آوی شلایم: جنگ ابدی نتانیاهو، آمریکا را به باد خواهد داد
آوی شلایم، مورخ اسرائیلی، در تحلیل خود از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، پرده از فریب بزرگ نتانیاهو برمیدارد. او معتقد است ترامپ با وجود نگاه منفعتطلبانهاش، از همان ابتدا میدانست که جنگ با ایران نه تنها اعتبار شعار "اول آمریکا" را لکهدار میکند، بلکه امپراتوری ایالات متحده را نیز به سوی افولی بیبازگشت سوق خواهد داد.
گروه تحلیل بینالملل: آوی شلایم (Avi Shlaim) یکی از مورخان معاصر بریتانیایی-اسرائیلی و استاد بازنشسته روابط بینالملل در دانشگاه آکسفورد است. او به عنوان یکی از پیشگامان جریان «مورخان جدید» شناخته میشود؛ جریانی که با نگاهی نقادانه و با استناد به اسناد محرمانه، روایتهای سنتی از تاریخ صهیونیسم و مناقشات خاورمیانه را بازخوانی کرده است. شلایم به دلیل تخصص عمیق در سیاستهای جنگی و تهاجمی اسرائیل و روابط اعراب و اسرائیل، وزنه علمی سنگینی در تحلیلهای استراتژیک جهان محسوب میشود.فریب در مارالاگو: خروج از «اول آمریکا»شلایم حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در فوریه ۲۰۲۶ را «احمقانهترین جنگ قرن بیست و یکم» توصیف میکند. او معتقد است این تهاجم نه یک ضرورت امنیت ملی، بلکه حاصل فریب خوردن ترامپ توسط نتانیاهو بود. نتانیاهو با شناسایی نقاط ضعف ترامپ، او را متقاعد کرد تا اصل «اول آمریکا» را فدا کند. گزارشها نشان میدهد در نشست دسامبر ۲۰۲۵ در «مارالاگو»، نتانیاهو با بزرگنمایی خطر موشکهای بالستیک ایران، ترامپ را به سوی جنگی سوق داد که هیچ سودی برای مردم آمریکا نداشت. حتی مقامات وفاداری چون «جوزف کینت» نیز با افشاگری و استعفا، این جنگ را نتیجه فشار لابیهای اسرائیل و اطلاعات غلط رسانههای جنگطلب دانستند. خرابکاری در دیپلماسی و آغاز فاجعهدرحالیکه جهان تصور میکرد خطر جنگ جدی است، دیپلماتهایی نظیر وزیر خارجه عمان و مشاوران امنیتی انگلیس فاش کردند ایران و آمریکا در مذاکرات ژنو در یک قدمی توافقی تاریخی بودند. اما تیم غیرمتخصص ترامپ (کوشنر و ویتکوف) که شلایم آنها را «ابزارهای اسرائیل» مینامد، مسیر را مسدود کردند. تنها ۴۸ ساعت پیش از نهایی شدن توافق در وین، بمباران ایران آغاز شد. این حملات برخلاف ادعاهای اولیه، به سرعت از اهداف نظامی فراتر رفت و زیرساختهای غیرنظامی نظیر مدرسه دخترانه «میناب» را هدف قرار داد که به لکهای سیاه بر دامان متجاوزان تبدیل شد.تقابل اهداف: تغییر نظام یا فروپاشی سرزمینی؟یکی از نکات کلیدی تحلیل شلایم، تضاد استراتژیک میان ترامپ و نتانیاهو است. ترامپ با نگاهی سادهلوحانه به دنبال تغییری سریع در ساختار قدرت (مشابه الگوی ونزوئلا) بود تا مهرهای مطیع را جایگزین کند. اما نتانیاهو هدف خطرناکتری را دنبال میکرد: فروپاشی کامل دولت مرکزی، تحریک گروههای جداییطلب و تبدیل ایران به کشوری ضعیف و تجزیهشده مانند سوریه. اسرائیل با استفاده از آشوب ناشی از جنگ، قصد داشت «محور مقاومت» را نابود کرده و همزمان توجه جهانی را از نسلکشی در غزه و پاکسازی قومی در کرانه باختری منحرف کند.
پاسخ سخت ایران و بحران جهانی انرژیپیشبینیهای اسرائیل درباره پیروزی سریع، به زودی رنگ باخت. ایران با استفاده از توان موشکی و پهپادی خود، پایگاههای آمریکا و تأسیسات حیاتی منطقهایاش در خلیج فارس را هدف قرار داد. اقدام استراتژیک ایران در بستن تنگه هرمز، شاهرگ انرژی جهان را فلج کرد. این امر منجر به فروپاشی بازارهای بورس و افزایش سرسامآور هزینههای زندگی در سطح جهان شد. شلایم تأکید میکند که ایران ثابت کرد ونزوئلا نیست و نظامی ریشهدار دارد که تحت ضربات نظامی نه تنها شکاف برنداشت، بلکه با اقتدار پاسخ داد.باتلاق داخلی و بنبست ترامپدر داخل آمریکا، محبوبیت ترامپ حتی در میان هوادارانش (MAGA) به شدت سقوط کرد. هزینهی روزانه یک میلیارد دلاری جنگ و درخواست بودجه ۲۰ میلیاردی جدید، در تضاد آشکار با وعدههای انتخاباتی او مبنی بر پایان دادن به «جنگهای ابدی» بود. ترامپ اکنون در بنبستی خودساخته گرفتار شده است؛ او از یک سو نمیتواند بدون دستاورد عقبنشینی کند و از سوی دیگر، با اجرای استراتژی «ترور رهبری»، تمام طرفهای گفتگو در ایران را از میان برده است.
نتیجهگیری: جنایتکاری در لباس یتیمشلایم در پایان، وضعیت ترامپ را به طنزی تلخ تشبیه میکند؛ مردی که والدین خود را کشته و اکنون از قاضی تقاضای عفو دارد، چون «یتیم» است! او با نابودی رهبران ایران، عملاً راه هرگونه خروج دیپلماتیک را مسدود کرده است. شلایم هشدار میدهد که این «جنگ ابدیِ» نتانیاهو، در حال غرق کردن امپراتوری آمریکا در باتلاقی است که پایان آن، چیزی جز افول قدرت جهانی ایالات متحده و بیثباتی پایدار در منطقه نخواهد بود. اسرائیل با کشاندن آمریکا به این معرکه، نه تنها امنیت خود را تأمین نکرد، بلکه افکار عمومی جهان را علیه خود و حامی ابرقدرتش برانگیخت.
16:00 - 27 فروردین 1405