سد معبر؛ تضییع حق شهروندی و آزمونی برای فرهنگ عمومی

پیاده‌روها و خیابان‌ها سرمایه مشترک همه شهروندان‌اند و هیچ فرد یا واحد صنفی حق ندارد با اشغال این فضاها، مسیر تردد عمومی را مختل کند. در این میان، اقدام شهرداری سیرجان در تولید و انتشار کلیپ‌های آموزشی درباره تخلفات شهری و پیامدهای سد معبر، گامی ارزشمند در مسیر ارتقای آگاهی عمومی و تقویت فرهنگ شهروندی است.
.تخلفات شهری تنها به ساخت‌وسازهای غیرمجاز یا بی‌نظمی‌های ظاهری محدود نمی‌شود؛ بلکه هر رفتاری که آرامش، ایمنی، سلامت روان و زیبایی شهر را مختل کند، می‌تواند در زمره تخلفات شهری قرار گیرد. سد معبر یکی از آشکارترین نمونه‌های این تخلفات است؛ پدیده‌ای که از دست‌فروشی و بساط‌گستری در مسیر عبور مردم تا چیدن کالا و تجهیزات در بیرون از واحدهای صنفی و توقف نامناسب خودروها را شامل می‌شود.معبر عمومی، فضای اختصاصی هیچ فرد، کسبه یا گروهی نیست. پیاده‌رو برای عبور شهروندان، به‌ویژه سالمندان، افراد دارای معلولیت، کودکان و خانواده‌ها ایجاد شده است. هنگامی که این مسیر با کالا، تابلو، مصالح، خودرو یا هر وسیله دیگری مسدود می‌شود، شهروندان ناچارند وارد خیابان شوند و جان و سلامت آنان در معرض خطر قرار می‌گیرد. از این منظر، سد معبر صرفاً یک بی‌نظمی ساده نیست؛ بلکه تعرض به حق عمومی و نشانه‌ای از غلبه منفعت فردی بر مسئولیت اجتماعی است.بر اساس ماده ۵۵ قانون شهرداری‌ها، جلوگیری از عبور و مرور عمومی و اشغال معابر، تخلف محسوب می‌شود و شهرداری وظیفه دارد نسبت به رفع موانع و ساماندهی وضعیت معابر اقدام کند. البته اجرای قانون زمانی اثربخش‌تر خواهد بود که همراه با تذکر، گفت‌وگو، اطلاع‌رسانی و حفظ کرامت شهروندان باشد. برخورد قانونی باید آخرین حلقه از زنجیره‌ای باشد که با آموزش و اقناع عمومی آغاز می‌شود.
فرهنگ‌سازی در حوزه تخلفات شهری، مقدمه مهم پیشگیری است. بسیاری از شهروندان ممکن است از آثار حقوقی و اجتماعی رفتارهایی مانند قراردادن کالا در پیاده‌رو، توقف خودرو در مسیر عابران یا ایجاد مزاحمت برای تردد عمومی آگاهی کافی نداشته باشند. اطلاع‌رسانی دقیق و مستمر می‌تواند این تصور نادرست را اصلاح کند که استفاده شخصی از بخشی از معبر عمومی، حقی طبیعی یا بی‌اشکال است.از این منظر، اقدام مدیریت ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری سیرجان در تولید کلیپ‌های آموزشی و ترویجی درباره سد معبر و حقوق شهروندی، شایسته تقدیر است. این کلیپ‌ها با زبانی ساده و قابل فهم، موضوعی حقوقی و شهری را به مسئله‌ای ملموس در زندگی روزمره تبدیل می‌کنند و به شهروندان یادآور می‌شوند که رعایت قانون، تنها وظیفه مدیریت شهری نیست؛ بلکه مسئولیتی مشترک میان شهرداری، کسبه، رانندگان، خانواده‌ها و همه ساکنان شهر است.البته فرهنگ‌سازی باید در کنار ساماندهی دست‌فروشان، ایجاد فضاهای مناسب برای فعالیت‌های اقتصادی، اصلاح نقاط پرتراکم و نظارت مستمر دنبال شود. حمایت از معیشت شهروندان و صیانت از حقوق عمومی، دو هدف متعارض نیستند و می‌توان با برنامه‌ریزی، گفت‌وگو و ایجاد فضاهای سامان‌یافته، میان این دو توازن برقرار کرد.شهری سالم و منظم، تنها با اقدامات عمرانی ساخته نمی‌شود؛ بلکه به شهروندانی آگاه و مدیریتی پاسخ‌گو نیاز دارد. احترام به معبر عمومی، احترام به انسان‌ها و حق آنان برای تردد ایمن است. سیرجان برای رسیدن به شهری زیست‌پذیر، ایمن و شایسته شهروندانش، بیش از هر چیز به تداوم همین رویکردهای فرهنگی و آموزشی نیاز دارد؛ رویکردهایی که قانون را از متن مقررات به رفتار روزمره مردم پیوند می‌زند.
12:11 - 2 شهریور 1405