چشمه نور ایران؛ ابرپروژه ۱۴ ساله منتظر تامین بودجه!
۱۴ سال از آغاز ابرپروژه علمی چشمه نور ایران تحت عنوان «شتابگر ملی» در استان قزوین میگذرد و از آن زمان تاکنون حدود ۲۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و امسال ریالی اعتبار به این پروژه تخصیص نیافته است.
به گزارش خبرگزاری فارس از قزوین، ابر پروژه چشمه نور ایران آزمایشگاهی بزرگ مقیاس با پیشرفته ترین فناوریهای روز دنیا به عنوان بزرگترین طرح علمی تاریخ کشور هم اکنون در دست طراحی و ساخت است که سرریز دانش این پروژه راهگشای بسیاری از علوم و صنایع است.این پروژه به عنوان بزرگترین پروژه علمی کشور ۱۴ سال پیش در استان قزوین کلید خورده و در واقع یک آزمایشگاه شتابگر سنکروترونی نسل چهارم است و نخستین تجربه کشور در ساخت شتابگرهای بزرگ مقیاس محسوب میشود. پژوهشگاه دانشهای بنیادی پروژه بزرگ طراحی و ساخت رصدخانه ملی ایران را با موفقیت به سرانجام رسانده و طرح چشمه نور ایران دومین طرح کلان ملی است که طراحی آن توسط محققین پژوهشگاه به اتمام رسیده و در حال ورود به مرحله ساخت است که در این گزارش به آخرین وضعیت این پروژه بزرگ پرداخته شده است.
پروژه چشمه نور، نیازمند ۱۲ هزار میلیارد تومان است
احمد حقیقت مشاور رئیس پژوهشگاه در امور طرحهای ملی در گفتوگو با خبرنگار فارس با بیان اینکه به دلیل نیازهای مردم همچون معیشتی و غیره، طرحهای علمی جزو طرحهای اولویت نخست کشور نمیباشد، تاکید میکند با توجه اینکه سال گذشته برای اولین بار کمیسیون ماده ۲۳ طرح چشمه نور به طور رسمی جزو تعهدات دولت قرار گرفت و نمایندگان مجلس در قانون بودجه، اعتبار برای آن در نظر گرفتهاند میطلبد که منابع تأمین شود چرا که طرحهای چشمه نور تقریباً به اتمام رسیده و لازم است ساخت و ساز در زمینه بخش ساختمانی و تجهیزات آغاز و در این زمینه از سوی دولت تسریع بخشیده شود. (استاندار قزوین آبان ماه سال گذشته از صدور مجوز استفاده از ماده ۲۳ برای راه اندازی چشمه نور در سه فاز توسط رییس جمهور خبر داده بود.) به گفته وی، بخشهایی مانند طراحی و تجهیزات و غیره پروژه چشمه نور که قابلیت اجرا داشته، ادامه یافته و مشاور جدیدی هم انتخاب شده و باید با وی قرارداد منعقد شود که پیگیری این مهم کماکان با سازمان برنامه و بودجه در دستور کار قرار دارد.به گزارش فارس، مجریان پروژه چشمه نور هنوز منتظر دریافت منابع اعتباری هستند تا مشاور بتواند نسبت به ساخت ساختمان اصلی اقدام و اتفاقاتی که منتظر آن در پروژه چشمه نور است، رقم بخورد اما با توجه به مشکلات اقتصادی، امسال ریالی اعتبار به این پروژه اختصاص نیافته و فعلا معطل مانده است.در سال ۱۴۰۰ و زمان فعالیت سورنا ستاری معاون علمی و فناوری دولت روحانی، ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای ایجاد طرح علمی تحقیقاتی چشمه نور ایران یا شتابگر ملی در قزوین اختصاص یافته بود.
این در حالی است که فاطمه محمدبیگی نماینده مردم قزوین آبیک و البرز در مجلس شورای اسلامی در سال ۱۴۰۱ بیان کرده بود با بودجههای قطره چکانی کار پروژه چشمه نور به جایی نمیرسد. حداقل سالانه ۱۰۰۰ میلیارد تومان این طرح به بودجه نیاز دارد و استعداد پیشرفت آن به قدری است که بتواند این پول را سالانه هزینه کرد.انتقادی که وی مطرح کرده این بود که اختصاص ۱۰ هزار میلیارد تومان پول برای طرح چشمه نور در قزوین پول هنگفتی است؟ آیا ۱۰ هزار میلیارد تومان اعتبار برای انتقال آب سد طالقان به کرج و تهران پول زیادی نیست و پولی که باید برای طرح شتابگر ملی در استان قزوین هزینه شود، پول زیادی محسوب میشود؟لازم به ذکر است، پروژه چشمه نور با توجه به اینکه بزرگترین پروژه علمی کشور محسوب میشود، به ۱۲ تا ۱۳ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد و طبق اذعان مشاور رئیس پژوهشگاه در امور طرحهای علمی، مجموع اعتبارت مراکز پژوهشی و پارکهای علم و فناوری ۴ هزار میلیارد تومان است. وجود مشکلات مالی که در چشمه نور وجود دارد موضوع عجیبی نیست و برای طرحهای کوچکتر رخ داده، این طرح که جای خود دارد و زمان بر است.حقیقت با بیان اینکه تاخیر در اجرای چشمه نور را کم کاری مسوولان نمیدانم چرا که در وزارت علوم و تحقیقات، همه موافق اجرای این طرح بودند و همکاری مجدانه داشتهاند، گفت: منابعی که در اختیار این وزارتخانه قرار میگیرد باید منابع مالی مناسبی باشد که در کشور در امر آموزش عالی، منابع جزو اولویتها نیست و نقطه ضعف محسوب میشود و امیدوارم این موضوع رفع و توجه ویژهای به چشمه نور شود.
