بازیهای ممنوعه در مسابقات رسمی کشور چه میکنند؟
مرجع نظارت بر بازیهای رایانهای که برای مسابقات داخلی انتخاب میشوند کیست؟ مسؤولیت انتخاب بازیهای خشن و مورددار برای این مسابقات با چه نهادی است؟
خبرگزاری فارس-گروه رسانه: چند روز پیش فراخوان ثبتنام در مسابقات بازی «Tekken 8» در صفحهٔ اینستاگرامی «انجمن ورزشهای الکترونیک ایران» زیر نظر وزارت ورزش و جوانان منتشر شد. البته این اولین باری نبود که پای یک بازی ممنوعه به مسابقات رسمی داخل کشور باز میشد.انجمن ورزشهای الکترونیک ایران قبلاً هم جامها و مسابقاتی را با بازیهای ممنوعهای از جمله «PUBG»، «Fortnite»، «Tekken 7» و «League of Legends» برگزار کرده بود.این فراخوان بهانهای شد تا به بررسی بازی ویدیویی مطرحشده در آن، یعنی Tekken 8 بپردازیم.
بعد از آن سؤالات بیشتری مطرح شد. از جمله اینکه چرا چنین بازیهایی برای مسابقات رسمی داخلی انتخاب میشوند؟ مرجع تصمیمگیری و ارزیابی این بازیها کیست؟ چه نهادی باید تناسب یا عدم تناسب این انتخاب را مشخص کند؟ تکلیف والدین با رویدادهای رسمی داخلی که با بازیهای ممنوعه برگزار میشوند و از میان نوجوانان و جوانان، شرکتکننده دعوت میکنند، چیست؟!
بازی Tekken از دههٔ ۹۰ تا امروز!
بازی Tekken یک بازی ویدیویی در سبک اکشن و مبارزهای است که اولین بار در دسامبر ۱۹۹۴ برای کنسول پلیاستیشن منتشر شد. آخرین نسخهٔ این بازی «Tekken 8» بود که در ژانویهٔ ۲۰۲۴ به بازار آمد.در طول این سالها با پیشرفت کنسولها و افزایش کیفیت تصویر، تجسم فضای بازی و حرکات شخصیتها نیز برای مخاطبان واقعیتر شد. طبیعتاً Tekken هم از این پیشرفت جا نماند و صحنههای خشونتآمیز را واقعگرایانهتر به تصویر کشید.اگرچه سطح خشونت این بازی به پای بعضی بازیهای مبارزهای دیگر مثل Mortal Combat نمیرسد، اما بااینحال، به اعتقاد کارشناسان بازیهای رایانهای، Tekken یک بازی خشن محسوب میشود که صحنههای خونریزی، شکستهشدن استخوانها یا حتی مرگ در آن به تصویر کشیده میشود.
آیا Tekken بازی ویدیویی از یک ورزش است؟!
بازی Tekken یک بازی مبارزهای و الهامگرفته از ورزشهای رزمی است. اما تفاوتهای زیادی با مبارزات رزمی واقعی دارد. استفاده از چوب، شمشیر، بطری شکسته، شلاق، سلاح گرم (مثل تپانچه)، ارهبرقی، مسلسل، موشکانداز و... در حین مبارزه از شخصیتهای این بازی به چشم میخورد.یکی از کارشناسان ارزیابی بازیهای رایانهای دربارهٔ خشونت بازیهای ویدیویی و آثار آن میگوید «در این بازیها عموماً هیچ محدودیتی برای نوع ضربات یا مناطقی که میتوان به حریف ضربه زد وجود ندارد. بازیکنان میتوانند از هر تکنیکی برای شکستدادن حریف استفاده کنند، حتی اگر این فنها در دنیای واقعی خطرناک یا مرگبار باشند. در بازیهای ویدیویی، خشونت عواقبی در دنیای واقعی ندارد. شخصیتها میتوانند بارها و بارها آسیب ببینند و دوباره زنده شوند. این موضوع باعث میشود بازیکنان بهتدریج نسبت به خشونت بیتفاوت شوند و آن را بهعنوان یک امر عادی بپذیرند.»
