیچ یک از پذیرفتهشدگان اعلام نشده که باید به فلان محدوده جغرافیایی برود. این عرف در مراکز تحصیلی و دانشگاهها نیز وجود دارد. فرد با هدف ادامه تحصیل در دانشگاه تهران در کنکور شرکت می کند. به دانشگاه تهران نیز علاقه زیادی دارد. منزل او نزدیک دانشگاه تهران است، محل کار او، خانوادهاش در تهران هستند، اما با امتیازی که در کنکور کسب میکند، در دانشگاه کرمانشاه قبول می شود. این فرد میتواند مدعی شود که باید در دانشگاه تهران تحصیل کند؟محدوده جغرافیایی که فرد آزمون سردفتری شرکت کرده، در صورت کسب بالاترین امتیاز می تواند واحدهای درجه یک را انتخاب کند. درجه یک تنها یک واحد نیست بلکه ممکن است در یک شهرستان 5شهر درجه یک محسوب شود. در استان تهران، شهرستان های تهران، ری، اسلامشهر، شهریار، ربات کریم، درجه یک محسوب می شوند. فرد بر اساس توان مالی خود، میزان کسب درآمد و... اینکه کدام بخش به سکونت گاه فرد نزدیک تر است، کجا میتواند دفتر بگیرد و تجهیز کند و... بر این اساس میتواند جای مدنظر خود را انتخاب کند. آیا این ایجاد محدودیت است؟ یا ایجاد اختیار؟
مبنای درجه بندی جغرافیایی قانونی است. با وجود اینکه ماده 81 قانون ثبت اعلام کرده است که تعیین محل دفترخانه با سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است اما با این وجود اکنون این تعیین محل اختیاری است و اجباری نیست. به همین نسبت تمامی استان را دارای دفتر اسناد رسمی کردیم تا همه مردم استان به تناسب شاخص امتیازی که پذیرفته شده کسب کرده، دفاتر خود را دایر کنند. برخی از عزیزان خواستار تغییر محل دفاتر خود هستند و عنوان می کنند که مثلا پدر و مادرم در یک استان دیگر تحت تکلف من هستند ، مانعی برای کمک به این عزیزان نداریم. در این رابطه دستورالعمل نقل و انتقال سردفتر را داریم، به محض اینکه پذیرفتهشدگان فرایند را طی کرد و سردفتر شد، می تواند در استان خود درخواست انتقالی کند. این درخواست در هیئت مربوطه بررسی میشود و در صورت امکان با درخواست انتقالی سردفتر موافقت میشود.
گفتنی است به دستور رییس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و با توجه به قانون حمایت از خانواده در بخش نقل و انتقالات دفاتر اسناد رسمی برای بانوان امتیاز ویژه در نظر گرفته شده و بانوانی که بیش از دو فرزند دارند می توانند به هر کجای کشور که لازم باشد، منتقل شوند. هیچ محدودیتی در تعیین محل دفاتر اسناد رسمی و جابجایی ها اتفاق نیفتاده است اما در این رابطه ضابطه مند عمل خواهد شد. برخی از پذیرفتهشدگان حداقل امتیاز را دارند و انتظار دارند در حداکثر جایگاه باشند. در این صورت به کسانی که امتیاز بالایی کسب کردند، اجحاف می شود. برخی از پذیرفتهشدگان درخواست می کنند که از تهران به کرمان منتقل شوند، این پذیرفته شده عزیز باید ابتدا حکم ابلاغ خود را دریافت کنند که پس از آن بهعنوان سردفتر امکان جابجایی او وجود داشته باشد.
فارس: علت برگزاری دوره های کارآموزی برای پذیرفته شدگان آزمون سردفتری چیست؟ چرا مدت برگزاری این دوره
سعادتیان: در هیئت های اختباری که در 31 استان ایجاد می شود، برای جلوگیری از هر گونه شائیهای، در هر هیئت اختبار یک الی دو قاضی حضور دارند. این هیئتها با حضور سردفتر و کارمندان سازمان ثبت تشکیل میشود، برای اینکه شبهه تضاد منافع شکل نگیرد، در هر هیئت یک الی دو قاضی حضور دارند. در صورتی که هیچ منفعتی از دفاتر اسناد رسمی به سازمان ثبت اسناد نمیرسد. در آمد سردفتر اسناد رسمی به خزانه واریز میشود، 42 به هلال احمر، 8درصد به شهرداری و مابقی به خزانه دولت واریز میشود.سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تنها ناظر و متولی دفاتر اسناد رسمی است، سازمان ثبت به عملکرد این دفاتر نظارت می کند که در صورت بروز تخلف با آنها برخورد لازم انجام شود.هر یک از پذیرفتهشدگان آزمون سردفتری که به امور دفترخانه، قوانین و نرم افزارهای مربوط به آن تسلط داشته باشد (بهغیر از صلاحیت های عمومی) ابلاغ او صادر خواهد شد و اگر فرد پذیرفته شده، تسلط کافی را نداشته باشد، به اندازه اطلاعاتی که دارد، باید دورههای کارآموزی را طی کند.
