چرا بازیسازان ایرانی از ترکیه و عربستان جا ماندند؟
ایران که روزگاری در تولید بازیهای رایانهای در منطقه پیشتاز و در دنیا نامدار بود، حالا از کشورهای منطقه عقب افتاده است. چگونه باید این فاصله را جبران کرد و به جایگاه شایستهٔ دیروز رسید؟
خبرگزاری فارس - گروه رسانه: تقریباً تمام کسانی که زیستبوم بازیهای رایانهای را در کشور رصد میکنند، معتقدند که ایران اگرچه این مسیر را پرقدرت آغاز کرد و روزگاری در تولید بازیهای رایانهای در منطقه حرف اول را میزد، اما امروز دارد از کشورهای دیگر عقب میافتد.برای این عقب ماندن، دلایل زیادی ذکر میشود. از جمله کمبود سرمایهگذاری در حوزهٔ بازی، مهاجرت نیروی انسانی متخصص، عدم حمایتهای قانونی و... دکتر «بهروز مینایی» بنیانگذار بنیاد ملی بازیهای رایانهای و از پیشکسوتان گسترش و تولید علم این بازیها برایمان از زمان تأسیس این بنیاد و راهکارهای بهبود شرایط فعلی میگویند.
«بنیاد ملی بازیهای رایانهای» را از هیچ ساختیم
دکتر «بهروز مینایی» از چهرههای ماندگار بازیهای رایانهای کشور دربارهٔ تأسیس بنیاد ملی بازیهای رایانهای میگوید «وقتی بنیاد سال ۱۳۸۶ راه افتاد، هیچ چیز نداشت؛ نه ساختمان، نه پول. هنر ما این بود که توانستیم با پول کم، کار را شروع کنیم. یعنی با اینکه قرار بود ۱ میلیارد تومان بودجه به ما بدهند، به کمتر از ۳۵ میلیون تومان اکتفا کردند. آن را هم برای رهن ساختمان هزینه کردیم. در چند ساختمان اجارهای جابهجا شدیم تا بالاخره توانستیم از محل هلوگرام بازیهای خارجی و البته بیشتر با کمکهای شخصی افراد، ساختمان خوبی را در منطقهٔ ۷ تیر تهران برای بنیاد تهیه کنیم.»
وقتی بازیهایمان به دنیا صادر میشد...
بسیاری از بازیسازان و سرمایهگذاران در این زیستبوم، یکی از علتهای افت این صنعت را در ایران عدم صادرات بازیهای ایرانی به دنیا، دسترسی نداشتن این بازیها به بازارهای بینالمللی و نبود درآمد ارزی برای بازیسازان ذکر میکنند. دلایلی که ظاهراً بازیسازان یکی دو دههٔ قبل و در آغاز فعالیت ایران در حوزهٔ بازیسازی چندان با آن درگیر نبودهاند.مینایی دربارهٔ رسیدن ایران به جایگاه اول منطقه در بازیسازی میگوید «طی فعالیت از سال ۱۳۸۷ که عملاً کار شروع شد تا ۱۳۹۲-۱۳۹۳، توانستیم رتبهٔ اول منطقه را در تولید بازیهای کامپیوتری به دست آوریم. آن زمان بیشتر بازیها، بازیهای PC بود که ما به مرحلهٔ صادرات این بازیها رسیده بودیم. چند تا از بازیهایمان مثل «سیارهٔ میترا»، «گرشاسب» و... به آمریکا، کانادا و کشورهای منطقه راه پیدا کردند و توانستند خارج از کشور بفروشند. سال ۱۳۹۰ بود که انستیتوی بازیسازی را راهاندازی کردیم تا نیروی انسانی تولید بازی را با کمک بخش خصوصی حمایت کنیم.»
در بازیسازی در دنیا مطرح بودیم
مؤسس بنیاد ملی بازیهای رایانهای از فعالیتهای این بنیاد در حوزهٔ ارتباط مردمی به برگزاری سه نمایشگاه بسیار قوی با حضور بازیکنها (گیمرها) اشاره میکند که در حد نمایشگاه کتاب از آنها استقبال میشد و از همان سالها تا کنون در حال برگزاری است.مینایی با بیان اینکه اینها برگهای برندهای بود که آن سالها داشتیم میگوید «فکر میکنم تقریباً سال ۱۳۹۱ یا ۱۳۹۲ به جایگاهی رسیدیم که باید در چشمانداز ۱۴۱۴ میرسیدیم.»او دربارهٔ سرشناس بودن ایران در حوزهٔ بازیسازی در جهان میگوید «محصولات ایرانی به بیش از ۱۷ نمایشگاه بینالمللی در آلمان، فرانسه و در گیمز کانکشن، برده میشد و در حوزهٔ کژوال گیم، بازیهای ساده و بازیهای حرفهای (AAA) توانستیم مقام خوبی در دنیا کسب کنیم. ناشرهای خیلی خوبی هم به بازیهای ایرانی جذب شدند و آنها را منتشر کردند.»اما از سال ۱۳۹۳ سیر بازیسازی در ایران تغییر کرد. به دلیل افزایش ضریب نفوذ تلفن همراه و اینترنت سلولی (دیتا)، بازار خوبی برای تولید بازیهای موبایلی ایجاد شد که بنیاد ملی بازیهای رایانهای را هم به دنبال خود کشید.امروز بعضی از بازیهای موبایلی ایرانی تا چند ده میلیون نصب فعال دارند و استقبال زیادی از آنها شده است. این موضوع، ظرفیت زیاد این بازار را نشان میدهد.
