وقتی بیحرمتی از حد گذشت ...
بعضی جنگها، بیصدا آغاز میشوند؛ نه با انفجار و آتش، بلکه از روزی که حرمت انسانها شکسته میشود، پیوند دلها با حقیقت ضعیف میشود و امنیت روحی جامعه، آرامآرام زیر فشار هیاهو، تحقیر و آشوب فرهنگی فرسوده میشود. آیات ۵۶ تا ۵۹ سوره احزاب، در ظاهر درباره صلوات بر پیامبر(ص)، آزار مؤمنان و حجاب سخن میگوید؛ اما در عمق، از حقیقتی بزرگتر پرده برمیدارد: جامعهای که حرمت، امنیت روانی و مرزهای اخلاقی در آن فرو بریزد، دیر یا زود، از درون دچار فروپاشی خواهد شد.
خبرگزاری فارس _ کرمان: سوره احزاب، پس از سخن گفتن از جنگ، نفاق، هویت، نور، جنگ روایتها و کرامت انسانی، حالا به یکی از حساسترین میدانهای نبرد میرسد؛ میدان حفظ حرمت انسان و امنیت روح جامعه.قرآن میخواهد نشان دهد سقوط ملتها، همیشه از مرزهای جغرافیایی آغاز نمیشود؛ گاهی از لحظهای شروع میشود که احترام، حیا، آرامش و پیوند مردم با مسیر الهی تضعیف میشود.
برای همین، سوره احزاب ابتدا از صلوات سخن میگوید؛ از پیوندی که اگر سست شود، جامعه آرامآرام درگیر آزار، بیحرمتی، اضطراب و فرسایش اخلاقی خواهد شد.
صلوات؛ اعلام وفاداری به جبهه حق
آیه ۵۶﴿ إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا ﴾ترجمه:«همانا خدا و فرشتگانش بر پیامبر درود میفرستند؛ ای کسانی که ایمان آوردهاید، بر او درود فرستید و در برابر فرمان او کاملاً تسلیم باشید.»
تفسیر:قرآن، پیش از آنکه مؤمنان را به صلوات دعوت کند، پرده از حقیقتی شگفت برمیدارد؛ اینکه خدا و فرشتگانش نیز بر پیامبر درود میفرستند. گویی همه عالم، در حال تکریم، همراهی و پشتیبانی از مسیر پیامبر است.برای همین، صلوات در نگاه قرآن، فقط یک ذکر بر زبان نیست؛ اعلام وفاداری دل به جبهه حق است. پیوندی عاطفی، معرفتی و هویتی با مسیری که انسان را از تاریکی تردید و سرگردانی نجات میدهد.﴿وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا﴾ یعنی در برابر این مسیر، دچار تزلزل، دوگانگی و عقبنشینی نشوید؛ دل و قدمتان را با جبهه حقیقت همراه نگه دارید، حتی وقتی جهان، پر از هیاهو، فشار و جنگ روایتهاست.
انعکاس در امروز:
امروز نیز یکی از اصلیترین اهداف جنگ رسانهای، بریدن همین پیوند قلبی و اعتقادی میان ملتها و محورهای هدایت است.دشمن خوب میداند جامعهای که محبت، اعتماد و پیوند هویتی خود را با رهبران الهی از دست بدهد، در برابر فشارها زودتر دچار فروپاشی میشود.برای همین، در ماههای اخیر نیز بخش بزرگی از عملیات روانی دشمن، بر تخریب جایگاه ولایت، ایجاد تردید و فرسایش سرمایه عاطفی مردم متمرکز شده بود.
اما حضور گسترده مردم در میادین، مراسم، آیین ها و بیعتهای مردمی نشان داد این پیوند، صرفاً یک رابطه سیاسی نیست؛ پیوندی هویتی و اعتقادی است که هنوز در دل جامعه زنده است.مردمی که در روزهای سخت، همچنان برای خونخواهی رهبر شهید خود به میدان میآیند و با رهبر جدید انقلاب تجدید بیعت میکنند، در واقع فقط از یک فرد حمایت نمیکنند؛ از مسیر، هویت و جبههای دفاع میکنند که عزت و استقلال خود را در آن میبینند.
