ماجرای میراث و شهرداری در گذر تاریخی کمر زرین
سخنگوی شورای شهر اصفهان گفت: با وجود پیگیریها و هماهنگیهایی که مجموعه مدیریت شهری در ماههای گذشته انجام داده بود، در دو شب گذشته، پیمانکار پروژه به دلیل احساس تأخیر در صدور مجوزهای ثانویه و بلاتکلیفی در ادامه عملیات، اقدام به فعالیتهای عمرانی کرد.
به گزارش خبرگزاری فارس از اصفهان، گذرِ تاریخی کمر زرین در یکی از کهنترین نقاط اصفهان و در نزدیک مسجد «جامع عتیق» این شهر قرار دارد. یافتههای باستانشناسی در این گذر از پیش از اسلام تا دوره قاجار قابل ردیابی است و بررسی در باره قدمت آثار کشف شده در آن همچنان ادامه دارد. در زمستان سال ۱۴۰۲ با اجرایی کردن پروژه همسطحسازی گذر «کمر زرین» در بافت تاریخی شهر اصفهان و پیدا شدن لایههای تاریخی و آثاری مانند تکههای سفال، تزیینات آجری و اسکلتهای انسانی و حیوانی در مرحله نخست، ادامه این عملیات اجرایی متوقف شد. عملیات گودبرداری برای احداث گذر کمر زرین به تخریب لایههای باستانی و مشهود شدن شواهدی از ۲ سازه معماری منجر و به این ترتیب این کار، متوقف و عملیات باستانشناسی شهری با توافق بین پژوهشگاه میراث فرهنگی، سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری اصفهان و دانشگاه هنر آغاز شد.شامگاه جمعه ۲۰ تیر، در محوطه تاریخی کمرزرین اصفهان، تعدادی ادوات سنگین شامل سه دستگاه بیل مکانیکی و بیش از ۲۰ دستگاه کامیون خاکبرداری مشغول انجام عملیات بودند که با ورود یگان حفاظت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان از محل متواری شدند.
مرحله دوم پروژه گذر کمرزرین با هماهنگی اداره میراث فرهنگی انجام شد روحالله ابوطالبی، مدیر منطقه ۳ شهرداری اصفهان با بیان اینکه مرحله دوم پروژه گذر کمر زرین برای اتصال این گذر به پارکینگ جلوخان و میدان امام علی (ع) با هماهنگیهای لازم با ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان انجام شد، گفت: کاوشهای باستانشناسی متعددی در این محدوده انجام شد که طی آن گمانهزنیهایی تا عمق حدود چهار تا پنج متری سطح زمین انجام گرفت و کارشناسان میراث اعلام کردند در این عمقها آثاری مشاهده نشده است و مجوز ادامه کار صادر شد. وی افزود: پس از صدور مجوز، قرارداد لازم با پیمانکار مربوطه منعقد و عملیات عمرانی آغاز شد؛ البته در مجوز اداره کل میراث فرهنگی تصریح شده بود که عملیات اجرایی باید با استفاده از ابزارهای سبک و بهصورت دستی انجام شود.ابوطالبی تاکید کرد: چهار باستان شناس از سوی اداره کل میراث فرهنگی اصفهان برای نظارت بر اجرای این پروژه معرفی و قرارداد همکاری با آنها به امضا رسید که به صورت مستمر و روزانه در محل پروژه حضور داشتند و در آغاز اجرای پروژه نیز ماشینآلات عمرانی سنگین با نظارت مستقیم باستان شناسان وارد پروژه شدند.مدیر منطقه ۳ شهرداری اصفهان ادامه داد: ظاهراً باستانشناسان حاضر در محل، صورتجلسهای را با پیمانکار پروژه تنظیم کردهاند که بر اساس آن، مقرر شد کار بهصورت دستی ادامه یابد اما در عین حال تاکید شد که ادامه کار نیازمند دریافت مجوز جدید از وزارت میراث فرهنگی است و به همین دلیل پروژه متوقف شد.
اجازه نخواهیم داد که به بهانه حل مشکلات مردم، هویت تاریخی شهر را تخریب کنندامیر کرمزاده، مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان گفت: در این محل بر اساس شواهد اولیه، برخی آثار از جمله سکههایی مربوط به دورههای صفویه و ایلخانی کشف شده است. ظاهراً این منطقه در گذشته تجارت خانه بوده و این کشف، هم از منظر باستان شناسی و هم از جنبه علمی، اهمیت زیادی دارد. اما چون کاوش به طور کامل انجام نشده، نمیتوان بهطور دقیق درباره ماهیت آثار نظر داد.وی با بیان اینکه هرگونه اقدام عمرانی در بافتهای تاریخی باید با مجوز و حضور ناظر میراث فرهنگی انجام شود، افزود: اجازه نخواهیم داد که به بهانه حل مشکلات مردم، هویت تاریخی شهر را تخریب کنند. پیگیریهای حقوقی و قضایی ما با جدیت ادامه دارد و قطعاً متخلفان باید پاسخگو باشند.همچنین مسوول کاوشهای باستانشناسی گذر تاریخی کمرزرین اصفهان نیز در رابطه با میزان آسیبهای وارد شده به لایههای باستانی بر اثر عملیات خاکبرداری بیلهای مکانیکی گفت: متاسفانه شواهدی حاکی از تخریب بخشی از آثار معماری این محوطه وجود دارد. آنچه این اتفاق را نگرانکنندهتر میسازد، از میان رفتن حجم قابل توجهی از دادههای منقول است که شبانه با استفاده از ماشینآلات سنگین از محل خارج شدهاند؛ موضوعی که خود یک آسیب جدی و جبرانناپذیر به شمار میرود.تشکیل پرونده برای مُتعرضان به گذر تاریخی «کمر زرین» اصفهانسیدمحمد موسویان، دادستان عمومی و انقلاب اصفهان در این باره گفت: با توجه به انجام عملیات عمرانی در بخشی از این گذر و طبق گزارشهای واصل شده مبنی بر وجود آثار باستانی و تاریخی در این مکان، دستور برای توقف فوری عملیات اجرایی این پروژه توسط دادستانی صادر شد.
