نشست تخصصی مرکز فرصت پیرامون شرایط پساجنگ صنعت فولاد
نشست تخصصی بررسی آسیبهای جنگ تحمیلی سوم به صنعت فولاد و راهکارهای بازسازی پساجنگ با حضور جمعی از فعالان و کارشناسان ارشد این حوزه برگزار شد. در این جلسه که با دبیری دکتر میثم کرشی همراه بود، محورهای کلیدی از جمله میزان خسارتها، نقد سیاستگذاریهای پیشین، چالشهای انرژی و فناوری، و راهکارهای حکمرانی جدید مورد بحث و بررسی قرار گرفت.هدف حملات؛ میزان خساراتمهندس وحید یعقوبی، معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد، با اشاره به آسیبهای گسترده وارده اعلام کرد: «حدود ۳۰ درصد از ظرفیت تولید فولاد کشور در جنگ از دست رفته است. دشمن بهصورت سیستماتیک زنجیره مقاطع تخت (اسلب) را هدف قرار داد تا به صنعت و اقتصاد کشور ضربه بزند.»نقدبه سیاستهای ارزی و بورس کالایعقوبی در ادامه با انتقاد شدید از سیاستهای تجاری و ارزی پیش از جنگ گفت:«الزام عرضه محصولات در بورس کالا، نهتنها شفافیت ایجاد نکرد، بلکه فضایی دلالپرور و غیرکارشناسی به وجود آورد. همچنین سیاستهای ارزی مانند الزام به عرضه ارز در سامانه نیما، تولیدکنندگان شفاف را تنبیه و استفاده از کارتهای بازرگانی اجارهای را تشویق کرد.»این انتقادات در حالی مطرح میشود که بسیاری از فعالان صنفی، بورس کالا را به عنوان یک ابزار قیمتگذاری دستوری نه یک بازار رقابتی توصیف میکنند.بحران انرژی؛ قیمت گاز ۲۷ برابر شدیکی از حساسترین بخشهای نشست، به بحران انرژی اختصاص داشت. یعقوبی با ارائه آماری تکاندهنده اعلام کرد:«صنعت فولاد تنها ۷ درصد برق و ۵ درصد گاز کشور را مصرف میکند، اما بیش از ۵۰ درصد محدودیتهای قطعی برق بر دوش این صنعت است. نرخ برق صنعت فولاد ۳۰ برابر و گاز ۲۷ برابر شده است.»
وی افزود که این افزایش قیمتها، حاشیه سود شرکتهای بزرگ فولادی را از ۳۳ درصد به ۶ درصد کاهش داده و باعث شده سرمایهگذاران به کشورهایی نظیر عمان با قیمت گاز ۵ سنتی مهاجرت کنند. این موضوع به عنوان یک هشدار جدی برای خروج سرمایه از کشور مطرح شد.مهندس یعقوبی به عنوان راهکار اصلی، تشکیل یک «مرکز فرماندهی» یا رگولاتوری با نقشآفرینی جدی تشکلهای بخش خصوصی را پیشنهاد کرد تا با تدوین سندی جامع و الزامآور در هیئت وزیران، تمامی سیاستهای تولید، انرژی و صادرات بهصورت یکپارچه مدیریت شود. وی تأکید کرد که نبود یک متولی واحد و هماهنگکننده، مهمترین آسیب حکمرانی در صنعت فولاد بوده است.توقف توسعه کمی؛ حرکت به سمت فولاد سبز و هوشمندمهندس مهران محجوبنژاد، معاون شرکت مهندسی فولاد تکنیک، با هشدار نسبت به صدور مجوزهای بیرویه گفت:«ظرفیت فولاد کشور به هدف ۵۵ میلیون تن افق ۱۴۰۴ رسیده، اما حدود ۱۰۰ میلیون تن مجوز جدید نیز صادر شده که تهدیدی بزرگ برای صنعت است.» وی پیشنهاد کرد توسعه کمی (احداث کارخانههای جدید) متوقف شده و سرمایهها به سمت توسعه کیفی، فولاد سبز، هوشمندسازی و محصولات ارزشافزوده هدایت شوند.محجوبنژاد همچنین به مشکل پراکندگی واحدهای فولادی اشاره کرد که هزینههای حملونقل را به شدت افزایش داده و ادغام (عمودی و افقی) واحدهای کوچک و تشکیل ۵ یا ۶ هلدینگ بزرگ فولادی را به عنوان راهکار پیشنهاد داد.