وقتی خشونت مجازی به دنیای واقعی میرسد
والدین باید بدانند که حساسیت کارشناسان بازیهای ویدیویی در ردهبندی سنی و مدیریت مصرف این بازیها برای فرزندان بیدلیل نیست.«محسن شکاری» یکی از اغتشاشگرانی بود که سال ۱۴۰۱ با چاقو به مأموران حافظ امنیت حمله و یکی از آنان را مجروح کرد. اعترافات عجیب او نشان میداد که بهشدت تحتتأثیر بعضی بازیهای ویدیویی خشونتآمیز بوده است. او در بخشی از اعترافاتش گفت «Tekken را خیلی دوست داشتم. ۱۶ سال است که هر روز Tekken بازی میکنم.»او همچنین گفته بود «انگار یکی بهم گفته بود مربع را بزن که آن حرکت را بزنی [اشاره به کلیدهای روی گیمپد (دستهٔ کنسول بازی)]... از وقتی او را زدم انگار بُعد دیگری در جهان دیگری باز شد. انگار رفتم به مرحلهٔ بعد! در بازیها خیلی نمیمیرند. خیلیها فقط زخمی میشوند و از شدت زخم بیهوش میشوند.»گویی او در هنگام ارتکاب جرم هم تحتتأثیر بازی بوده و خود را در دنیای واقعی نمیدیده است.
موضوع فقط خشونت نیست
برهنگی شخصیتهای زن و بدزبانی از دلایل دیگری است که این بازی را از دستهبندی بازیهای مناسب خارج میکند. پوشش نامناسب و حتی بیپوششی، حرکات جنسی، دیالوگهای توهینآمیز و بیادبانه، صدای بلند و خشن، و... از مصادیق این دو مسأله هستند.بنابراین اگرچه این بازی طرفداران زیادی بین نوجوانان و جوانان دارد، اما کارشناسان به دلیل خشونت زیاد، بدزبانی و موارد جنسی، آن را بههیچوجه توصیه نمیکنند.لازم است والدین هم برای جلوگیری از آسیبهای بعدی، مراقب استفادهٔ فرزندانشان، بهویژه نوجوانان، از این بازی باشند.
مرجع رسمی ردهبندی سنی بازیها در ایران کیست؟
قدرت آموزشی و تأثیرگذاری بالای بازیهای رایانهای بر هیچکس پوشیده نیست. اما برای جلوگیری از اختلالات روحی و روانی و آسیبهای ناشی از استفادهٔ نامناسب از این بازیها، کنترل و نظارت دقیقی لازم است.در ایران «بنیاد ملی بازیهای رایانهای» زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان «اِسرا» را با مأموریت ردهبندی سنی بازیهای رایانهای بر اساس محتوای آنها، با هدف استفادهٔ مطلوب از این بازیها بنا کرد. در وبگاه اسرا به نشانی «esraa.ir» میتوانید ردهبندی سنی بسیاری از بازیها را ببینید. برچسبهای مختلف در این سامانه «مناسب برای بالای ۳ سال»، «بالای ۷ سال»، «بالای ۱۲ سال»، «بالای ۱۸ سال» و «توصیه نمیشود» است.
با جستوجوی بازی Tekken 8 در سامانهٔ اسرا، میبینیم که این بازی حتی برای سنین بیش از ۱۸ سال هم «توصیه نمیشود». البته نسخههای قدیمیتر آن (Tekken 3) برای سن بیش از ۱۲ سال مناسب تشخیص داده شده است.
بااینحال در فراخوان و فرم ثبتنام مسابقهٔ Tekken 8 که در صفحهٔ انجمن ورزشهای الکترونیک ایران منتشر شده، تبصره یا شرایطی در خصوص حداقل سن شرکتکنندگان به چشم نمیخورد. اگرچه طبق ردهبندی اسرا این بازی برای هیچ سنی مناسب تشخیص داده نشده است.
بازی Tekken 8 مجاز نیست، مسابقه هم مجوز ندارد
همانطور که گفتیم مرجع ردهبندی سنی بازیها در ایران «بنیاد ملی بازیهای رایانهای» زیرمجموعهٔ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.طبق راهنمایی درجشده در «درگاه ملی مجوزها» متولی صدور مجوز و نظارت پسینی بر برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری (مسابقه) وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.در واقع اگر قرار باشد در هر رویدادی مسابقهای در حوزهٔ بازیهای رایانهای و ویدیویی برگزار شود، برگزارکننده باید نام بازی را از بنیاد ملی بازیهای رایانهای استعلام و مجوز لازم را دریافت کند.اما بر اساس پیگیری خبرنگار فارس از این بنیاد، تا امروز برای برگزاری مسابقات Tekken 8 مجوزی درخواست و صادر نشده است.
13:06 - 9 أكتوبر 2024