توطئه های انگلیس و برآمدن پهلوی
سالهای پیدایش حکومت پهلوی اول در ایران، یکی از نقاط مهم تاریخ معاصر کشور است که بیتردید در بستر رقابتهای کهنه و دیرپای دو قدرت بزرگ آن زمان، یعنی روسیه و انگلیس، شکل گرفت. برای درک این سالها و چگونگی رویداد کودتای انگلیسی و ظهور رضاخان، باید به سالهای پایانی جنگ جهانی اول نگاهی بیاندازیم.
خلأ قدرت ناشی از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ در روسیه، روسیه تزاری را که قرنها رقیب سنتی انگلیس در ایران بود، برای مدتی از صحنه قدرت در این کشور حذف کرد و فرصتی استثنایی را برای بریتانیا فراهم آورد تا نفوذ خود را به تنهایی در تمامیت ارضی ایران گسترش دهد.
انگلیس که پیش از این در قرارداد ۱۹۰۷ میلادی (۱۲۸۶ شمسی) ایران را به مناطق نفوذ خود و روسیه تقسیم کرده بود، پس از خروج رقیب، تلاش کرد تا با انعقاد قرارداد ۱۹۱۹ عملاً ایران را به کشوری تحت الحمایه خود تبدیل کند اما به دلیل مقاومت های متعدد ناکام ماندد رضاخان به تهران و تصرف قدرت هموار ساخت.
.در چنین شرایطی، رضاخان میرپنج، فرمانده قزاق که پیشتر در همکاری با انگلیسیها تواناییهای خود را نشان داده بود، توسط ژنرال آیرونساید به عنوان گزینهای مطلوب برای رهبری یک کودتا انتخاب شد. سرانجام کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ با طراحی، تأمین مالی و پشتیبانی نظامی مستقیم انگلیس به اجرا درآمد.
10:58 - 25 بهمن 1404
4 واکنش
2155 بازدید