گفتوگوی تفصیلی| از مشکلات اساتید تا معضل مدرک دانشگاهی بدون مهارت
ابطال شرط «نویسنده مسؤول بودن استاد راهنما» در مقاله بهانهای شد تا با استاد دانشگاه درباره نقصهای حوزه آموزش و پژوهش کشور به گفتوگو بنشینیم.
به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری فارس، «شرط «نویسنده مسؤول بودن استاد راهنما» در مقاله ابطال شد»؛ این حکمی بود که دیوان عدالت اداری در پی شکایت از دانشگاه علامه طباطبائی در مورد ۲ بند از شیوهنامه اجرایی آییننامه دوره دکتری تخصصی ورودیهای سال ۱۳۹۷ این دانشگاه صادر و دو بخش از این شیوهنامه را ابطال کرد.ابطال شرط «نویسنده مسؤول بودن استاد راهنما» در مقاله به این معنا که مقاله علمی مستخرج از رساله، اثر حقوقی مستقلی است که پدیدآورنده آن دانشجو است و وی مالک فکری آن محسوب میشود و استاد راهنما صرفاً وظیفه نظارت بر آن را برعهده دارد.این مسأله واکنش هایی را در جامعه علمی کشور در میان دانشجویان و اساتید دانشگاه ها در پی داشت.درباره این مسأله با حجتالاسلام احمد حسین فلاحی نماینده مجلس شورای اسلامی در دوره یازدهم و استاد دانشگاه پیام نور گفتوگو کردیم.مشروح گفتوگوی خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری فارس با حجتالاسلام حسین فلاحی را در زیر می خوانید:مالکیت فکری دانشجو در مقالات بسیار مهم استفارس: به نظر شما به عنوان یک استاد دانشگاه، حکم ابطال شرط نویسنده مسئول بودن استاد راهنما در مقاله که از سوی دیوان عدالت اداری صادر شده است، چه مزایا یا معایبی میتواند داشته باشد و به نظام آموزش عالی کشور چه کمکی می کند؟حسین فلاحی: مسأله درج نام استاد در مقالات را میتوان به عنوان یکی از مسائلی که حقوق دانشجو در آن تضییع می شود نام برد، چرا که در بسیاری از موارد دانشجو زحمت می کشد و به اسم فرد دیگری یا به اسم استاد راهنما ثبت می شود و این درست نیست که زحمات دانشجو را به نام فرد دیگری باشد مگر اینکه خود دانشجو نسبت به این موضوع رضایت داشته باشد.
در این مورد یک مثال می زنم، به طور مثال اگر یک استاد دانشگاه برای مقاله یک دانشجو زحمت کشیده و واقعا در کنار دانشجو بوده است پس باید قدر زحمات استاد هم در این مقاله نوشته شده، در نظر گرفته شود، اما در مواردی هم استاد زحمت چندانی نکشیده و در نوشتن مقاله دخالت و سهم چندانی نداشته است و این درست نیست که نامش هم در مقاله بیاید، این مسأله نقصهای محیط آموزشی ماست.فارس: بنابراین به نظر شما حکم دیوان عدالت اداری مبنی بر ابطال شرط «نویسنده مسئول بودن استاد راهنما» در مقاله دانشجویان به نفع آموزش عالی کشور است؟حسین فلاحی: بله، البته یک نکته ای هم وجود دارد که رأی دیوان عدالت اداری بخشی از آن را حل کرده است که البته دیوان عدالت اداری به تکلیفش عمل کرده اما بخش دیگری هم وجود دارد که حقوق دانشجویان تضییع می شود و به عهده دیوان نیست.گاهی اساتید و دانشجویان برای چاپ مقاله در مجلات معتبر هزینه پرداخت می کنندفارس: چه نکته ای؟حسین فلاحی: نکته این است، تمام مجلاتی که تحت عنوان علمی پژوهشی منتشر می شوند هم با مشکل مواجه هستند.فارس: چه مشکلی؟ حسین فلاحی: حتی برخی اساتید ما هم این مشکل را در چاپ مقالات دارند، آن هم این است که برای چاپ مقالات حتما باید اسم فرد نام آشنایی در مقاله درج شود یا اینکه هزینه ای پرداخت کنند تا مقاله شان در یک مجله معتبر چاپ شود.این مسأله برای دانشجویان وجود دارد که در چاپ مقاله، همچنان کسی دانشجو را نمیشناسد و باید نام استاد در مقاله درج شود به عبارتی می توان گفت که دانشجو برای چاپ مقاله باید تحت مستعمره کسی قرار بگیرد.
