۴ عاملی که ناگهان کودک را لجباز میکند
ریشه بسیاری از قشقرقهای کودکانه نه در لجبازی و تربیت ضعیف، بلکه در نیازهای اولیه و فیزیولوژیک پنهان شده است.
گروه زندگی: صدای گریه و بهانهگیریاش کل خانه را برداشته است. هرچه میگویید، نه میآورد و روی دنده لجبازی افتاده است. در این مواقع، اولین واکنش بسیاری از والدین، تذکر دادن، کلافگی یا حتی عصبانیت است؛ اما شاید مشکل اصلا تربیتی نباشد. روانشناسان معتقدند ریشه بسیاری از ناسازگاریهای کودکان را باید در نیازهای اولیه آنها جستوجو کرد؛ نیازهایی که اگر به موقع برطرف شوند، جای لجبازی را به همکاری و آرامش میدهند.نفیسه عباسی غریب، روانشناس کودک، با تاکید بر اهمیت توجه به وضعیت جسمانی کودکان در تحلیل رفتارهای آنها میگوید: «یکی از موضوعاتی که خیلی اوقات از آن غافل میشویم این است که حال جسمی کودک، تاثیر بسیار زیادی روی رفتار او دارد. شاید خود شما هم به عنوان یک فرد بزرگسال تجربه کرده باشید که وقتی خوب نخوابیدهاید یا گرسنه هستید، حوصله کمتری دارید و خیلی زودتر ناراحت میشوید و واکنش نشان میدهید. باید بدانیم که برای بچهها این موضوع چند برابر پررنگتر و حساستر است.» بمباران حسی و چک لیست چهارگانه نجات
گاهی اوقات پیش از آنکه به دنبال برچسب زدن به کودک باشیم، فقط کافی است یک بازبینی ساده انجام دهیم. عباسی غریب در این باره یک راهکار کاربردی ارائه میدهد: «قبل از اینکه با خودمان بگوییم کودک امروز چرا تا این حد لجباز شده است، بهتر است چهار مورد اساسی را بررسی کنیم؛ خواب، گرسنگی، خستگی و شلوغی بیش از حد محیط.»بسیاری از مواقع، سبک زندگی روزمره و اتفاقات عادی برای بزرگسالان، فشار روانی زیادی به کودکان وارد میکند. این روانشناس با اشاره به پدیده بمباران حسی در کودکان توضیح میدهد: «گاهی یک روز شلوغ، رفتن به مهمانی، گشتوگذار در مرکز خرید یا حتی سپری کردن زمان زیاد جلوی تلویزیون و موبایل، باعث میشود مغز کودک پر از محرکهای گوناگون شود. در چنین شرایطی، کودک دیگر توان مدیریت احساساتش را ندارد و به هم میریزد.»
پناهگاه امن باشید نه والد نصیحت گر
شناخت این شرایط به والدین کمک میکند تا به جای واکنشهای سلبی، اقدام موثری انجام دهند و نقش یک پناهگاه امن را ایفا کنند. این دانشآموخته دانشگاه تهران راهکار مواجهه با این لحظات بحرانی را اینگونه بیان میکند: «در آن لحظه حساس، شاید چیزی که کودک بیشتر از تذکر و نصیحت لازم دارد، یک آغوش گرم، یک میانوعده کوچک، چند دقیقه سکوت و آرامش یا یک خواب کوتاه باشد. تجربه نشان داده است وقتی نیازهای اولیه کودک به درستی تامین بشود، میزان همکاری او با والدین نیز به طور معمول بسیار بیشتر خواهد شد.»در نهایت، مدیریت رفتار کودک پیش از هر چیز نیازمند تمرین و خودآگاهی والدین است. عباسی غریب برای نهادینه شدن این مهارت مهم در خانوادهها، یک تمرین روزانه و ساده را پیشنهاد میدهد: «تمرین امروز برای والدین این است که اگر از فرزند خود رفتار سخت و ناسازگاری دیدند، قبل از نشان دادن هرگونه واکنش، این چهار مورد را در ذهنشان مرور کنند تا ببینند کدام یک از آنها ممکن است دلیل اصلی این اتفاق و بهانهگیری باشد.»نفیسه عباسی غریب، یکی از کارشناسان همراه ما در صفحه «زندگی»، است که قدمبهقدم الفبای رفتار با کودکان را بررسی میکند و در موقعیتهای مختلف، به والدین میآموزد چگونه آگاهانه، درست و مؤثر واکنش نشان دهند.اگر فرزند دارید و میخواهید دنیای رفتارهای کودکانه را بهتر بشناسید و در مسیر تربیت فرزندتان آگاهانهتر قدم بردارید، دیگر مطالب ایشان را در صفحه «زندگی» دنبال کنید.#فرزندپروری #روانشناسی_کودک #لجبازی_کودکان #نفیسه_عباسی_غریب #مهارت_های_زندگی #خانواده #تربیت_کودک 20:04 - 29 مرداد 1405