مافیای گلولههای سرگردان
کار به جایی رسید که در خانههایشان هم امنیت نداشتند و هر لحظه ممکن بود با گلولهای سرگردان از فرد ناشناسی که خودش را سزاوار شلیک کردن به هر جنبندهای میدید مواجه شوند و جانشان را از دست بدهند!
گروه زندگی: «اگر در میدان جنگ، تنها ابن زیاد و یزید و عمر بن سعد بودند، آیا امام حسین علیه السلام به آن شکل دردناک به شهادت میرسید؟ یقینا نه؛ پس چگونه توانستند چنین جنایتی کنند؟» این سوالی است که چند دهه پیش، امام موسی صدر، از جامعه آشوبزده لبنان میپرسد. آن هم در دورهای که احزاب، قومیتها و فرقههای مختلف، فارق از لبنانی بودنشان، مثل دشمن به جان هم افتاده بودند و شهر را با تمام مبلمان شهری و آدمهایش به آتش میکشیدند.
شهر هفتاد و دو ملت
در آن دوره تاریخی از اتفاقاتِ بحرانی لبنان، آدمها با جایگاه اجتماعی و حزب سیاسی و اعتقادیشان سنجیده میشدند و هر کسی گمان میکرد خودش برحقتر است و در نتیجه جنایتهای بسیاری انجام شد. اسرائیل هم که مرز نزدیکی با این سرزمینِ معروف به عروس خاورمیانه داشت، در قالب جاسوسهای نفوذی تلاش میکرد تا افکار عمومی را به نفع خودش تغییر دهد و به نحوی، با ابزار قرار دادن مشکلات اقتصادی مردم و ایجاد ریزش داخلی، راه را برای جنگ و ورود خارجیاش هموار کند.و البته موفق هم بود چون کار به جایی رسید که شهروندان لبنانی فارغ از مسلمانِ شیعه یا سنی و حتی مسیحی بودنشان، در خانههایشان هم امنیت نداشتند و هر لحظه ممکن بود با گلولهای سرگردان از فرد ناشناسی که خودش را سزاوار شلیک کردن به هر جنبندهای میدید مواجه شوند و جانشان را از دست بدهند!
مُردن بدون هیچ دلیلی
«غاده السمان» شاعر، روزنامهنگار و نویسنده سوری_لبنانی که در آن دوره همراه با پدرش در آپارتمانی در بیروت زندگی میکرد؛ سختترین و دردناکترین خاطراتش را در آن دوره و در حالی مینوشت که به قول خودش دید چطور بدون هیچ دلیلی، نامزدش را به گلوله بستند و حتی طناب سبدی که از پنجره آپارتمان و برای جابهجا کردن خرید آویزان بود را با گلولهها قطع میکردند.
هدف اصلی دفاع از حقوق انسان است
اما امام موسی صدر سکوت نکرد. و برخلاف موجهای مرسوم آن زمانه، تلاش کرد مردم را به یاد انسانی بیندازد که دفاع از حق، مهمترین هدفش بود. در سخنرانیهای متعددی که از امام موسی صدر از آن دوران به جای مانده، او دفاع از حقوق اقتصادی و اجتماعی شهروندان را، چه مسلمان و چه غیرمسلمان و چه در شمال کشور و چه در جنوب کشور باشند، محکوم نکرد و اتفاقا تحسینش هم کرد ولی قتلعام و آتشسوزی و جنایت را نفی کرد و میگفت:«دفاع از حقوق انسانها، از جمله اهداف اساسی اباعبدالله الحسین است ما خواستار حق تمامی شهروندان هستیم. خواستار آبادی همه منطقهها هستیم، نه فقط جنوب و بقاع و هرمل و حیسلّم و کرنتینا که با دیدنش عرق بر پیشانی مینشیند، فقط این یا آن را نمیخواهیم، بلکه خواستار آبادی عکار و مناطق جبیل و مناطق جبل لبنان و هر منطقه عقب مانده و رشد نیافتهای هستیم که در این سرزمین است ... .»