ارائه راهکار برای حل مشکل اساتید و دانشجویان در چاپ مقالهفارس: برای رفع این مشکل چه باید بکنیم؟حسین فلاحی: ما باید به این مسأله توجه کنیم که محوریت مقالات پژوهشی و علمی که بخش عمده ای از آن براساس رفع نیازهای جامعه هم نیست، در ارتقا و سنجش علمی اساتید کنار زده شود.ما باید برای ارتقا محورهای دیگری جز مقاله داشته باشیم و راهکارهای دیگری را برای سنجش علمی اساتید در نظر بگیریم.فارس: به طور مثال چه راهکارهایی باید در این زمینه در نظر گرفته شود؟حسین فلاحی: من یک سوال از شما میپرسم، شما توجه کنید که در حال حاضر در بخش صنعت یا در بخش پروژه های علوم پایه یا نظریه های علوم انسانی، یک استاد تا چه میزان در پروژه های دانشگاهی موثر است؟باید ببینیم یک استاد چقدر در محیطهای دانشگاهی موثر است؟ ممکن است یک استاد در یک یا چند دانشگاه محور باشد ولو اینکه مقالات علمی پژوهشی کمی ارائه دهد.این محوریت ها باید در ارتقا و سنجش علمی تاثیر داشته باشد.لزوم بازنگری ملاک های ارتقا و سنجش اساتید دانشگاه • فارس: بنابراین به نظر شما باید محورهای ارتقای اساتید بازنگری و اصلاح شود؟حسین فلاحی: من در این مورد یک مثال می زنم، شما توجه کنید که گاهی یک استاد به ارزیابی اساتید و دانشجویان پرداخته است اما ما ملاکی برای ارتقای این استاد نداریم و می گوییم در نهایت در یک کارگاه مهارت افزایی حضور یابد تا بتوانیم در ارتقای این استاد تاثیری را در نظر بگیریم، آن هم به صورت اثر فرهنگی در نظر گرفته می شود.
اما اینکه این استاد نظریه پرداز و صاحب علم و اندیشه است را در ارتقا و سنجش و ارزیابی استاد دانشگاه در نظر نمی گیریم، ولی اگر یک استاد مقالات علمی پژوهشی داشته باشد ولو اینکه در حد چهارصفحه یا 6 صفحه باشد، همین مقاله را در ارتقای استاد اثر می دهیم.همانطور که این موضوع در رشته های علوم پایه به همین شکل است و می توان مقالاتی را در تعداد صفحات کم نوشت و با وجود یک فرد آشنا مقاله را در نشریات چاپ کرد که این مسأله سبب تبدیل وضعیت می شود.در صورتیکه به برخی اساتید نه پایان نامه ای می دهیم و نه آشنایی دارد که مقالاتش در نشریات به چاپ برسد، به این استاد نه تنها ارتقا نمی دهیم بلکه حتی بعضا رکود علمی برایشان در نظر گرفته می شود و پس از چند سال به او می گوییم: «به سلامت».فارس: به نظر شما برای رفع این مشکلات چه باید کرد؟حسین فلاحی: به نظر می رسد در وزارت علوم به جای اینکه بازیهای سیاسی را راه بیندازیم باید به حل این مسائل و مشکلات نظام آموزشی کشور بپردازیم و مسؤولان در هر دوره به جای پرداختن به حواشی برای رفع این مشکلات و معضلات آموزشی راه حل ارائه داده و این مشکلات را حل کنند.رقابت دانشگاه ها به جای رقابت علمی به رقابت تجاری تبدیل شده استفارس: از مشکلات نظام آموزش عالی صحبت کردید، به نظر می رسد این مشکلات در پیشرفت علمی و خیزش پژوهش کشور نیز مؤثر باشد؛ شما به عنوان یک استاد دانشگاه راه حل جلوگیری از افت دانشگاه های کشور را در چه می دانید؟حسین فلاحی: این مسأله مهمی است که دانشگاه های ما در حال حاضر عمدتا از لحاظ علمی رقابت نمی کنند بلکه از نظر تجاری رقابت می کنند، کثرت دانشگاه های ما در مقطعی و بودجه هایی که وجود دارد سبب شده تا کمیت فدای کمیت و درآمدزایی ها شده است.