ترکیه و عربستان از ما جلو افتادند
امروز در حوزهٔ تولید بازیهای موبایلی چه جایگاهی داریم؟ این سؤالی است که بعد از دانستن آن تاریخ چندسالهٔ باشکوه در حوزهٔ بازیسازی، ذهن هر ایرانی را به خود درگیر میکند.مینایی به عنوان یکی از پیشکسوتان گسترس علم بازیسازی در این باره میگوید «در این زمینه هم خوب هستیم. اما کشورهای منطقه از ما جلو افتادهاند. خصوصاً در حوزهٔ بازیهای برخط (آنلاین). الان ترکیه با اینکه دیرتر از ما شروع کرد و از وسط ماجرا وارد شد، از ما نبستاً جلوتر است. آنها با بومیسازی (لوکالایز) لفظی بازیهای خارجی و کپیکاری شروع کردند و کمکم توانستند خودشان هم نوآوری داشته باشند. اما امروز عربستان، ترکیه و شاید حتی امارات، از ما جلوتر هستند.»رئیس سابق بنیاد ملی بازیهای رایانهای، سرمایهگذاری جدی این کشورها بر مباحث فناوری و بهویژه فناوریهای دیجیتالی را یکی از دلایل مهم پیشرفت این کشورها در حوزهٔ بازیسازی میداند چون «بازیهای برخط هم انشعابی از همان فضای اینترنت، ارتباطات برخط و بازیهای موبایلی هستند. بیشتر بازیهای موبایلی هم روی بستر اینترنت اجرا میشوند.»
برای بازیسازان امکان کسب درآمد ارزی فراهم شود
این متخصص حوزهٔ بازیسازی در تحلیل راهکارهای رسیدن به جایگاه برتر و شایستهای که سالهای قبل داشتهایم، اول از همه بر «صادرات بازی» تأکید میکند و میگوید «با توجه به اینکه مهاجرت نیروی انسانی خصوصاً در حوزهٔ بازی افزایش یافته و در خارج از کشور درآمدهای خوبی برای این افراد ایجاد شده است، ما باید بر درآمد دلاری یا یورویی از بازیها بسیار تمرکز کنیم. اگر این درآمد ایجاد شود، شاید خیلی از استودیوهایی که بازی تولید میکنند بتوانند نیروهایشان را همین جا نگه دارند و برایشان درآمدهای خوبی ایجاد کنند؛ مثل درآمدهایی که در خارج از کشور نصیب این بچهها میشود. از فریلنسری گرفته تا بازیهای بومی خوب که پیام مناسب فرهنگی ما را میتواند انتقال دهد.»
بازیسازان از هوش مصنوعی غافل نشوند
امروزه هوش مصنوعی بسیاری از کارها را آسان کرده و به همان نسبت بسیاری از مشاغل را در آستانهٔ نابودی قرار داده است. اما بازیسازان میتوانند با استفاده از آن بسیاری از هزینههای تولید بازی را کاهش دهند و ضمناً در زمان بسیار کمتری، بازی مد نظر خود را تولید کنند. مینایی به بازیسازان توصیه میکند «از LMMها یا مدلهای بزرگ زبانی، به شکل سنگین برای تولید بازی استفاده کنند؛ برای کد زدن بازیها، کانسپتها و مفاهیمی که داخل بازیها هست، هنر بازیها و... . در این صورت روند ۲ سالهٔ تولید یک بازی میتواند ۶ ماهه اتفاق بیفتد. هزینهاش هم بسیار کاهش پیدا میکند. برای جبران نیروی انسانی، خصوصاً در حوزهٔ هنری، میتوان از فناوری هوش مصنوعی استفاده کرد. به هیچ وجه نباید از جایگاهی که هوش مصنوعی میتواند در تولید بازی ایجاد کند، غفلت شود.»
باید نهضت بازیسازی ایجاد کنیم
در دنیای امروز تعداد کسانی که بازیهای موبایلی انجام میدهند، بسیار بیشتر از کسانی است که با رایانه بازی میکنند. با این حال عدهای معتقدند بازی PC است که صنعت بازیسازی را شکل میدهد و نباید با تمرکز بر بازیهای موبایلی، از ساخت بازی کامپیوتری غافل شد. با این وجود آیا لازم است ایران هم به تولید بازیهای PC بازگردد یا بهتر است بر همین بازیهای موبایلی متمرکز بماند؟مینایی در پاسخ به این سؤال میگوید «بازیهای PC بازار خود را دارند و اینطور نیست که تولید یا مخاطبشان صفر شده باشد. اما فراوانی بازیهای برخط و بازیهای موبایلی بسیار زیاد است. با داشتن این تعداد مخاطب بالقوه باید فقط بر جذابسازی و دانش ساخت بازیهایی که میتواند درآمدزایی داشته باشد تمرکز کنیم. چون تولید بازیهای PC هزینهٔ زیادی دارد و الان سرمایهگذاری در تولید بازی در ایران کم است، فکر نمیکنم بهینه باشد که به سراغ بازیهای PC برویم. بهتر است یک نهضت در تولید بازیهای برخط و بازیهای موبایلی برای خارج از کشور یا با هدف جذب مخاطبان خارجی ایجاد کنیم.» #بازی_های_رایانه_ای #بازی_ویدیویی_ایران #بنیاد_ملی_بازی_های_رایانه_ای #صنعت_گیم_ایران #بهروز_مینایی_بازی_سازی اخبار رسانهای را از صفحهٔ هنر و رسانه خبرگزاری فارس دنبال کنید. 10:02 - 26 آذر 1403