استوریهای اینستاگرام از تنگه هرمز عبور میکند
دود جنگی که آمریکا در تنگه هرمز روشن کرده است، در چشم غولهای فناوری هم میرود.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس – با وقوع جنگ تحمیلی آمریکا علیه ایران، شرکتهای فناوری بهیکباره خود را در میدان جنگ دیدهاند. با بسته شدن تنگه هرمز در پی این درگیری، حالا این شرکتها علاوهبر بحران انرژی باید نگران زیرساختهای خود در محدوده خلیج فارس هم باشند. غولهای فناوری دنیا در نتیجه این جنگ، با جهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی تأمین برق، افت ۸ تا ۷۰ درصدی ارزش سهام، اخلال در زنجیره تأمین مواد مورد نیاز مانند گاز هلیوم، ریسک هدف قرار گرفتن در صورت تعدی آمریکا به زیرساختهای ایران مواجه شدهاند.اخیرا رویترز در گزارشی تنگه هرمز را یا گلوگاه دیجیتال جهان توصیف کرده و نوشته است کشورهای خلیج فارس میلیاردها دلار روی AI و مراکز داده سرمایهگذاری کردهاند؛ اما تمام این اکوسیستم به کابلهای عبوری از هرمز وابسته است.
کابلهایی که غولهای فناوری را به تنگه هرمز گره زدهاند
تنگه هرمز علاوهبراینکه یک گذرگاه نفتی است، یکی از مهمترین زیرساخت دیجیتال جهان را نیز در خود دارد. بخش مهمی از کابلهای زیردریایی انتقال داده که خاورمیانه را به اروپا، هند و شرق آسیا متصل میکنند، از بستر این منطقه عبور میکنند. کابلهایی مانند FALCON، GBI و TGN-Gulf، ستون فقرات ارتباطی مراکز داده، خدمات ابری، شبکههای بانکی، پیامرسانهای مالی، CDNها و پلتفرمهای جهانی محسوب میشوند.پژوهشی از اندیشکده اقتصاد دانشبنیان نشان میدهد شرکتهایی نظیر گوگل، مایکروسافت، آمازون و متا برای اتصال گرههای محلی خود به هسته شبکه از این کابلهای تار نوری استفاده میکنند. ترافیک عبوری این شرکتها شامل کپیبرداری لحظهای پایگاههای داده توزیعشده، انتقال ماشینهای مجازی، ترافیک API های درونسازمانی، و حتی محتوای تولیدشده توسط کاربران (مانند ویدیوها و پیامهای پلتفرمهایی نظیر اینستاگرام و واتساپ) است. این شرکتها در این کابلهای زیردریایی هزینه میکنند تا بتوانند تأخیر شبکه را در حد میلیثانیه نگه دارند. قطع این مسیرها به معنای عدم همگامسازی دیتاسنترهای خاورمیانه با اروپا یا آسیا و در نتیجه، اختلال شدید در پردازش ابری است.از طرفی، در سالهای اخیر، شرکتهایی مانند گوگل، مایکروسافت، آمازون و متا میلیاردها دلار برای توسعه مراکز داده و خدمات ابری در خاورمیانه سرمایهگذاری کردهاند. این شرکتها برای حفظ پایداری سرویسهای ابری و کاهش تأخیر شبکه، به کابلهای عبوری از خلیج فارس وابستگی مستقیم دارند. هرگونه اختلال در این مسیرها و یا تعمیرات آنها میتواند فرآیندهای دیجیتال و حتی خدمات روزمرهای مانند اینستاگرام، واتساپ و سرویسهای ابری Azure و AWS را مختل کند.
در این میان، مسئلهای تازه در حال ظهور است که میتواند معادلات شرکتهای فناوری را پیچیدهتر کند. بر اساس استدلالهای حقوقی و با استناد به رژیم حقوق دریاها، بخش عمده تنگه هرمز در محدوده دریای سرزمینی ایران و عمان قرار دارد و کابلهای عبوری از این منطقه، عملاً از قلمرو حاکمیتی این دو کشور عبور میکنند.این مسئله میتواند به ایران امکان دهد برای عبور، تعمیر، نگهداری، توسعه یا تمدید مجوز کابلهای زیردریایی، نظام جدیدی از مجوزدهی و عوارضگذاری ایجاد کند. شرکتهای فناوری ممکن است برای تعمیر یا نصب کابلها نیاز به دریافت اجازه از ایران داشته باشند.
