بهت هیروشیما از فاجعهای که اسمش هم خط قرمز بود!
حملهٔ اتمی به هیروشیما فقط یک فاجعهٔ جنگی نبود؛ یک نبرد رسانهای هم بود. سانسور نظامی، حقیقت وحشتناک حملهٔ اتمی را پشت پردهٔ سانسور پنهان کرد و روایت واقعیت را تحریف کرد. در این بازی قدرت، وحشیگری آمریکا نه فقط در تخریب و کشتار، بلکه در کنترل روایت به اوج رسید.
خبرگزاری فارس - گروه رسانه: بمباران اتمی هیروشیما نهتنها یک فاجعهٔ انسانی بیسابقه، بلکه آزمونی بزرگ برای رسانهها و کنترل اطلاعات در جنگهای مدرن بود. در شرایطی که سانسور نظامی و فشارهای دولتی، روایت واقعی حادثه را به تعویق انداخت، نقش خبرنگاران و رسانههای مستقل در بازنمایی این فجایع بیش از پیش اهمیت یافت.بررسی نحوهٔ پوشش خبری و سانسور اطلاعات، پرده از پیچیدگیهای قدرت رسانه و جنگ روانی برمیدارد که چگونه واقعیتهای تلخ جنگ، اغلب پشت پردهٔ سیاستهای خبری پنهان میمانند.
سانسور نظامی بر فاجعهٔ هیروشیما سرپوش میگذارد
سایت Hiroshima Peace Media مرکز رسانهای وابسته به روزنامهٔ Chugoku Shimbun و مستقر در هیروشیما است. این مرکز در ژانویهٔ ۲۰۰۸ با هدف ترویج صلح و پیشبرد خلع سلاح هستهای تأسیس شد.این سایت دربارهٔ نحوهٔ گزارش شدن حقایق بمباران اتمی هیروشیما در رسانهها، با اشاره به اینکه اولین گزارش در عصر ۶ آگوست از رادیو پخش شد، مینویسد «ساعت ۸:۲۰ صبح ۶ آگوست، بمبافکنهای B-29 با بمبهای آتشزا به هیروشیما حمله کردند و فرار کردند. خسارت اکنون در دست بررسی است.»روز ۷ آگوست، بخش اطلاعات ارتش ژاپن (که مسئول کنترل رسانهها بود) تصمیم گرفت «۱) ما از جامعهٔ بینالمللی درخواست خواهیم کرد که استفاده از چنین بمبهایی علیه انسانها را محکوم کنند؛ ۲) در داخل کشور اعلام خواهیم کرد که این بمب یک بمب اتمی است و از شهروندان میخواهیم که آمادگی خود را برای جنگ تجدید کنند.»با این حال، مقامات نظامی و وزارت کشور ژاپن مخالف استفاده از عبارت «بمب اتمی» بودند و اعلام کردند که بمباران بدون استفاده از این اصطلاح منتشر شود. به همین خاطر روزنامهها در ۸ آگوست گزارش دادند که دشمن نوع جدیدی از بمب را به کار برده، اما جزئیات در دست بررسی است.خبرنگاران روزنامهٔ Chugoku Shimbun که در هیروشیما حضور داشتند، گزارشهایی تهیه میکردند؛ اما ساختمان روزنامه نابود شده بود و آنها نتوانستند تا سپتامبر مطلبی منتشر منتشر کنند. در آمریکا اما، رسانهها ۱۶ ساعت بعد از بمباران، و بلافاصله بعد از اعلام «ترومن» [رئیسجمهور وقت] در این باره گزارش دادند.
اولین بار اصطلاح «بمب اتمی» در نسخهٔ اوزاکای روزنامهٔ Asahi Shimbun در ۱۱ آگوست به کار رفت؛ در گزارشی با عنوان «بمب اتمی از گاز سمی وحشیتر است.» که مربوط به اعتراض دولت ژاپن به آمریکا بود.اما اولین بار، ۱۱ ماه بعد از فاجعه بود که Chugoku Shimbun توانست عکسی از حملهٔ اتمی آمریکا به ژاپن منتشر کند. این تأخیر به این دلیل بود که فرماندهٔ عالی نیروهای متفقین در ۱۹ سپتامبر ۱۹۴۵ قانون مطبوعات ژاپن را صادر کرد که پوشش خسارات ناشی از بمبهای اتمی و اعتراضات به استفاده از آنها را کنترل میکرد!