من در زمان برگزاری آزمون اختبار به چندین استان سفر کردم و بازدید میدانی داشتیم. از پذیرفته شدگان این سوال را می پرسیدم که با توجه به پاسخ هایی که به ما دادند، نیاز به چند ماه کارآموزی دارند، اغلب کارآموزان می گفتند 6 تا 8 ماه نیاز به کارآموزی دارند تا با سامانه ها و نرم افزار ها و... آشنا شوند و به یک تسلط نسبی دست پیدا کنند.تمام پذیرفتهشدگان آزمون سردفتری سال 1401 که مدارک خود را در سامانه مربوطه بارگذاری کردهاند، دعوت به اختبار شدند. همچنین برای رفاه پذیرفتهشدگان این امکان را فراهم کردیم که بهطور مثال فردی که در تهران آزمون شرکت کرده و پذیرفته شده میتوانند در استان دیگری اختبار انجام دهد.
ریاست سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تاکید کرده است که قانون و آیین نامه ها (هرآنچه هست) اجرا شود و هر جایی که امکان پذیر است به عزیزان پذیرفته شده کمک کنیم. با توجه به اینکه قانونگذار برای برگزاری دوره های کارآموزی برای پذیرفته شدگان آزمون سردفتری پیش بینی نکرده است، در بحث برگزاری دوره های کارآموزی با چندین دانشگاه و مراکز علمی رایزنی هایی صورت گرفت که هزینه هایی که اعلام شد، بنظر می رسید که تمامی پذیرفته شدگان امکان پرداخت آن را نداشتند، از همین رو با معاونت منابع انسانی قوه قضائیه آقای دکتر الفت هماهنگی های لازم را انجام دادیم ، از ایشان تشکر و قدردانی می کنیم با حداقل قیمت این دوره کارآموزی را برگزار کردند. پذیرفته شدگانی که گواهی گذراندن آموزش های لازم را ارائه کند، ابلاغ سردفتری برای او صادر خواهد شد. آن ها بعد از گذراندن این دوره های آموزشی سردفتر و امین مردم می شوند، کاتب به عدل شوند، نه اینکه یک فرد سودجو وفرصت طلب به دختر و پسر جوانی که با هزار آرزو سردفتر شده، زمینه نوشتن یک سند جعلی را فراهم کند و همین سردفتر جوان را راهی زندان کند. اکنون کلاسها و دورههای آموزشی این افراد آغاز شده است، عزیزانی که عضو خانواده کمیته امداد و یا بهزیستی باشند و با داشتن گواهی از این دو مرجع از پرداخت هزینه دوره کارآموزی معاف خواهند شد.
برای برگزاری این دوره ها از مدرسینی دعوت به همکاری شده که حق التدریس کمتری دریافت کنند و تلسط کافی به امور سردفتری و حقوقی و جزائی داشته باشند و نرم افزار های مربوطه را خوب کارآموزی بدهد اما انتظار حق التدریسی که در جاهای دیگر داشته باشد را نباید اینجا داشته باشد. سردفتری شغل سنگینی است و مراسم تحلیف دارد و در این مراسم سردفتران باید قسم بخورند. بدون آشنایی و با داشتن مدرک تحصیلی مرتب و یا کسب امتیازی در یک آزمون نمی توان سردفتر شد. سردفتران با تجربه در برخی از اسناد با یکدیگر مشورت می کنند. در سردفتری تسلط لازم است و صرفا با رویاپردازی فرد که می خواهد سردفتر خوبی باشد، امکان پذیر نیست.
مردم و قانون، سردفتر را امین می شناسند، یکی از وظایف سردفتری ، امانت داری اسناد است. شاید بسیاری از افراد اسرار مال خود را به فرزندان و نزدیکان خود نگویند اما به سردفتر بگویند که مثلا برای این ملک این وصیت را دارم ، در مورد این ملک میخواهم وقف کنم و... . اگر این موارد در خانواده مطرح شود، ممکن است پذیرفته و یا اجرا نشود اما سردفتر امانتدار است و به خواست فرد جامه عمل می پوشاند. سردفتر مکلف است امانت را حفظ کند. دفاتر اسناد رسمی جایگاهی منتسب به قوه قضائیه است و قانون گذار سردفتری را مرجع تنظیم سند رسمی است که مسئولیت آن بر عهده یک فرد به نام سردفتر است که میتواند یک دفتریار نیز داشته باشد برای تنظیم سند رسمی مطابق قانون و مقررات و نظم عمومی جامعه.
از هر سردفتر با تجربه ای درخواست تنظیم سند بذل مهریه کنید، نخواهد نوشت. در صورتی که با نوشتن این درخواست نه خلاف قانون و نه خلاف شرعی مرتکب می شود. یک خانم عاقل و بالغ و رشید میخواهد حق خود را ببخشد. اما سردفتر باتجربه عنوان میکند که این اقدام مخالف نظم عمومی جامعه است.
روزی که مهریه تعیین شد، روزی است که طی توافقی یک حق برای خانم ایجاد شده است. اگر سردفتر باتجربه بخواهد این درخواست را ثبت کند، می گوید که دخترم به همراه برادر بزرگ، مادر و یا پدر و... بیا، که او شاهد باشد که شما دارید حق خود را می بخشید، احتمال دارد در آینده برای شما مشکلی پیش بیاید. در صورتی که این سردفتر اگر به پول فکر می کرد، بلافاصله به نوشتن این سند (بذل مهریه) اقدام می کرد. پایان پیام/ #سردفتر #آزمون_سردفتری #سندرسمی #مهریه #سازمان_ثبت_اسنادواملاک
11:10 - 9 اردیبهشت 1403
0 بازدید
1 پاسخ