چالش کوره بلند؛ اشتباهی استراتژیکیکی از بحثبرانگیزترین بخشهای نشست، بررسی تکنولوژی کوره بلند بود. محجوبنژاد با بیان اینکه برخلاف دنیا که ۷۰ درصد فولاد با کوره بلند تولید میشود، این روش در ایران موفق نبوده است، دلایلی همچون نبود مزیت گاز ارزان، نیاز به واردات کک و زغالسنگ با قیمت بالا، ماشینآلات فرسوده و مازاد شدید نیروی انسانی (مثلاً ۱۸ هزار نفر در ذوبآهن اصفهان) را برشمرد.دکتر سعید عسکرزاده، دبیر انجمن سنگ آهن ایران، نیز حرکت به سمت کوره بلند را «اشتباهی استراتژیک» دانست و تأکید کرد که ایران از مزیت زغالسنگ داخلی برخوردار نیست و نباید مسیری را دنبال کند که با مزیتهای نسبی کشور همخوانی ندارد.نقد مداخله دولت و لزوم طرح جامع جدیددکتر عسکرزاده با نقد تند رویکرد مداخلهجویانه دولت گفت:«مشکل اصلی حکمرانی، نگاه مداخلهجویانه است. دولت در مسائلی مانند قیمتگذاری، الزام خرید و فروش در بورس کالا و بومیسازی قطعات، با بخشنامههای دستوری بازار را به هم میریزد. وقتی در کالایی مازاد عرضه سهبرابری داریم، قیمت پایه بورس عملاً همان قیمت دستوری است.»وی بر لزوم تدوین «طرح جامع فولاد» کاملاً جدید برای افق ۱۴۱۴ تأکید کرد و گفت که باید پذیرفت مزیتهای نسبی گذشته (مانند گاز و برق فراوان و ارزان) از بین رفته است و سیاستگذاری جدید باید بر اساس واقعیتهای امروز باشد.چالشهای تجارت بینالمللعسکرزاده در خصوص صادرات نیز گفت: «برخلاف تصور، برای صادرات ایران «فرش قرمزی» پهن نیست. تحریمها، هزینههای بالای کشتیرانی و عدم دسترسی به ابزارهای مالی بینالمللی، صادرات را پرهزینه کرده و امکان عقد قراردادهای بلندمدت با کشورهایی نظیر چین را از بین برده است.»
در بخش پایانی نشست، عسکرزاده بر مفهومی به نام «تابآوری تکاملی» تأکید کرد و گفت:«نباید از تعطیل شدن واحدهای کوچک، قدیمی و غیررقابتی (به ویژه در بخش نورد و کورههای القایی کوچک) ترسید. در بازسازی پساجنگ، لزوماً نباید آنچه خراب شده را در همان مکان و با همان روش قبلی بازسازی کرد. سرمایهگذار باید آزاد باشد تا تکنولوژی بهتر را در مکان مناسبتری توسعه دهد.»جمعبندی؛ بازسازی هوشمندانه، نه بازسازی کورکورانهراهکارهای ارائهشده از سوی کارشناسان، مسیری متفاوت از رویههای پیشین ترسیم میکند: توقف توسعه کمی، ادغام هلدینگها، حرکت به سمت فولاد سبز و هوشمند، خروج از تکنولوژی کوره بلند، و مهمتر از همه، ایجاد یک ساختار منسجم حکمرانی با محوریت بخش خصوصی.به نظر میرسد در دوران پساجنگ، بازسازی نباید به معنای بازگشت به وضعیت سابق باشد، بلکه باید فرصتی برای تحول ساختاری و اصلاح اشتباهات تاریخی تلقی شود.#جنگ_تحمیلی_سوم#صنعت_فولاد#صنعت_و_تجارت
13:44 - 30 خرداد 1405
0 بازدید