وقتی واژهٔ «جنایت» به زبان نمیآید، اما تصویر میشود
نیویورکر ۲۳ آگوست ۱۹۴۶ در گزارشی با عنوان «هیروشیما» به طور مفصل به لحظهٔ انفجار، توصیف ساعتهای بعد از فاجعه و ابعاد انسانی ماجرا پرداخت. «جان هرسی» نویسندهٔ این گزارش در بیش از ۳۰ هزار کلمه روایتهایی مفصل از ۶ بازماندهٔ بمباران هستهای هیروشیما نوشت که در نوع خود بینظیر محسوب میشود.اگرچه هرسی کاملاً از قضاوت سیاسی یا اتهامزنی مستقیم خودداری میکند. اما با بازتاب روایتهای بازماندگان، توصیف عریان دردهای جسمی و روانی آنها، و نمایاندن لحظه به لحظهٔ فروپاشی زندگی انسانها، مخاطب را به این نتیجه میرساند که کاری که در هیروشیما انجام شد، صرفنظر از انگیزههای قدرتطلبی و نظامی، فاجعهای وحشیانه بود.هرسی توصیفاتی مفصل از لحظات زیر آوار ماندن مردم، درماندگی پزشکان و هجوم آسیبدیدگان به بیمارستان و نبود لوازم و نیروی لازم برای رسیدگی به آنها، وضع وخیم سلامتی بازماندگان (استفراغ، زخمهای عمیق، قطع عضو و...)، افرادی که صورتهایشان کاملاً سوخته و چشمهایشان ذوب شده بود، جدا و آویزان شدن پوست صورت و دستهای مردم و... ارائه میدهد که عمق فاجعهٔ حملهٔ اتمی، و رنج و تأثیر انسانی آن را به صورتی دردناک به تصویر میکشد. اگرچه هرگز به «فاجعه» بودن این واقعه و «جنایت» بودن اقدام آمریکا اشارهای نمیکند.
او با روایت تفصیلی از درد و رنج بازماندگان، سردرگمی آنها دربارهٔ ماهیت بلایی که بر سرشان آمده و نابود شدن زندگی و آیندهٔ مردم مورد حمله، فاجعه و جنایت را به تمامی تصویر میکند؛ اما از استفاده از این الفاظ میپرهیزد.
وحشیگری اتمی آمریکا پشت پردهٔ سانسور
در بمباران اتمی هیروشیما، دو چهره از فاجعه عیان میشود؛ یکی چهرهٔ بیرحم و عریان وحشیگری آمریکا، و دیگری سکوت سازمانیافتهای که با سانسور شدید نظامی سعی داشت این فاجعه را از چشم جهانیان پنهان کند.اما آنچه در این میان تکاندهندهتر است، نه فقط قدرت مرگبار بمب که توان مهیب بیاعتنایی نظاممند به رنج انسانی است؛ بیاعتناییای که از تأخیر در انتشار اخبار و تصاویر شروع شد و با پنهانسازی واژهٔ «بمب اتمی» ادامه یافت.در این فضای سرکوب رسانهای در ژاپن، صدای یک خبرنگار غربی بلند میشود. اما نه با فریاد اتهام، که با روایتی سرد و بیقضاوت از فروپاشی زندگی انسانها، بدنهای متلاشی، وحشت و درد و ناباوری مردمی که نمیدانند چه بلایی بر سرشان آمده.گزارش هرسی، هرچند از قضاوت مستقیم پرهیز میکند، اما در عریانترین شکل ممکن نشان میدهد آنچه در هیروشیما رخ داد، چیزی فراتر از یک عملیات جنگی بود؛ جنایتی بود که با برنامهریزی دقیق رخ داد، و با مدیریت رسانهای ماهرانه در حافظهٔ جهانی تلطیف شد.او وحشیگری، فاجعه و جنایت را تصویر میکند، بیآنکه الفاظی با این مفهوم به زبان بیاورد. و همین امتناع با هر نیتی، خود میتواند گویاتر از هر محکومیتی باشد. چون فاجعه آنقدر آشکار است که نیازی به قضاوت ندارد؛ تنها کافی است روایت شود تا حقیقتش را فریاد بزند.#حمله_اتمی_هیروشیما#جنایات_غرب_آمریکا#سانسور_نظامی_رسانه#روایت_بازماندگان_هیروشیما#وحشی_گری_اتمیاخبار رسانهای را از صفحهٔ هنر و رسانه خبرگزاری فارس دنبال کنید. 21:51 - 14 مرداد 1404