آیا چین می‌تواند جایگزین آژانس توسعه بین‌المللی ایالات متحده شود؟پيامدهاي ژئوپلتيكي و اقتصادي عقب نشيني آمريكا از كمك هاي توسعه اي و نقش جايگزين چین بررسي إمكان جايگزيني آژانس توسعه بين الملل آمريكا توسط چین؛ رويكردي ژئوپلتيك و اقتصاديمحمدعلی جمالی پور کارشناسی ارشد روابط بين الملل
آیا چین می‌تواند جایگزین آژانس توسعه بین‌المللی ایالات متحده شود؟پيامدهاي ژئوپلتيكي و اقتصادي عقب نشيني آمريكا از كمك هاي توسعه اي و نقش جايگزين چین بررسي إمكان جايگزيني آژانس توسعه بين الملل آمريكا توسط چین؛ رويكردي ژئوپلتيك و اقتصادي تحولات اخیر در سیاست خارجی ایالات متحده، به‌ویژه کاهش یا توقف فعالیت‌های آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا، پرسشی کلیدی را در محافل دانشگاهی، رسانه‌ای و سیاست‌گذاری مطرح کرده است: آیا چین می‌تواند این خلأ را پر کند؟ این پرسش نه‌تنها بُعد اقتصادی دارد، بلکه به حوزه‌های ژئوپلیتیک، ایدئولوژی توسعه و رقابت قدرت‌های بزرگ نیز گره خورده است. ۱. مقایسه ظرفیت مالی و ساختاری۱.۱ ایالات متحده و آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا- بودجه سالانه: در سال مالی ۲۰۲۳، بودجه کمک‌های خارجی آمریکا حدود ۴۲ میلیارد دلار بود که بخش عمده آن از طریق این آژانس مدیریت می‌شد. - ترکیب کمک‌ها: بیش از ۹۰ درصد کمک‌ها به‌صورت بلاعوض و در حوزه‌هایی چون سلامت، آموزش، حکمرانی و کمک‌های بشردوستانه هزینه می‌شود. - شبکه جهانی: این آژانس در بیش از ۱۰۰ کشور دفتر و پروژه فعال دارد و با سازمان‌های غیردولتی، نهادهای چندجانبه و دولت‌های محلی همکاری می‌کند. ۱.۲ چین و مدل کمک‌رسانی- بودجه رسمی کمک‌ها: بودجه دو نهاد اصلی چین (وزارت بازرگانی و آژانس همکاری توسعه بین‌المللی چین) در سال ۲۰۲۴ حدود ۲.۸۵ میلیارد دلار بوده است. - ماهیت کمک‌ها: بخش عمده منابع چین به‌صورت وام‌های امتیازی یا تجاری از طریق بانک توسعه چین و بانک صادرات-واردات چین ارائه می‌شود. - ابتکار کمربند و جاده:
از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۳ بیش از یک تریلیون دلار تعهد مالی در پروژه‌های زیرساختی انجام شده است. ---۲. محدودیت‌های داخلی و خارجی چین۲.۱ فشارهای اقتصادی داخلی- رشد اقتصادی کندتر پس از همه‌گیری کووید-۱۹ - بدهی‌های سنگین دولت‌های محلی و شرکت‌های دولتی - کاهش بودجه کمک‌های خارجی بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ به میزان حدود ۲۰ درصد ۲.۲ تغییر راهبرد- حرکت از پروژه‌های عظیم به سمت پروژه‌های «کوچک و زیبا» که هزینه کمتر و اثر قدرت نرم بیشتری دارند. - تمرکز بر پروژه‌های مشارکتی با بخش خصوصی و نهادهای چندجانبه برای کاهش فشار مالی. ---۳. نمونه‌های جایگزینی آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا توسط چین- کامبوج: پس از توقف کمک‌های آمریکا به بزرگ‌ترین سازمان مین‌زدایی کشور، چین تعهدات خود را به ۴.۴ میلیون دلار افزایش داد. - نپال و جزایر کوک: گزارش‌هایی از اعلام آمادگی چین برای جایگزینی بودجه‌های آمریکا منتشر شده است. - کلمبیا: در سال ۲۰۲۴ آمریکا حدود ۳۸۵ میلیون دلار کمک ارائه کرد و چین علاقه‌مند به پر کردن این خلأ اعلام شده است. ۴. پیامدهای ژئوپلیتیکی۴.۱ تایوان- کاهش کمک‌های آمریکا می‌تواند توان تایوان برای حفظ متحدان دیپلماتیکش را تضعیف کند. - همکاری آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا و صندوق همکاری و توسعه بین‌المللی تایوان در پروژه‌های اقیانوسیه و آمریکای لاتین برای مقابله با نفوذ چین حیاتی بوده است. ۴.۲ اقیانوسیه- عقب‌نشینی آمریکا رقابت نفوذ را میان چین، استرالیا و دیگر بازیگران تشدید کرده است. - نبود حضور پایدار آمریکا می‌تواند به فرسایش نمادین نفوذ واشنگتن منجر شود. ۴.۳ آسیای جنوب‌شرقی- کاهش کمک‌های آمریکا به منطقه، فضای بیشتری برای نفوذ چین ایجاد کرده است.
مدل غیرشرطی پکن می‌تواند به تضعیف جامعه مدنی و دموکراسی بینجامد.۵. راهبردهای پیشنهادی برای غرب- احیای تامین مالی قابل پیش‌بینی برای پروژه‌های نرم مانند سلامت، آموزش و حکمرانی. - ارائه بدیل‌های زیرساختی رقابتی از طریق نهادهای توسعه‌ای و سرمایه‌گذاری مشترک. - شفاف‌سازی بدهی و استانداردهای قراردادی برای کاهش ریسک کشورهای گیرنده. - ایجاد ائتلاف‌های منطقه‌ای با ژاپن، کره جنوبی، هند و استرالیا. نتیجه‌گیریچین می‌تواند در حوزه‌هایی مانند زیرساخت‌های راهبردی، پروژه‌های انسان‌دوستانه گزینشی و پر کردن خلأهای ناگهانی ناشی از عقب‌نشینی آمریکا، نقش‌آفرینی کند. اما به دلیل محدودیت‌های مالی، تفاوت در ترکیب کمک‌ها و فشارهای داخلی، جایگزین کامل آژانس توسعه بین‌المللی ایالات متحده نخواهد شد. رقابت توسعه‌ای آینده، نه‌تنها بر سر حجم پول، بلکه بر سر پیش‌بینی‌پذیری، اعتماد و حضور پایدار شکل خواهد گرفت.
14:28 - 26 شهریور 1404
45 بازدید