وی همچنین میگوید: برای داشتن بازار صادرات در آینده، نیاز به ابزارهایی داریم که توانایی توسعه فناوریها را به نحوی تحقق یابد و صنعت و علم ما را رقابتی کند که ابزارهایی همچون چشمه نور در کشور مورد نیاز است که اصل توسعه را بر اساس دانش قرار میدهد.اما نکته قابل تامل و حائز اهمیت در گفتوگوی این مسوول این بود: کشورهای دیگر خیلی علاقمند نیستند ایران به چشمه نور دسترسی پیدا کند، حتی مانع تراشی هم میکنند و بر این اساس ضرورت دارد به اجرای این پروژه مهم علمی سرعت داده شود و هر چه زودتر دانش و فناوری به کشور بیاید و صنایع و دانشگاهها را درگیر فناوریهای روز کنیم.
صنایع بهرهبردار از چشمه نور کدامند؟
صادقی پناه معاون فنی و علمی طرح کلان ملی چشمه نور سال گذشته به مطلب مهمی اشاره و صنایع بهره بردار از چشمه نور را صنایع پزشکی و داروسازی، نفت، گاز و پتروشیمی، خودروسازی، دفاعی و هوافضا، صنایع غذایی، صنایع متالورژی، صنایع کشاورزی، صنایع آب و برق، صنایع الکترونیک، صنایع سرامیک، صنایع پلیمر، معدن و صنایع معدنی ذکر و با اشاره به پراکندگی چشمههای نور (آزمایشگاههای) سینکروترونی در دنیا اذعان کرده بود: در دنیا از دستگاههای سینکروتونی به عنوان ماشینهای پیشرفت و توسعه نام میبرند و در حال حاضر کشور آمریکا بیش از ۴ دستگاه سینکروتون، چین، روسیه، فرانسه، تایوان، برزیل و کانادا هر کدام بیش از ۲ دستگاه، آلمان ۷ دستگاه و ژاپن ۳ دستگاه دارند. تمام کشورهای پیشرفته حداقل یک دستگاه دارند و حتی تایلند هم در حال ساخت دومین دستگاه است.سیدعلی قاسم زاده سرپرست دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) استان قزوین هم در گفتوگویی با بیان اینکه اجرای طرح شتابگر ملی یا چشمه نور میتواند ایران را به قطب فناوری خاورمیانه بدل کند، اذعان میکند: احداث چشمه نور بزرگترین آزمایشگاه علمی کشور را در استان قزوین ایجاد میکند که میتواند منجر به جهش در تحقیقات فناورانه و بین رشتهای شود.
پیشرفت ۲۵ درصدی شتابگر ملی
به گزارش فارس، ابر پروژه چشمه نور ایران به عنوان یکی از بزرگترین طرحهای علمی کشور در راستای سند چشم انداز ۱۴۰۴ در سال ۸۸ و با ابلاغ مقام معظم رهبری مد ظله العالی در معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به تصویب رسید و مأموریت اجرای این طرح بزرگ ملی به پژوهشگاه دانشهای بنیادی سپرده شده که در سال ۹۰ طبق تفاهم نامهای بین دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره) و پژوهشگاه دانشهای بنیادی ۵۰ هکتار از زمینهای دانشگاه در مجاورت پارک علم و فناوری در جاده باراجین به این پروژه اختصاص یافت.بیش از یک دهه از آغاز اجرای پروژه چشمه نور در استان میگذرد و با توجه به مجموع متغیرها، هماکنون حدود ۲۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.مسوولان و مجریان پروژه در انتظار تخصیص اعتبار هستند تا بتوانند در اجرای آن تسریع ببخشند و امیدوار هستند در دولت چهاردهم توجه خاص و ویژهتری به این کلان پروژه شود و چراغی برای چشمه نور روشن شود. این در حالی است که اگر «چشمه نور» مورد بیمهری قرار گیرد ممکن است به سرنوشت برخی پروژهها که به سرانجام نرسیدند، مبتلا شود.#پروژه #علمی #شتابگر #ملی #ایران
08:05 - 12 نوامبر 2024
0 بازدید
1 پاسخ