فارس من| «پروانه»؛ جمعه بازاری برای حراج «حیا»
باغ کتاب قرار بود پناهی فرهنگی برای خانوادهها، کودکان و نوجوانان باشد؛ اما حالا برخی خانوادهها و فعالان فرهنگی نسبت به آنچه در روزهای جمعه و در محدوده جمعهبازار پروانه رخ میدهد، ابراز نگرانی کردهاند.
گروه زنان: باغ کتاب تهران یکی از مهمترین فضاهای فرهنگی پایتخت برای حضور خانوادهها، کودکان و نوجوانان است؛ مجموعهای که قرار است کتاب، آموزش، تفریح و تجربه فرهنگی را در محیطی خانوادگی در کنار یکدیگر قرار دهد. در فاصلهای نهچندان دور نیز باغموزه دفاع مقدس قرار گرفته؛ مجموعهای که روایتگر بخشی از تاریخ معاصر ایران و یادآور خاطرات و فداکاریهای دوران دفاع مقدس است.با این حال، در هفتههای اخیر، گلایههایی درباره شرایط حاکم بر محدوده برگزاری جمعهبازار پروانه مطرح شده است؛ گلایههایی که عمدتاً بر نوع پوشش برخی مراجعهکنندگان، فضای ایجادشده در اطراف بازار و تناسب آن با محیط فرهنگی و خانوادگی باغ کتاب متمرکز است.مطالبه ای که در «فارس من» ثبت شددر همین زمینه، مریم ابنالدین با ثبت مطالبهای در سامانه «فارس من» خبرگزاری فارس، خواستار ساماندهی وضعیت جمعهبازار پروانه و در صورت امکان، انتقال آن از محدوده فرهنگی باغ کتاب و باغموزه دفاع مقدس شده است.در متن این مطالبه آمده است که باغ کتاب باید همچون گذشته محیطی «امن، آرام و شایسته برای خانوادهها، کودکان و نوجوانان» باشد و مسئولان با بررسی شرایط موجود، برای حفظ شأن فرهنگی این مجموعه تصمیمگیری کنند.ابنالدین در گفتوگو با خبرنگار فارس نیز با اشاره به اهمیت موضوع گفت: «مهمه که نوع پوشش آدمها در اون بازارچه خیلی نامناسب و زننده است. مهمه که مخاطب حاضر در اونجا نوجوانه، مهمه که این اتفاق در باغ کتاب داره میافته که محیط بسیار سالمی برای حضور خانوادهها داره.» او همچنین بر ضرورت اختصاص فضایی مشخص و جدا از محیط اصلی فرهنگی باغ کتاب برای چنین فعالیتهایی تأکید کرده و مجاورت این بازار با باغموزه دفاع مقدس را نیز از دیگر ابعاد قابل توجه موضوع دانسته است.روایتهایی که از یک نگرانی مشترک حکایت میکننداین مطالبه تنها به یک نفر محدود نمانده است. در فضای مجازی نیز برخی نویسندگان و کنشگران فرهنگی، تجربهها و نگرانیهای مشابهی را مطرح کردهاند.فائضه غفار حدادی، نویسنده، در کانال شخصی خود روایتی از حضور یک خانواده در محدوده باغ کتاب و باغموزه دفاع مقدس منتشر کرده و نوشته است که یک رزمنده دفاع مقدس قصد داشته نوههای نوجوان خود را برای بازدید به باغموزه ببرد، اما در مسیر عبور از فضای میان باغ کتاب و موزه با صحنههایی مواجه شده که به گفته او، موجب شده خانواده از ادامه بازدید منصرف شود.غفار حدادی در ادامه با اشاره به سابقه فعالیت جمعهبازار پروانه در پارکینگ طبقاتی پروانه در خیابان جمهوری، معتقد است قرار گرفتن چنین بازاری در مجاورت یک مجموعه فرهنگی و خانوادگی، حساسیت موضوع را بیشتر کرده است.او در پایان نیز از مخاطبان خواسته است به جای صرفاً گلایه کردن، از مطالبه ثبتشده در «فارس من» حمایت کنند.در روایت دیگری که در فضای مجازی منتشر شده نیز یکی از شهروندان از مشاهده پوششهایی که به باور او با فضای فرهنگی و مذهبی منطقه تناسب نداشته، ابراز نگرانی کرده و با اشاره به وجود نمادها و یادمانهای دفاع مقدس در این محدوده، خواستار ساماندهی وضعیت شده است.مسئله فقط پوشش نیست؛ مسئله تناسب کاربریهاستفارغ از قضاوت درباره پوشش افراد، پرسش مهمتری که این مطالبه پیش روی مدیران شهری قرار میدهد، تناسب میان کاربری یک بازار و محیط پیرامونی آن است.
هر فضایی مخاطب و کارکرد خاص خود را دارد. جمعهبازاری که محل عرضه صنایعدستی، محصولات هنری و فعالیت اقتصادی خانوادههاست، میتواند در مکانی مناسب به رونق کسبوکارهای خرد و حمایت از تولیدکنندگان کمک کند؛ اما پرسش اینجاست که آیا بهترین مکان برای چنین بازاری، دقیقاً در قلب مجموعهای است که یکی از اصلیترین مخاطبانش کودکان و نوجوانان هستند؟از سوی دیگر، باغ کتاب و باغموزه دفاع مقدس دو مجموعه با هویت فرهنگی متفاوت اما مهم هستند و طبیعتاً انتظار میرود فضای پیرامونی آنها نیز با مأموریت فرهنگیشان هماهنگ باشد.یک تصمیم برای پایان دادن به یک مناقشه مطالبه مطرحشده در «فارس من» لزوماً به معنای مخالفت با اصل فعالیت جمعهبازار یا نادیده گرفتن معیشت فروشندگان و صاحبان کسبوکار نیست. اتفاقاً میتوان میان این دو موضوع تفکیک قائل شد: حمایت از کسبوکارهای خرد و صنایعدستی از یک سو، و حفظ تناسب محیط فرهنگی باغ کتاب با مخاطبان کودک و نوجوان از سوی دیگر.راهکار میتواند بررسی کارشناسی محل برگزاری بازار، تعیین محدودهای مستقل و متناسب برای آن یا انتقال بازار به مکانی باشد که ضمن حفظ فرصت فعالیت برای غرفهداران، کمترین تعارض را با کارکرد فرهنگی و خانوادگی باغ کتاب و باغموزه دفاع مقدس داشته باشد.اکنون این مطالبه موضوع را به یک درخواست مشخص تبدیل کرده است: مسئولان شهری وضعیت موجود را بررسی کنند و برای حفظ شأن فرهنگی این مجموعه، تصمیمی روشن و مؤثر بگیرند.
باغ کتاب قرار است جایی برای کتاب، کودک، خانواده و فرهنگ باشد؛ شاید وقت آن رسیده است که درباره این پرسش ساده اما مهم تصمیم گرفته شود که هر فعالیتی، حتی اگر فینفسه قابل قبول باشد، آیا الزاماً باید در هر مکانی برگزار شود؟مطالبه خانوادهها روشن است: جمعهبازار پروانه ساماندهی شود و در صورت امکان، به مکانی متناسبتر با کارکرد خود منتقل شود؛ مکانی که هم چرخ کسبوکار غرفهداران بچرخد و هم آرامش و هویت فرهنگی باغ کتاب برای خانوادهها و کودکان حفظ شود.
09:54 - 4 شهریور 1405