افزایش هزینه برق شرکتهای فناوری
همزمان، بحران انرژی ناشی از جنگ نیز فشار سنگینی بر صنعت فناوری وارد کرده است. رشد انفجاری مصرف برق مراکز داده و زیرساختهای هوش مصنوعی، وابستگی شرکتهای فناوری به بازار انرژی را بهشدت افزایش داده است.گزارشهای مختلف نشان میدهد مراکز داده اکنون حدود ۶ درصد کل برق مصرفی آمریکا و بریتانیا را مصرف میکنند و مصرف انرژی آنها طی دو سال اخیر حدود ۱۵ درصد رشد داشته است. در چنین شرایطی، اختلال در صادرات LNG خلیج فارس و بسته شدن تنگه هرمز، هزینه تأمین برق و سوخت مورد نیاز دیتاسنترها را بهشدت افزایش داده است. طبق برخی برآوردها، بیش از ۲۰ درصد تجارت جهانی LNG تحت تأثیر بحران هرمز قرار گرفته و بازار انرژی وارد فاز بیثباتی نیز شده است.
بحران هلیوم در زنجیره تأمین شرکتهای فناوری
یکی دیگر از مهمترین ضربههای جنگ آمریکا علیه ایران به زنجیره فناوری جهانی، بحران گاز هلیوم است. قطر حدود ۳۰ درصد هلیوم خالص جهان را تولید میکند و در جریان جنگ، عملاً یکسوم عرضه جهانی هلیوم از بازار حذف شده است.گاز هلیوم یکی از حیاتیترین عناصر صنعت نیمههادی و تراشهسازی است. هلیوم در تولید تراشههای پیشرفته، خنکسازی ویفرهای سیلیکونی، لیتوگرافی EUV، ساخت حافظههای AI، تجهیزات کرایوژنیک و حتی هارددیسکهای ظرفیت بالا استفاده میشود.برخی کارشناسان صنعت نیمههادی هشدار دادهاند که برای بسیاری از کاربردهای صنعتی هلیوم «هیچ جایگزین عملی» وجود ندارد. همین مسئله باعث شده شرکتهایی مانند SK Hynix و دیگر تولیدکنندگان تراشه در کره جنوبی و شرق آسیا بهسرعت به دنبال ذخیرهسازی اضطراری و تنوعبخشی منابع تأمین خود بروند. برخی گزارشها هشدار دادهاند که اگر این اختلال ادامه پیدا کند، بخشی از زنجیره جهانی تولید تراشه در نیمه دوم سال با کاهش تولید ۱۰ تا ۳۰ درصدی روبهرو خواهد شد.
توقف پروژهها در کشورهای حاشیه خلیج فارس
همزمان با تشدید تنشها، کشتیهای کابلگذار منطقه را ترک کردهاند و پروژههای چند میلیارد دلاری اینترنتی مانند 2Africa Pearls، SEA-ME-WE 6 و WorldLink عملاً متوقف یا معلق شدهاند؛ پروژههایی که قرار بود ظرفیت انتقال داده میان آسیا، اروپا و خلیجفارس را افزایش دهند.ناامنی مسیرهای دریایی، عملیات کابلگذاری و تعمیرات را به فعالیتی پرریسک و پرهزینه تبدیل کرده و باعث شده جهان همچنان به مسیرهای قدیمی و آسیبپذیر اینترنت وابسته بماند. کارشناسان هشدار میدهند ادامه این وضعیت میتواند بر سرویسهای ابری، شبکههای بانکی، دیتاسنترها، زیرساختهای هوش مصنوعی و هزینه جهانی پهنای باند اثر مستقیم بگذارد.بیشتر بخوانید: ابرپروژههای اینترنتی منطقه در شوک هرمز متوقف شدنددر نتیجه، با ایجاد بحران در تنگه هرمز توسط آمریکا، شرکتهای فناوری نیز مانند بازار انرژی مستقیماً وارد میدان بحران شدهاند. ناامن شدن خلیجفارس نهتنها هزینه انرژی، حملونقل و تأمین مواد حیاتی صنعت نیمههادی را افزایش داده، بلکه پروژههای بزرگ کابلگذاری اینترنت، توسعه مراکز داده و مسیرهای جدید انتقال داده را نیز متوقف کرده است.غولهای فناوری و اپراتورهای بینالمللی حالا با افزایش ریسک اختلال در خدمات ابری، فشار بر شبکههای بانکی و مالی، وابستگی دوباره به مسیرهای قدیمی اینترنت و دشوار شدن تعمیر و نگهداری کابلهای زیردریایی مواجهاند؛ وضعیتی که نشان میدهد تنگه هرمز دیگر فقط شاهراه نفت نیست، بلکه به یکی از حساسترین گلوگاههای زیرساخت دیجیتال جهان تبدیل شده است.#تنگه_هرمز #اینترنت #اینترنت_بین_الملل #ایران #اینستاگرام #متا #گوگل
22:58 - 26 اردیبهشت 1405
0 بازدید