جامعهای که آزار در آن عادی میشود
آیات ۵۷ و ۵۸﴿ إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا مُّهِينًا ﴾﴿ وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوا فَقَدِ احْتَمَلُوا بُهْتَانًا وَإِثْمًا مُّبِينًا ﴾ترجمه:«کسانی که خدا و پیامبرش را آزار میدهند، خدا آنان را در دنیا و آخرت از رحمت خود دور ساخته و برایشان عذابی خوارکننده آماده کرده است.»«و کسانی که مردان و زنان مؤمن را بیآنکه گناهی کرده باشند آزار میدهند، قطعاً بار تهمت و گناهی آشکار را بر دوش کشیدهاند.»
تفسیر:قرآن اینجا، از مفهومی سخن میگوید که امروز جهان بیش از همیشه با آن درگیر است؛ «آزار اجتماعی».آزار، فقط ضربه فیزیکی نیست؛ گاهی یک تهمت، یک تحقیر، یک هجمه رسانهای، یک شایعه یا شکستن امنیت روانی انسانها، میتواند روح یک جامعه را زخمی کند.برای همین، قرآن از آزار مؤمنان با این شدت سخن میگوید؛ چون جامعهای که انسانها در آن احساس امنیت روحی نکنند، آرامآرام به جامعهای مضطرب، خشن و فرسوده تبدیل میشود.
خوانش امروز:
امروز بسیاری از انسانها، هر روز زیر فشار نوعی آزار پنهان زندگی میکنند؛ از قضاوتهای بیرحمانه فضای مجازی گرفته تا تمسخر، تخریب شخصیت، تحقیر و حملات روانی رسانهها.در چنین فضایی، آبروی انسانها گاهی ظرف چند ساعت نابود میشود و آرامش روحی خانوادهها، نوجوانان و زنان، زیر موج بیپایان مقایسه، قضاوت و هجمه فرسوده میشود.و عجیب اینکه گاهی همه این فشارها، با نام آزادی و سرگرمی بازتولید میشود.درحالیکه آزادی واقعی، نباید به ناامنشدن روح انسانها منتهی شود.
حجاب؛ مرز میان کرامت و ناامنی
آیه ۵۹﴿ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُل لِّأَزْوَاجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِن جَلَابِيبِهِنَّ ۚ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰ أَن يُعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَ ۗ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا ﴾ترجمه:«ای پیامبر، به همسران و دخترانت و زنان مؤمن بگو پوششهای خود را بر خویش فروتر گیرند؛ این برای آنکه شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند، مناسبتر است و خداوند آمرزنده و مهربان است.»تفسیر:قرآن، حجاب را پیش از آنکه یک مسئله ظاهری معرفی کند، با امنیت و مصونیت از آزار پیوند میزند.یعنی مسئله فقط پوشش نیست؛ مسئله، نوع نگاه جامعه به زن است.اسلام نمیخواهد زن از جامعه حذف شود؛ میخواهد زن، بهجای آنکه به ابزار جلب نگاهها و مصرف رسانهای تبدیل شود، با کرامت انسانی شناخته شود.برای همین، حجاب در نگاه قرآن، دیوار محدودیت نیست؛ مرزی برای حفظ حرمت، آرامش و امنیت روانی زن و جامعه است.
