آیا مازوت مقصر اصلی آلودگی هوا است؟
مطابق اظهارات رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست و برخی کارشناسان، مازوت‌سوزی نقش کمی در آلودگی هوا دارد. بااین‌حال، چرا با این وجود دولت همچنان به فشار گروه‌های خاص محیط‌زیستی تن می‌دهد و از آن کوتاه نمی‌آید؟
به گزارش خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران توانا، رئیس‌جمهور اخیراً اعلام کرده است که کشور با مشکل تأمین سوخت مواجه است و به همین دلیل باید برای ذخیره سوخت در فصل سرد، قطعی برق به‌صورت محدود اعمال شود.آنچه مشخص است، به دلیل کم‌کاری و ترک فعل صورت‌گرفته در فصول گرم سال و عدم ذخیره‌سازی گازوئیل، چنین مشکلی برای کشور ایجاد شده است. درواقع، بخشی از سوخت نیروگاه‌ها در فصول گرم سال، از گازوئیل به مازوت تغییر می‌یابد تا روند ذخیره‌سازی گازوئیل برای عبور از ناترازی برق در روزهای سرد محقق شود.طبق آمار شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، ذخایر نفت گاز نیروگاهی در ابتدای شهریور ۱۴۰۳ به یک میلیارد و ۸۱۰ میلیون لیتر رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۴۳ درصد کاهش داشته است. ذخایر نفت کوره نیز با کاهش ۲۳ درصدی، به یک میلیارد و ۴۰۸ میلیون لیتر رسیده است.همچنین از ابتدای سال جاری تا ۱۲ آبان، مصرف روزانه سوخت مایع در نیروگاه‌ها به طور میانگین به ۴۷.۸ میلیون لیتر رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۴۱.۵ درصد افزایش داشته است.همین روند عدم ذخیره‌سازی و مصرف بیش از حد گازوئیل در نیروگاه‌ها سبب شد تا کشور با مشکل بزرگ تأمین سوخت نیروگاه مواجه شود و باوجود تأیید رئیس‌جمهور، افراد یا جریان فکری نزدیک به وی، گزاره دیگری را در فضای عمومی کشور انعکاس دادند.
کلیدواژه: مازوت‌سوزی یا تنفس سم!
درواقع، سخنگوی دولت در شبکه اجتماعی ایکس، هرگونه خاموشی برق را مرتبط با مازوت‌سوزی دانست. به عقیده فاطمه مهاجرانی، حفظ سلامت مردم و کاهش آلودگی هوا اولویت دولت است؛ لذا خاموشی به‌صورت محدود، بهتر از تنفس هوای ناسالم خواهد بود.علاوه بر این، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز با تأکید بر ضرورت قطع مازوت‌سوزی در نیروگاه‌ها، گفت: هوای پاک حق همه شهروندان است.پس از این اظهارنظر و تصمیم دولت مبنی بر توقف مازوت‌سوزی در نیروگاه‌ها، برخی گروه‌ها از این اقدام استقبال کردند و مدعی شدند که هوای برخی مناطق بهبودیافته است! در مقابل، برخی دیگر تأکید دارند که باوجود توقف مازوت‌سوزی، هوای برخی مناطق همچنان آلوده است.
منابع متحرک؛ عامل اصلی آلودگی هوا
مطابق اظهارنظر کارشناسان حوزه محیط‌زیست، علت اصلی آلودگی هوا در کلان‌شهرهای کشور، منابع متحرک نظیر خودرو و حمل‌ونقل عمومی است. البته برای ارزیابی دقیق‌تر تأثیر مازوت‌سوزی بر آلودگی هوا، مطالعات منشأیابی آلاینده‌ها ضروری است.بررسی‌ها نشان می‌دهند که در حال حاضر، هیچ مطالعه منشأیابی در کشور انجام نشده است و تنها شاهد ارائه گزارش سیاهه انتشار از سوی سازمان حفاظت محیط‌زیست هستیم. درواقع، گزارش منشأیابی، عامل اصلی سیاست‌گذاری پیرامون موضوع آلودگی هوا است، اما در ایران چنین مطالعاتی انجام نشده است.البته در تهران، برخی محققان بدون دخالت سازمان‌های دولتی، مطالعاتی در زمینه منابع آلاینده انجام داده‌اند. نتایج این مطالعات نشان می‌دهد که نقش منابع متحرک، به‌ویژه خودروها، در آلودگی هوای تهران به‌مراتب بیشتر از مازوت‌سوزی نیروگاه‌ها است. حتی تأثیر مازوت‌سوزی در آلودگی هوای تهران می‌تواند به صفر نزدیک باشد.از طرفی، بر اساس گزارش‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست در سالیان گذشته، سهم نیروگاه‌ها در تولید ذرات معلق تنها حدود ۷ درصد است، درحالی‌که بخش حمل‌ونقل، به‌ویژه خودروها با سوخت‌های فسیلی، نزدیک به ۸۰ درصد ذرات معلق را تولید می‌کنند.