در دفاعیه پایان نامه ها، در چاپ مقالات، در مسائلی مانند آزمون ها و نمره دادن، به این صورت است که می گویند برای دانشجو سخت گیری نکنید که به دانشگاه دیگر نرود و این مسأله در یک نظام آموزشی اصلا درست نیست.معضلاتی مانند پایان نامه فروشی و رساله فروشی هم که در فضای مجازی زیاد شده است و به نظام آموزش کشور آسیب می زند.فارس: چه مسائلی سبب بروز چنین مشکلاتی شده است؟حسین فلاحی: برخی از تصمیمات اشتباهی که در مقاطع مختلف گرفته شده است این مشکلات را ایجاد کرده، به طور مثال جذب دانشجویان خارجی بدون ضابطه در برخی زیرنظام های کشور اعتبار علمی ما را خدشه دار کرده است.رابطه بازی ها در نظام آموزشی کنار گذاشته شودفارس: راهکار رفع این مشکلات چیست؟حسین فلاحی: اینها باید آسیب شناسی شود و نظارت جدی بر روی اجرای مصوبات و قوانین صورت بگیرد، رابطه بازی و باندبازی را باید کنار بگذاریم و بر مجریان امور نظارت کنیم.ذبح علم در نظام آموزش به چه صورت انجام می شود؟• گاهی یک مسوولی در دوره ای به دلیل اینکه خودش یا همکارانش مراکز علمی داشتند حتی بخش نامه ها را تحت تاثیر منافع دانشگاه ها قرار دادند که این مسأله ذبح علم و فدا کردن علم در نظام آموزش کشور به شمار می رود.مدرک گرایی و افزایش بی رویه دانشجویان نیز همین آسیبها را وارد کرده است.با مدرک دکتری سر کلاس فنی و حرفه ای مینشینند تا کار یاد بگیرندفارس: از مدرک گرایی به عنوان معضل نظام آموزشی کشور صحبت کردید، به نظر شما این مسأله چه آسیبی به آموزش عالی وارد می کند؟
حسین فلاحی: در کشور ما ورود به دانشگاه به همه آرمان جوانان تبدیل شده است و اخذ مذرک به هر قیمتی برای جوانان مهم است در حالیکه برخی مدرک به دستان و فارغ التحصیلان دانشگاه های ما کارآمدی ندارند، فردی با مدرک دکتری سر کلاس فنی و حرفه ای مینشیند تا کار یاد بگیرد زیرا باید مهارت محوری در دانشگاه ها رواج داشته باشد.این مسائل باید مورد توجه و نظارت قرار بگیرد.مشکلاتی که در حوزه سنجش و پذیرش دانشجویان هم وجود دارد نقصی در عملکرد حوزه آموزش است، گیر و بندهایی که کنکور دارد فرصت را از جوانان می گیرد.جوانان ما باید در رشته مورد علاقه شان که نیاز کشور هم هست تحصیل کنند تا انگیزه ای برای ادامه تحصیل در آن رشته داشته باشند و مدرکشان به درد آینده خود و جامعه بخورد.شورایعالی انقلاب فرهنگی بر اجرای صحیح قوانین در حوزه آموزش نظارت کندفارس: چه نهادی باید بر این مسائل نظارت داشته باشد؟حسین فلاحی: شورایعالی انقلاب فرهنگی مرجع نظارتی است و باید بر روی این موضوع نظارت کند.در مجلس شورای اسلامی به دلیل اینکه نمایندگان در یک مقطع چهارساله با رای مردم انتخاب می شوند و عمده تلاش این است که نظر مردم جلب شود، گاهی ارسال کثرت پیامک های مردمی به یک نماینده، نظریات نماینده را به سمت احساسی میکشاند و تصمیم درست گرفته نمی شود.-------------------------------------------------------------------------------بهروزترین خبرهای دانشگاهی را میتوانید با ساخت اکانت شخصی برای خودتان با دنبالکردن گروه دانشگاه قبل از دیگران ببینید.پایان پیام/#دانشگاهیان #نخبه #دانشجو #وزارت_علوم #آموزش_عالی #پژوهش #دانشگاه #آزمون #کنکور #آموزش #فرهنگ
10:36 - 22 اکتبر 2024
0 بازدید
1 پاسخ