آمریکا از ۲۵۰ سال خود، ۲۳۳ سال را درگیر جنگ و مداخله نظامی بود
ایالات متحده در طول تاریخ ۲۵۰ ساله خود، بیش از ۹۰ درصد از زمان را در وضعیت جنگ، اشغال یا مداخله نظامیدر سایر کشورها سپری کرده است. برای واشنگتن، جنگ نه یک استثنا، بلکه ابزاری حیاتی برای تثبیت هژمونی جهانی است؛ میراثی که بهای آن، میلیونها کشته، زخمی و آواره و ویرانیهای گسترده در نقاط مختلف جهان بوده است.
گروه تحلیل بینالملل: چهارم ژوئیه مصادف با دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکاست؛ کشوری که در طول این سالها همواره یکی از بازیگران اصلی صحنههای نظامی و کشتار در جهان بوده است.براساس برخی مطالعات درباره تاریخ نظامی آن، این کشور از زمان استقلال در سال ۱۷۷۶ تاکنون تنها حدود ۱۷ سال را بدون حضور مستقیم یا غیرمستقیم در جنگها و مداخلات خارجی سپری کرده است؛ به بیان دیگر، حدود ۹۳ درصد از تاریخ ۲۵۰ ساله ایالات متحده با جنگ یا عملیات نظامی همراه بوده است. جیمی کارتر، رئیسجمهور اسبق آمریکا، نیز پیشتر با اشاره به همین سابقه گفته بود ایالات متحده تنها حدود ۱۶ سال از عمر خود را در صلح گذرانده است؛ اظهاراتی که از سوی بسیاری بهعنوان نشانهای از اتکای دیرینه سیاست خارجی واشنگتن به قدرت نظامی مورد استناد قرار میگیرد.ایالات متحده از نخستین سالهای استقلال، توسعه قلمرو و گسترش نفوذ را در دستور کار قرار داد. جنگ ۱۸۱۲ با بریتانیا، جنگ با مکزیک (۱۸۴۶ تا ۱۸۴۸) که به اشغال بخشهای وسیعی از خاک مکزیک، کشتار هزاران مکزیکی و الحاق بخشهایی از آن انجامید و جنگ با اسپانیا در سال ۱۸۹۸ که زمینهساز تبدیل آمریکا به یک قدرت فرامنطقهای شد، از نخستین جلوههای این سیاست به شمار میروند. رویکردی که پس از جنگ جهانی دوم با ابعاد گستردهتری ادامه یافتاین رویکرد پس از جنگ جهانی دوم نیز با ابعاد گستردهتری ادامه یافت:- آمریکا در جنگ کره (۱۹۵۰ تا ۱۹۵۳) بدون اعلام رسمی جنگ و در قالب نیروهای سازمان ملل وارد نبرد شد؛ جنگی که به کشته شدن بیش از سه میلیون نفر و تقسیم دائمی شبهجزیره کره انجامید. - در جنگ ویتنام (۱۹۵۵ تا ۱۹۷۵) نیز ارتش آمریکا با اعزام صدها هزار نظامی و استفاده گسترده از بمبارانهای هوایی و سلاحهای شیمیایی مانند «عامل نارنجی»، پس از دو دهه نبرد با شکست عقبنشینی کرد؛ جنگی که بنا بر برآوردها جان بیش از سه میلیون ویتنامی و حدود ۵۸ هزار نظامی آمریکایی را گرفت.- همزمان، واشنگتن در چارچوب رقابتهای جنگ سرد، در دهها مداخله نظامی و عملیات مخفی در کشورهای آمریکای لاتین از جمله گواتمالا، شیلی، نیکاراگوئه، پاناما و گرانادا نقشآفرینی کرد. - پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ نیز آمریکا با شعار «مبارزه با تروریسم» به افغانستان حمله کرد؛ جنگی ۲۰ ساله که با خروج شتابزده نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱ و بازگشت طالبان به قدرت پایان یافت و طبق برآوردهای پروژه «Costs of War» دانشگاه براون، بیش از ۲۴۰ هزار کشته بر جای گذاشت.- دو سال بعد، آمریکا با ادعای وجود سلاحهای کشتار جمعی به عراق حمله کرد؛ ادعایی که هرگز اثبات نشد. این جنگ به اشغال عراق، سقوط رژیم صدام حسین و سالها بیثباتی، خشونت و گسترش تروریسم انجامید و بر اساس برآوردهای مختلف، بیش از یک میلیون کشته و زخمی و میلیونها آواره بر جای گذاشت. - در سالهای بعد نیز واشنگتن با حضور نظامی در سوریه، حملات هوایی در عراق، سوریه و یمن و حمایت از عملیاتهای نظامی متحدان خود، به مداخلات منطقهای ادامه داد.
