امارات؛ معمار اقتصاد مزدورگیری در دنیا
امارات متحده عربی طی سالهای اخیر به بازیگری محوری در شکلدهی «اقتصاد جهانی مزدوران» بدل شده است؛ الگویی که با اتکا به شبکههای لجستیکی فرامرزی، شرکتهای نظامی خصوصی و نیروهای نیابتی، میدانهای بحران از آفریقا تا نوار غزه را به عرصه نفوذ کمهزینه و بدون حضور رسمی ارتش ملی تبدیل کرده است.
گروه تحلیل بینالملل: گزارشهای بینالمللی، از جمله تحلیلهای عمیق توسط «ابتکار جهانی مقابله با جرایم سازمانیافته فراملی»، بهصراحت امارات متحده عربی را بهعنوان بازیگر اصلی و پیشرو در اقتصاد جهانی جذب و مدیریت مزدوران معرفی کردهاند. این نقش دیگر یک اقدام مقطعی نیست، بلکه تبدیل به یک استراتژی کلان ژئوپلیتیک شده است که هدف آن تغذیه جنگهای نیابتی و گسترش نفوذ منطقهای بدون درگیری مستقیم و پرهزینه ارتش ملی است.امارات در صدر اقتصاد مزدورگیری: «هاب» لجستیکی فرامرزیامارات با ایجاد یک شبکه پیچیده و گسترده لجستیکی که از خلیج فارس تا شرق آفریقا، منطقه ساحل، لیبی و چاد امتداد مییابد، عملاً به یک «هاب منطقهای» برای تجارت فرامرزی نیروهای مزدور و تسلیحات تبدیل شده است. این شبکههای زیرزمینی، مسیرهای سنتی قاچاق را بازسازی و گسترش دادهاند و آنها را به شریانهای اصلی تأمین سوخت، خودروهای زرهی و نیروی انسانی برای گروههای شبهنظامی همسو با منافع امارات تبدیل کردهاند.جنگ سودان و اقتصاد جنگیجنگ سودان (آغاز آوریل ۲۰۲۳) به مثالی روشن از تأثیر مدل مزدورگیری امارات بدل شده است. این درگیری یک «اقتصاد جنگی» عظیم مبتنی بر تجارت مزدوران، استخراج غیرقانونی طلا و قاچاق سلاح را بنیان نهاد. گزارشها بهوضوح نقش محوری ابوظبی در تسهیل مسیرهای لجستیکی و تأمین تجهیزات برای «نیروهای پشتیبانی سریع» (RSF) را نشان میدهند. این مسیرها از کشورهای کلیدی چون سومالی، اوگاندا و جمهوری آفریقای مرکزی عبور کرده و به مناطق جنگی میرسند. شهرهایی مانند الكفرة در لیبی و امجرس در چاد به ستون فقرات این زنجیره لجستیکی تبدیل شدهاند.
علیرغم تکذیبهای مکرر، مدارک میدانی حاکی از وجود یک ساختار سازمانیافته برای پشتیبانی از RSF است؛ بهطوری که این گروه از نیروهای متخصص از حداقل ۱۷ کشور مختلف استفاده کرده است. این اقتصاد جنگی، حتی پس از پایان درگیریها، یک تهدید پایدار و دائمی برای امنیت منطقهای خواهد بود، زیرا شبکههای تأمین شکلگرفته، انگیزههای مالی قوی برای ادامه فعالیت و گسترش به سایر کانونهای بحران در ساحل و شرق آفریقا دارند.تجاریسازی جنگ: صنعت «شرکتهای نظامی و امنیتی خصوصی» (PMSCs)پدیده مزدورگیری در دهههای اخیر تحت پوشش «شرکتهای نظامی و امنیتی خصوصی» (PMSCs) کاملاً تجاری و جهانی شده است. این صنعت، با وجود فعالیت در یک منطقه حقوقی خاکستری، یک تجارت پررونق با ارزش بازار جهانی بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد دلار در سال را تشکیل میدهد.مدلهای تأمین مالی و پیامدهای مخرباقتصاد مزدوری توسط قطبهای مختلفی هدایت میشود. در مقابل قطب سنتی (غربی) که بر قراردادهای علنی دولتی متمرکز است و قطب منطقهای و نوظهور (امارات) که از یک مدل تأمین مالی متمرکز بر منافع ژئوپلیتیک و نفوذ منطقهای استفاده میکند. این بازیگران از طریق عملیات پنهان و آشکار، به تقویت رژیمها و شبهنظامیان همسو میپردازند.تأثیرات مخرب این اقتصاد را میتوان در موارد ذیل ملاحظه کرد:🔹کاهش پاسخگویی دولتها: استفاده از PMSCs به دولتها اجازه میدهد تا بدون اعزام رسمی نیرو و متحمل شدن تلفات علنی، در درگیریها شرکت کنند و هزینه سیاسی جنگ را به شدت کاهش دهند.🔹غارت منابع ملی: مدل «سلاح در برابر منابع» به غارت ثروت ملی (بهویژه طلا و منابع معدنی) در کشورهای ضعیف کمک کرده و رژیمهای غیردموکراتیک را تقویت میکند.