انطباق با امروز:
امروز برخی جریانها تلاش میکنند آزادی را در شکستن همه مرزهای اخلاقی معنا کنند.سالهاست به نسل جوان القا میشود که هرچه حریمها کمتر شود، انسان آزادتر خواهد شد؛ اما تجربه جهان امروز، پرسشهای سنگینی را پیش روی انسان قرار داده است.آیا جامعهای که در آن زنان مدام زیر فشار دیدهشدن، استانداردهای سنگین ظاهری و نگاه مصرفی قرار دارند، واقعاً آرامتر و امنتر شده است؟امروز حتی در بخش بزرگی از صنعت تبلیغات جهان، زن بیش از آنکه یک «انسان» دیده شود، به ابزاری برای فروش کالا، جذب مخاطب و تحریک بازار مصرف تبدیل شده است؛ مسیری که در ظاهر نام آزادی بر خود دارد، اما در عمق، یکی از تلخترین شکلهای فروکاستن کرامت انسانی است.چون جامعهای که زن را به ابزار نمایش تبدیل کند، آرامآرام امنیت روانی، احترام و آرامش را نیز از او خواهد گرفت.
حرف آخر ...
سوره احزاب، در میانه روایت جنگها و بحرانها، حالا از حقیقتی عمیقتر سخن میگوید؛ اینکه سقوط ملتها، فقط با شکست نظامی آغاز نمیشود.گاهی یک جامعه، از روزی فرسوده میشود که پیوندش با حقیقت ضعیف شود، حرمتها فرو بریزد، آزار عادی شود و انسانها آرامآرام امنیت روحی خود را از دست بدهند.
برای همین، قرآن از صلوات، احترام، امنیت روانی و حجاب سخن میگوید؛ چون میخواهد جامعهای ساخته شود که انسان در آن، هم عزت داشته باشد، هم آرامش و هم امنیت.و شاید یکی از مهمترین هشدارهای سوره احزاب برای امروز همین باشد:ملتهایی که پیوند قلبی خود را با جبهه حق حفظ کنند، حتی در سختترین جنگها نیز دیرتر فرو میریزند؛ اما جامعهای که حرمت، حقیقت و امنیت روانی در آن قربانی هیاهوی جهان شود، آرامآرام از درون شکست خواهد خورد.
آرامش یا سقوط؛ مرز میان «حریم» و «بیپروایی» کجاست
همه فروپاشیها با جنگ و انفجار آغاز نمیشوند؛ بعضی سقوطها، از لحظهای شروع میشوند که انسانها دیگر «حریم» یکدیگر را به رسمیت نمیشناسند. آیات ۵۳ تا ۵۵ سوره احزاب، در ظاهر درباره آداب حضور در خانه پیامبر(ص) سخن میگوید؛ اما در عمق، یکی از مهمترین اصول سلامت اجتماعی را بنیان میگذارد: جامعهای که م…نمایش بیشترنمایش گزارش
جنگ فرهنگی؛ پروژه حذف کرامت انسانی
همه فروپاشیها با جنگ و انفجار آغاز نمیشوند؛ بعضی سقوطها، از جایی شروع میشوند که انسانها آرامآرام «حرمت» یکدیگر را فراموش میکنند. آیات ۴۹ تا ۵۲ سوره احزاب، در ظاهر درباره احکام و روابط خانوادگی سخن میگوید؛ اما در عمق، از حقیقتی بزرگتر پرده برمیدارد: جامعهای که کرامت انسانی را از دست بدهد، …نمایش بیشترنمایش گزارش
چراغهایی که در طوفان خاموش نشدند
همه جنگها برای تصرف خاک نیست؛ بعضی نبردها، برای خاموشکردن نورهاست. آیات ۴۵ تا ۴۸ سوره احزاب، پس از سخن گفتن از تاریکی، حالا از «چراغ» سخن میگوید؛ از پیامبری که قرآن او را «سراج منیر» مینامد؛ چراغی روشن که مأمور بود انسانها را از دل اضطراب، تحریف و گمگشتگی بیرون بیاورد. گویی خداوند هشدار میدهد…نمایش بیشترنمایش گزارش
13:24 - 22 اردیبهشت 1405
0 بازدید