روزهایی که باید حسینی باشد
آن روزها، ناامنی در خیابانهای لبنان به حدی رسیده بود که هر گروهی به صورت خودسرانه ایستگاههای بازرسی تشکیل میدادند و پس از پرسیدن سوالاتی که مدنظر تفکراتشان بود تصمیم میگرفتند که آدمها را به گلوله ببندند یا نبندند. شرایط آنقدر درهم و برهم شده بود که خون شهروندان لبنانی، بیارزشترین مایعی بود که بر کف آسفالت خیابانها جاری میشد! اما امام موسی صدر، با تمام توانش مخالفتش را با این حرکات اعلام میکرد و هشدار میداد باید از محرومیت مردم دفاع کرد، و حق را مانند امام حسین علیه السلام پیگیری کرد اما بدون ریختن ناحق خون مردم و میگفت:«هر کسی که محروم باشد، بر ماست که در کنار او باشیم. حتی در قوای سهگانه، سرکشی یک قوه بر دیگری پذیرفته نیست، تجاوز یکی بر دیگری را نمیخواهیم. ما خواستار عدالتیم. امام حسین علیه السلام میفرمایند: «ألا ترون الحق لا یعمل به؟» آیا نمیبینید که به حق عمل نمیشود؟ ما امیدواریم که این عاشورای ما و این روزهای ما، روزهای زنده حسینی باشد. اینچنین میخواست و اینچنین سفارش کرد و گریستن و بر پا کردن مجالس کافی نیست. حسین به اینها نیازی ندارد. حسین علیه السلام شهیدِ راه اصلاح است، «إنما خرجت لطلب الإصلاح فی امة جدی» پس اگر در جهت اصلاح امت جدش کوشیدیم، او را یاری رساندهایم و اگر سکوت کردیم یا مانع اصلاح شدیم او را وانهادهایم و یزید را کمک کردهایم.»
وقتی جنگ داخلی شعله میکشد
امام موسی صدر تلاش برای اصلاح جامعه و شرایط مردم را اولویت فکری، عقیدتی و حتی عملی خودش قرار داده بود و حتی مردم لبنان را به آن تشویق میکرد. اما توصیه و اشاره همیشگی ایشان به این بود که هیچ حکومتی به صورت صد در صدی مبرا از عیب نیست و حتی در دوران حکومت امام علی علیه السلام هم، جامعه با خطاها و ضعفهایی از جانب کارگزارن حکومتی روبهرو میشد که صدای مردم را درمیآورد و توبیخهای امام علی علیه السلام را در پی داشت؛ از کارگزاری که مالیات اضافه گرفته بود تا حاکمی محلی که به وضعیت معیشت مردمش بیتوجه بود اما فتنهها در این مواقع بیشترین آسیب را به همان قشر آسیبپذیر زد و جنگهای داخلی زیادی شکل گرفت که بی هیچ سرانجامی، تنها دشمن را شاد کرد.
چه سودی دارد خوار بمانیم؟
امام موسی صدر با این نگاه تحلیلی به وقایع تاریخی صدر اسلام و همچنین معاصر خودش، به صورت مستمر ، لبنانیها را از فتنه دشمنانی مثل اسرائیل بر حذر میداشت و تاکید میکرد که: «درست است، اسرائیل نیرومند است، اما یزید نیز قدرت داشت. اسرائیل میکشد، میسوزاند و قتل عام میکند. آنچه را انجام میدهد، بر صفحههای تلویزیون میبینیم. به یاد میآوریم که مسلم بن عقیل نیز در کاخ به قتل رسید، سرش را از تن جدا کردند و جسدش را از بلندی افکندند. پس اسرائیل در صف یزید است و همه ابعاد واقعه کربلا هماکنون نیز وجود دارد. حسین بازنگشت و نگفت که آنان ظالماند و به مرد و زن و مرده رحم نمیکنند. نگفت که آنان پس از کشتنم، سینهام را پاره پاره میکنند. پس، بر ماست که مانند ایشان در راه حق گام برداریم.و اصلا چه سودی دارد که خوار بمانیم؟ او که پیشواست باید این همه را تحمل کند، پس ما چه؟ بنابراین، نبرد ما با اسرائیل، ادامه نبرد امام حسین است. آنان درباره حسین میگفتند: «خرج عن حده فقتل بسیف جده» (او از حد و حدود خود تجاوز کرد و با شمشیر جدش کشته شد!) این حکمی بود که در محکمه برای امام حسین صادر کردند. به امام حسین میگفتند: «چرا عصیان میکنی؟ چرا نمیگذاری مردم شادمان باشند؟ چرا نمیگذاری مردم نماز بگذارند و روزه بگیرند؟ حج به جای آورند و زکات بپردازند؟ ای حسین، چرا این کار را میکنی؟ از این همه نبرد و درگیری چه میجویی؟»
حرفهایی که بوی خون میدهد
من آمدهام تا به شما هشدار دهم که اسرائیل هم همان حرف را میزند: «بیایید با هم زندگی کنیم، بیایید با هم زندگی مسالمتآمیز داشته باشیم!» آیا این حرفها از دولتی که بر اساس اشغالگری و تعدی و طمع و زیادهخواهی برپاست، پذیرفتنی است؟ آن هم در حالی که اسرائیل میگوید: «ما بالاتر از دیگر انسانها هستیم. همه آدمیان باید تحت سلطه ما باشند.» پس، این نبرد امام حسین علیه السلام در عصر ماست.» نبردی که شمرهایش هر روز تکرار میشوند و اگر «حسین» زمانهمان را نشناسیم، با جهالتمان دوباره در کربلایی نو، که شاید کوچهای از کوچههای تهران باشد، شهیدش میکنیم.#اغتشاشات #جنگ#اسرائیل 14:38 - 21 دی 1404