🔹تسهیل جنگهای نیابتی: این بازار بستری آماده برای قدرتهای منطقهای فراهم میکند تا بدون درگیری مستقیم، منافع خود را در مناطق بحرانی دنبال کنند.فساد و پولشویی: ماهیت غیرشفاف این قراردادها، یک بستر مناسب برای فساد، پولشویی و انتقال غیرقانونی تسلیحات فراهم میسازد.چالش حقوقی و مصونیت از مجازاتبزرگترین مشکل این صنعت، خلاء قانونی و نظارتی است که منجر به مصونیت از مجازات میشود. مزدوران تحت قوانین نظامی رسمی قرار نمیگیرند و شرکتها اغلب در حوزههای قضایی ضعیف ثبت میشوند. این وضعیت، فرار عاملان جنایات جنگی و نقض حقوق بشر را تسهیل کرده و اقتصاد مزدورگیری را به یک صنعت سایه تبدیل میکند که تهدیدی جدی برای صلح جهانی باقی میماند.پیادهسازی الگوی مزدورگیری در نوار غزه با نظارت اسرائیلدر یک تحول خطرناک و پیچیده، الگوی مزدورگیری و نفوذ نیابتی امارات که قبلاً در یمن، لیبی و سودان اجرا میشد، اکنون مستقیماً در نوار غزه و با همکاری فعال و نظارت مستقیم اسرائیل پیادهسازی میشود. این موضوع به یکی از محوریترین و خطرناکترین پروندههای مرتبط با سناریوی «روز پس از جنگ» تبدیل شده است.وبسایت امارات لیکس تأکید میکند، همکاری بین امارات و اسرائیل از حد «تلاقی سیاسی» فراتر رفته و به یک هسته عملیاتی مشترک تبدیل شده است. هدف نهایی این استراتژی، مهندسی مجدد واقعیت نوار غزه از طریق زور و ایجاد یک ساختار نیابتی است که اداره مناطق را از سوی اشغالگران تسهیل کند.
این هسته مشترک بر سه محور اصلی نظارت میکند:🔸لجستیک و تسلیحات: توزیع محمولههای بزرگ تسلیحاتی و پشتیبانی لجستیکی برای باندها، با آزادی حرکتی که توسط نیروهای اشغالگر اعطا میشود. این الگو عیناً همانند شیوه تأمین شبهنظامیان امارات در مناطق دیگر است.🔸تشکیل باندهای نیابتی: امارات قویاً وارد خط تشکیل شبهنظامیانی شده است که مستقیماً با ارتش اشغالگر در جنوب غزه همکاری میکنند. برجستهترین این تشکیلات باند غسان الدهینی و باند حسام الأسطل است.🔸اجرای وظایف ضدانسانی: این مزدوران نیابتی وظایفی را بر عهده دارند که شامل اعدامهای میدانی، تعقیب مبارزان مقاومت، بازرسی مناطق، تحویل ربودهشدگان به نیروهای اشغالگر و مهمتر از همه، جذب افراد زیر سن قانونی و استفاده از کودکان است.مهندسی روایت رسانهای: شبکه «جسور نیوز»از خطرناکترین ابعاد این پروژه، نقش رسانههای اماراتی است که به شریک استراتژیک در مهندسی «روایت باندها» تبدیل شدهاند. شبکه «جسور نیوز»، که توسط امارات تأمین مالی میشود، در یک اتاق عملیات مشترک بین ابوظبی و تل آویو فعالیت میکند.اهداف کلیدی این شبکه عبارتند از:🔹سفیدنمایی چهره مزدوران: ارائه یک روایت «بشردوستانه» و گمراهکننده برای محافظت از این تشکیلات در برابر افکار عمومی.🔹جنگ روانی علیه مقاومت: تضعیف پایگاه مردمی و جبهه داخلی در غزه از طریق ارائه روایتی متضاد با مقاومت.🔹ترویج آوارهسازی اجباری: تبلیغ مفاهیمی چون «مناطق زرد» و «پروژههای مدیریت مدنی» به عنوان جایگزینهای امن، با هدف نهایی اجبار ساکنان غزه به آواره شدن اجباری.
تلاقی نفوذ و دستور کار نیابتیپروژه نفوذ امارات که از ابوظبی تا غزه امتداد دارد، تبلور تلاقی منافع و اهداف ژئوپلیتیک است. امارات «روز پس از جنگ» را فرصتی برای تثبیت نفوذ خود از طریق شبهنظامیان نیابتی میبیند، در حالی که بهطور مستقیم به دستور کار امنیتی اسرائیل خدمت میکند. این امر به اشغالگران اجازه میدهد تا با حمایت از باندهای مشکوک، مناطق جنوب غزه را توسط عوامل محلی اداره کنند و در نتیجه، کنترل مستقیم و مسئولیت خود را پنهان سازند. اقتصاد مزدورگیری نه تنها یک تجارت پرسود است، بلکه ابزاری قدرتمند برای شکل دادن به آینده سیاسی مناطق بحرانزده، با پیامدهای جدی و بلندمدت برای ثبات و حقوق بشر، محسوب میشود.
15:48 - 22 آذر 1404
