حیات تئاتر به مخاطب وابسته است/ فداییحسین از چالشهای تئاتر کودک و نوجوان در قم میگوید
کارگردان نمایش «جادوی عنکبوت سیاه» با تأکید بر نقش تعیینکننده مخاطب در شکلگیری هر اثر نمایشی، به ضرورت نگاه حرفهای و اقتصادی به تولید، نبود استمرار در اجراها و اهمیت تربیت نسل آینده اشاره میکند.
خبرگزاری فارس_هانی احمدزاده: تئاتر کودک و نوجوان سالهاست در قم با فراز و فرودهایی همراه بوده است. حسین فداییحسین، نویسنده و کارگردان، در این مصاحبه درباره تفاوتهای تئاتر کودک و نوجوان با بزرگسال، چالشهای تولید و اهمیت تربیت نسل آینده توضیح میدهد.تفاوت اصلی بین تئاتر کودک و نوجوان با تئاتر بزرگسال چیست؟در یک نگاه کلی، هر دو تئاتر هستند، اما مهمترین تفاوت، مخاطب است. اهمیت مخاطب تا حدی است که سایر مؤلفههای تئاتر را تحت تأثیر قرار میدهد و شکلگیری نمایش با توجه به ویژگیهای مخاطب تغییر میکند. بهطور مثال بچهها قصههای پرماجرا و شخصیتهای فانتزی را میپسندند، در حالی که بزرگسالان به دیالوگپردازی و ساختار پیچیدهی تئاتر علاقهمندند. حتی ردههای سنی مختلف کودک و نوجوان نیازمند طراحی متفاوت، مجزا و تخصصی برای خود هستند.با این حساب تئاتر کودک و نوجوان از تئاتر بزرگسال دشوارتر است؟دقیقاً. استانیسلاوسکی معلم و بنیانگذار شیوهی علمی آموزش تئاتر معتقد است که تئاتر کودک سادهشدهی تئاتر بزرگسال نیست، بلکه از آن سختتر است. فعالان تئاتر کودک و نوجوان باید همهی مؤلفههای شکلگیری تئاتر را متناسب با مخاطب تنظیم کنند و به دلیل پیچیدگی رفتار کودک، کار دشواری در پیش دارند.با توجه به رقابت رسانههای دیجیتال، تئاتر چگونه میتواند همچنان توجه مخاطب را جلب کند؟تئاتر تجربهای زنده و بیواسطه است و اگر اجرا با کیفیت و حرفهای باشد، حتی در برابر انیمیشن، رسانههای دیجیتال و تلفن همراه، میتواند توجه کودک و نوجوان را به خود جلب کند. تجربه نشان داده است مخاطب در اجرای زنده کاملاً مجذوب اثر میشود و ایفای نقش، روشی است که والدین برای سرگرم کردن فرزندانشان از آن استفاده میکنند.
وضعیت تئاتر کودک و نوجوان در قم چگونه است؟واقعیت این است که در قم جریان مستمر تئاتر کودک وجود ندارد. به این معنا که اجراها گاهبهگاه هستند و سالن اختصاصی یا تولید حرفهای مستمر در این زمینه نداریم. تنها با حمایت محدود آموزش و پرورش گاهی نمایشهایی در مدارس اجرا میشود و اینگونه چراغ تئاتر کودک روشن میماند، اما کافی نیست.بزرگترین ترس و امید شما در حوزه تئاتر کودک چیست؟بزرگترین ترس من این است که تئاتر کودک به سرگرمی صِرف تبدیل شود و فرصت انتقال آموزههای عمیق از دست برود و بزرگترین امیدم این است که هنوز هنرمندان و تماشاگرانی هستند که به تأثیر تئاتر کودک و نوجوان باور دارند و امیدوارم نسلهای آینده از این هنر بیمانند بهرهمند شوند.نقش اقتصاد هنر در تئاتر کودک و نوجوان را چگونه میبینید؟شکی نیست که در دنیای امروز توجه به اقتصادِ هنر یک ضرورت است. اگر تئاتر فقط فعالیتی هنری یا تفننی باشد، رونق پیدا نمیکند. در این راستا نیاز به حرفهای شدن تنها راه نجات است. حرفهای شدن یعنی برنامهریزی مدام برای تولید، داشتن سالن اختصاصی و تولید یا بازتولید آثار برای حفظ سرمایهها و استمرار حیات تئاتر.راهکار تربیت نسل آینده در این حوزه چیست؟بهترین زمان برای تربیت مخاطب و البته هنرمند تئاتر، دورهی کودکی و نوجوانی است، بهخصوص اگر این گروه سنی مستقیم در فضاهای آموزش خلاقیتهای نمایشی شرکت کنند. حضور در گروههای نمایشی یا شرکت در اجرای تئاتر تجربهای بینظیر است که میتواند فرهنگسازی کند، مخاطبِ آینده را تربیت نماید و استعدادهای جدید را جذب تئاتر کند. تولید تئاتر کودک مسیر رشد جامعه، حمایت از هنر و تربیت نسلهای جدید را هموار میکند.
جمعبندی شما درباره مسیر تئاتر کودک و نوجوان در قم چیست؟تئاتر کودک نه تنها فرصتی برای سرگرمی، بلکه پلی برای تربیت نسل آینده و رشد و توسعهی فرهنگ عمومی جامعه است. هر تلاش کوچکی در این مسیر، سرمایهگذاری برای توسعهی فرهنگی است که آیندهای روشنتر را برای کودکان و نوجوانان جامعه خواهد ساخت.#حسین_فدایی_حسین 10:59 - 8 اسفند 1404