جهان پس از ۹ اسفند و بازنویسی قواعد قدرت بین ایران و آمریکا
پیامدهای جنگ بین ایران از یکسو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر برای هر طرف درگیری متفاوتتر از ذهنیت طراحان غربی رقم خورده است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ جنگها معمولاً برای تغییر وضع موجود طراحی میشوند اما گاهی نتیجه نهایی با هدف اولیه در تضاد کامل قرار میگیرد.ماجرای امروز خلیج فارس و جنگی که ۹ اسفند توسط آمریکا و اسرائیل آغاز شد، نمونهای از این پارادوکس است، یک لشکرکشی همهجانبه که برای پایان ایران یکپارچه طراحی شده بود، عملاً به سکوی پرتاب ملت ایران به باشگاه قدرتهای جهانی تبدیل شد.این تغییر جایگاه علاوه بر میدان نبرد، در اتاقهای فکر پایتختهای جهانی هم رقم خورده است. شواهد متعددی نشان میدهد که بازیگران بینالمللی، از هند و چین گرفته تا اروپا و اعراب، محاسبات خود را بر اساس فرضیه «ایران بهعنوان یک قدرت غیرقابل حذف» بازتنظیم کردهاند.دهلی نو، نخستین شواهد جهانی شدن ایراندر بحبوحه تنشهای نظامی، دو کشتی حامل گاز مایع (LPG) با پرچم هند هفته گذشته بدون هیچ حادثهای از تنگه هرمز عبور کردند. این رویداد که توسط رویترز تأیید شده، نتیجه توافقی راهبردی بود، در ازای آزادسازی چند نفتکش متعلق به ایران که پیشتر به دستور آمریکا با اتهام نقض تحریمهای واشنگتن توقیف شده بودند، تهران تضمین ضمنی عبور ایمن کشتیهای تجاری این کشور را ارائه داد.آنچه این ماجرا را به یک نقطه عطف تبدیل میکند، ماهیت مذاکره است.بر اساس گزارشی از اندیشکده کارنگی (منتشر شده در ۱۲ مارس)، دولت نارندرا مودی مستقیماً با مقامات ایرانی وارد گفتگو شد، بدون آنکه هماهنگی قبلی با فرماندهی مرکزی آمریکا انجام دهد.این اولین بار پس از دهههاست که یک قدرت آسیایی، تضمین امنیت انرژی خود را مستقل از چتر آمریکا و از طریق تعامل مستقیم با تهران دنبال میکند.
اروپا، سرپیچی از واشنگتن به نام منافع ملیدر جبهه غربی، تصویر متفاوت اما همجهتی رقم خورده است. وقتی کاخ سفید از متحدان اروپایی خواست برای مهار ایران ناوگروه مشترک تشکیل دهند، واکنشها غیرمنتظره بود. وزارت دفاع فرانسه در بیانیهای اعلام کرد که ناو شارل دوگل را برای مشارکت در هیچ عملیات تهاجمی علیه ایران اعزام نخواهد کرد و حضور نظامی پاریس صرفاً محدود به حفاظت از کشتیهای تجاری فرانسوی خواهد بود. اسپانیا نیز با صدور بیانیهای رسمی، استفاده از پایگاههای نظامی خود در جنوب این کشور برای هرگونه اقدام علیه ایران را ممنوع اعلام کرد.شاید تلخترین پاسخ برای واشنگتن از رم آمد. جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، در مصاحبه با کوریره دلا سرا به صراحت گفت: ایتالیا هرگز در جنگی که منافع ملیاش را تهدید کند، شرکت نخواهد کرد.این موضعگیری نشاندهنده شکاف عمیق در روابط فراآتلانتیکی است.بهای مهار، باج به رقبادر سطح راهبردی، واشنگتن برای مدیریت بحران ناچار به عقبنشینیهای بزرگتری شد. بر اساس گزارش بلومبرگ، دولت ترامپ در مذاکرات محرمانه با روسیه، به مسکو تضمین داد که با افزایش صادرات نفت روسیه مخالفت نخواهد کرد تا قیمت جهانی نفت در پی حذف صادرات ایران جهش نکرده و اقتصاد جهانی را با شوک جدید مواجه نکند.این به معنای پذیرش ضمنی نقش مسکو در تنظیم بازار انرژی است.همزمان، واشنگتن برای میانجیگری در تنگه هرمز به پکن متوسل شد. خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع دیپلماتیک گزارش داد که چین از ایران خواسته است از تشدید تنش خودداری کند؛ درخواستی که تهران آن را قاطعا رد کرد.
نگاه به تحولات لحظهای دنیا در دو هفته گذشته، تصویری ترسیم میکند، آمریکا برای مهار ایران به روسیه باج میدهد، از چین میانجیگری میخواهد، متحدان اروپایی از او فاصله میگیرند، و قدرتهای نوظهوری مثل هند مستقیماً با تهران معامله میکنند.چارلز لیستر، تحلیلگر ارشد موسسه خاورمیانه در واشنگتن، در یادداشتی برای فارن افرز نوشت: ایران به هدفی که دههها دنبال میکرد، یعنی تبدیل شدن به یک کنشگر ضروری برای ثبات اقتصاد جهان از طریق تغییر محاسبات طرفهای مقابل دست یافته است.این جهانی شدن، حاصل یک شکست نظامی اقتصادی است؛ محصول شکست محاسباتی قدرتی است که میخواست هژمون بلامنازع باقی بماند اما اکنون حتی متحدان دیرینش او را در این نقش قبول ندارند.#جنگ#ایران #آمریکا #قدرت_جهانی 05:15 - 24 اسفند 1404