این آمار نشان می‌دهد که اگرچه مصرف مازوت در نیروگاه‌ها نگران‌کننده است، اما آلاینده‌های اصلی هوا به‌مراتب بیشتر از منابع متحرک ناشی می‌شوند.شواهد نیز حکایت از آن دارد که باوجود عدم مازوت‌سوزی در البرز، اصفهان و اراک، اما همچنان شاهد آلودگی در این کلان‌شهرها هستیم. حتی هوای تهران نیز کماکان با آلودگی عجیبی مواجه است. موضوعی که با انتقاد فعالان رسانه‌ای کشور مواجه شد و در نهایت، شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، انتقادات مطرح‌شده را غیرمنطقی عنوان کرد و اعلام داشت: قرار نبود با توقف مازوت‌سوزی در سه نیروگاه، آلودگی هوای تهران هم کاهش یابد، چون منابع انتشار آلایندگی در کلان‌شهرها متفاوت است و بر اساس همان نیز تصمیم می‌گیریم.لازم به ذکر است، بر اساس اطلاعات دریافتی از ۱۲ ایستگاه سنجش آلودگی هوای متعلق به شهرداری اصفهان و سه ایستگاه فعال اداره کل حفاظت محیط‌زیست، در ۱۵ روز گذشته، باوجود توقف سوزاندن مازوت در نیروگاه شهید منتظری، شاخص کیفیت هوای ۸ روز در وضعیت هوای ناسالم گزارش شده است.
تصمیمات دولت و تبعات اجتماعی
برخی تحلیلگران معتقدند که تصمیمات اخیر دولت برای توقف مازوت‌سوزی در نیروگاه‌ها، بیشتر به نفع گروه‌های خاص محیط‌زیستی است تا تأمین منافع عمومی. درواقع، این گروه‌ها ممکن است به دنبال تقابل با منافع ملی و در تضاد با منافع کشور باشند.در این بین، تبعات اجتماعی این تصمیمات نیز قابل‌توجه است. مردم ممکن است از مشکلات ناشی از قطعی برق و بحران انرژی ناراضی شوند و حتی احساس تبعیض کنند؛ به‌ویژه در مناطقی نظیر استان‌های خراسان، مازندران و… که همچنان شاهد مازوت‌سوزی هستند.باتوجه‌به آنچه در گزارش‌های مختلف آمده است، برای کاهش آلودگی هوا باید توجه ویژه‌ای به منابع متحرک، از جمله خودروها و حمل‌ونقل عمومی، صورت گیرد. در کنار این، باید به مدیریت منابع سوخت در نیروگاه‌ها نیز توجه کافی داشت تا در عین جلوگیری از آلودگی، بحران انرژی در کشور ایجاد نشود. تصمیمات اتخاذشده باید بادقت بیشتری بررسی شوند و از اتخاذ سیاست‌های مقطعی و بدون پشتوانه علمی پرهیز شود.
قطعی برق به دلیل مشکل سوخت‌رسانی است، نه کاهش آلودگی هوا
حسینعلی حاجی‌دلیگانی، نایب‌رئیس دوم کمیسیون اصل نودم قانون اساسی مجلس، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران توانا، سهم سوزاندن مازوت در نیروگاه‌ها در آلودگی هوا را اندک عنوان کرد و اعلام داشت: اشکال اصلی در قطعی برق، به دلیل عدم تأمین سوخت نیروگاه‌ها بوده است که خود این موضوع به دلیل کم‌کاری وزارت نیرو و نفت رخ‌داده است. البته مصوبه هیئت دولت در خصوص تأمین سوخت نیروگاه‌ها با مازوت نیز ابلاغ شده است.وی ادامه داد: در حال بررسی این مصوبه هستیم و ان‌شاءالله مشکل قطعی برق که یک‌بار روانی در جامعه ایجاد کرده است، مرتفع خواهد شد.در نهایت، وضعیت کنونی کشور نشان می‌دهد که برای مقابله با آلودگی هوا و تأمین انرژی، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق‌تر و تصمیم‌گیری‌های منطقی و علمی هستیم. درحالی‌که مازوت‌سوزی به‌عنوان یک عامل آلایندگی شناخته می‌شود، اما نمی‌توان نادیده گرفت که منابع متحرک نقشی به‌مراتب بزرگ‌تر در ایجاد آلودگی هوا دارند.همچنین، مدیریت صحیح ذخایر سوخت و تأمین انرژی در فصل سرما باید در اولویت قرار گیرد تا از بحران‌های ناشی از قطعی برق و گازوئیل جلوگیری شود.#مازوت#مازوت_سوزی#برق#قطع_برق
09:44 - 4 آذر 1403
0 بازدید
1 پاسخ