- این روند در سالهای اخیر وارد مرحله تازهای شد و به تقابل مستقیم با جمهوری اسلامی ایران انجامید. در ژوئن ۲۰۲۵، آمریکا با حمایت از تجاوز رژیم صهیونیستی، تأسیسات هستهای فردو، نطنز و اصفهان را هدف حملات هوایی قرار داد و برای نخستین بار بهطور مستقیم زیرساختهای هستهای ایران را مورد تهاجم قرار داد. - دومین جنگ نیز در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ با حمله مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به مراکز غیرنظامی، نظامی، هستهای و زیرساختی ایران آغاز شد؛ تجاوزی که با پاسخ موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی ایران علیه پایگاهها و اهداف نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه همراه شد و پس از چند هفته درگیری، با میانجیگری برخی کشورهای منطقه، به آتشبس انجامید. بر اساس اعلام بنیاد شهید و امور ایثارگران، در جریان این حملات، مجموعاً ۳۴۶۸ نفر به شهادت رسیدند که در میان آنان شمار قابلتوجهی از زنان، کودکان و غیرنظامیان نیز حضور داشتند. در راس این شهدا باید از «امام امت»، آیتالله سید علی خامنهای و شماری از اعضای خانواده ایشان و همچنین دانشآموزان مدرسه میناب در جنوب ایران نام برد. همچنین هزاران نفر مجروح شدند و حملات به زیرساختهای غیرنظامی، مراکز درمانی، تأسیسات خدماتی، واحدهای مسکونی و شبکههای انرژی، خسارات گستردهای بر جای گذاشت. جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران نیز با انتشار تصاویری از آسیبدیدگی بیمارستانها و مراکز درمانی، از هدف قرار گرفتن زیرساختهای امدادی و درمانی در جریان این حملات خبر داد.
از افغانستان و عراق تا بازار تسلیحاتبراساس تازهترین گزارش پروژه «هزینههای جنگ» دانشگاه براون، مجموع هزینههای مستقیم و غیرمستقیم جنگهای آمریکا پس از ۱۱ سپتامبر تا سال ۲۰۲۶ از مرز ۸ تریلیون دلار گذشته و بیش از ۹۰۰ هزار نفر نیز بهطور مستقیم در این جنگها جان خود را از دست دادهاند. همچنین این جنگها بیش از ۳۸ میلیون آواره بر جای گذاشته است. در کنار تداوم مداخلات نظامی در عراق، افغانستان، سوریه، یمن و دیگر مناطق، صادرات تسلیحات نیز به یکی از مهمترین ابزارهای سیاست خارجی واشنگتن تبدیل شده است. بر اساس گزارش مؤسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم (SIPRI)، آمریکا با در اختیار داشتن حدود ۴۳ درصد از بازار جهانی صادرات سلاح، همچنان بزرگترین صادرکننده تسلیحات جهان است و بخش قابل توجهی از این صادرات به کشورهای غرب آسیا اختصاص دارد. استمرار بحرانهای منطقهای، علاوه بر توجیه حضور نظامی آمریکا، بازار فروش تسلیحات این کشور را نیز گسترش داده است؛ بهگونهای که ارزش قراردادهای فروش نظامی آمریکا در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ از ۱۰۰ میلیارد دلار در سال فراتر رفت.
میراث جنگهای آمریکاجنگها و مداخلات نظامی واشنگتن، علاوه بر هزینههای سنگین انسانی و اقتصادی، با پروندههای متعدد نقض حقوق بشر نیز همراه بوده است. از زندان ابوغریب و بازداشتگاه بگرام تا گوانتانامو و تلفات گسترده غیرنظامیان در عراق، افغانستان، سوریه، غزه، لبنان و ایران همگی بخشی از کارنامهای است که شکاف میان شعارهای اعلامی آمریکا درباره آزادی و حقوق بشر با عملکرد عملی آن را آشکار میکند.با گذشت ۲۵۰ سال از استقلال ایالات متحده، بررسی کارنامه نظامی این کشور نشان میدهد استفاده از قدرت سخت همچنان یکی از مهمترین ابزارهای سیاست خارجی واشنگتن است؛ مسیری که از جنگهای توسعهطلبانه قرن نوزدهم آغاز شد و در سالهای اخیر اگرچه با دو جنگ مستقیم علیه جمهوری اسلامی ایران، وارد مرحلهای تازه شد، اما میراث مشترک همه این جنگها چیزی جز قتل و کشتار و برجای گذاشتن ویرانیهای بسیار گسترده نبوده است.
16:30 - 10 تیر 1405