وی با بیان اینکه برای تعرض کنندگان به حریم این آثار، پرونده قضایی تشکیل شد، تاکید کرد: اقدامهای لازم بهمنظور حفظ ایمنی ابنیه موجود در مجاورت این گذر باید با قید فوریت انجام و نتیجه اقدامات نیز به دادستانی گزارش شود.موسویان تصریح کرد: دستگاه قضایی در مسیر صیانت از حقوق عامه و حفظ آثار باستانی و تاریخی بهعنوان یکی از مصادیق آن، با افراد خاطی بدون اغماض و مماشات برخورد خواهد کرد.گذر کمرزرین خط قرمز مدیریت شهری اصفهان استعلی صالحی، سخنگوی شورای شهر اصفهان با اشاره به وضعیت پروژههای مرمتی و عمرانی در مجاورت این گذر تاریخی اظهار کرد: مدیریت شهری اصفهان حدود دو سال است پروژهای را که از نظر اجرایی بهصورت کامل آماده بهرهبرداری بوده، صرفاً بهمنظور تعیین تکلیف فضای مرمتی مجاور این سایت تاریخی، متوقف کرده و از ادامه عملیات اجرایی خودداری کرده است.وی تاکید کرد: نکته قابل تأمل آن است که این درنگ و دقت مدیریت شهری، در شرایطی اتفاق افتاده است که دستگاه متولی میراث فرهنگی نهتنها از ابتدا در میدان حضور فعال نداشته، بلکه در تمام مراحل، روند فعالیت با تلاش و پیگیریهای مدیریت شهری و در ادامه، با حمایتهای مالی شهرداری پیش رفته است.صالحی ادامه داد: برای این بخش، مجوزهای لازم دریافت شده، اما به دلیل بعضی تعللها و اعتراضات گسترده مردمی، روند پیشرفت پروژه با وقفههای طولانیمدت روبهرو شده است.سخنگوی شورای شهر اصفهان خاطرنشان کرد: با وجود پیگیریها و هماهنگیهایی که مجموعه مدیریت شهری در طول ماههای گذشته انجام داده بود، طی دو شب گذشته، پیمانکار پروژه به دلیل احساس تأخیر در صدور مجوزهای ثانویه و بلاتکلیفی در ادامه عملیات، اقدام به فعالیتهای عمرانی کرد.
وی افزود: ما از ورود نهادهای قضائی به این موضوع استقبال میکنیم؛ چه در خصوص بررسی قصور احتمالی از سوی بعضی بخشهای خصوصی که در این فرایند دخیل بودهاند و چه در خصوص اهمال، تعلل و کوتاهیهایی که از سوی بعضی دستگاههای مسئول در تسریع عملیات کاوش و به نتیجه رسیدن آن صورت گرفته است.صالحی گفت: امیدواریم در روند رسیدگی به این پرونده، آنسوی سکه یعنی ترکفعلهایی که منجر به طولانی شدن روند مرمت و ایجاد نارضایتی عمومی شده است، مورد توجه نهادهای نظارتی و قضائی قرار گیرد و بعضی اقدامات نیز که منجر به برهم خوردن آرامش عمومی شده است، مورد بررسی و برخورد قانونی قرار گیرد. وی خاطرنشان کرد: شورای اسلامی شهر اصفهان و مجموعه مدیریت شهری با جدیت کامل پیگیر این موضوع هستند؛ این نقطه از شهر، سرمایه گرانقدر مردم اصفهان بهشمار میرود و همانطور که در طول چهار سال گذشته، بالغ بر ۸۰۰ میلیارد تومان پروژه احیا، بازسازی و مرمت مجموعههای تاریخی و بافتهای فرسوده در شهر اصفهان اجرا شده است، گذر تاریخی کمرزرین نیز برای ما خط قرمز بهشمار میآید و حفظ، صیانت و احیای آن در اولویت نخست مدیریت شهری قرار دارد.بناهای تاریخی هرکدام، داستانی از تاریخ و فرهنگ ما را در خود جای دادهاند.سنگهای کهن، آجرهای فرسوده و نقشهای کندهکاری شده بر دیوارههای باستانی، ناگفتههای تاریخ را فریاد میزنند. اما فریاد آنها، در میان بیاعتنایی و بیمسئولیتی ما گم میشود و با هر تخریب، صدای تاریخ کمرنگتر و زخمهای میراث فرهنگی عمیقتر میشوند.#گذر_کمرزرین #میراث_فرهنگی #آثارتاریخی #بافتفرسوده #هویت 17:35 - 23 تیر 1404