ضرورت دسترسی دانش‌آموزان و معلمان نابینا به شاد

با شیوع ویروس همه‌گیر کرونا، آموزش در فضای مجازی بیش از پیش در ایران احساس شد اما تفاوت اساسی بین کشور ما و سایر کشورهای جهان این بود که آموزش مجازی، در ایران به معنای واقعی شروع نشده در حالی که کشورهای دیگر در این قضیه پیشتازند. لذا آموزش و پرورش ایران باز هم طی یک اقدام شتاب‌زده و نسنجیده، اقدام به طراحی پلتفرم شاد نمود. این پلتفرم، در سال اول اجرا با چالش‌های جدی رو به رو بود؛ به همین جهت، سازمان آموزش و پرورش در سال گذشته آزادی عمل بیشتری به دبیران و مدیران مدارس برای برقراری کلاس‌های مجازی‌شان اعطا کرده بود. اما با آغاز سال تحصیلی جدید از 15 شهریور ماه 99، فشارها برای اجبار معلمان به تشکیل کلاس‌ها در شاد بیشتر شده و در برخی استان‌ها از مرحله پیشنهاد به مرحله الزام درآمد. در این میان، شاید نه از لحاظ کیفی؛ اما از لحاظ کمی برای دانش‌آموزان و دبیران بینا مشکلی نبود که حالا کلاس‌ها در شاد برگزار شود و یا در شبکه اجتماعی دیگر. اما دبیران و دانش‌آموزان نابینا که از سال پیش اندکی با شاد دست و پنجه نرم کرده بودند، با مانع جدیدی به نام عدم دسترس پذیری شاد رو به رو شدند که قیمت گذشتن از آن مانع، تمرد از دستور آموزش و پرورش برای دبیر نابینا و عقب‌ماندگی از تکالیف برای دانش‌آموزی است که با مشکل بینایی اما به صورت تلفیقی میان دانش‌آموزان عادی تحصیل می‌کند؛ اما حالا این دانش‌آموز که روزی جزء نخبگان مدرسه خویش بوده، حالا به خاطر شاد باید جزء دانش‌آموزان غیرفعال و گوشه‌گیر مدرسه‌اش باشد. در حال حاضر، هم معلمین و هم دانش‌آموزان نابینا در شاد مجبورند برای پیشبرد اهداف خود از نسخه تحت وب شاد آن هم فقط با سیستم عامل ویندوز استفاده کنند. در نتیجه یک دانش‌آموز تنها در شاد می‌تواند کار های زیر را انجام دهد: 1.ارسال پیام در گروه‌های درسی. 2.خواندن تنها 100 پیام پایانی گروه. توضیح آنکه برای خواندن پیام‌های قبلی گروه در شاد وب، نیاز به اسکرول دستی با موس است که اسکرول خودکار صفحه خوان‌ها، با سرعت لود بسیار پایین در شاد سازگار نیست. 3.ارسال پیام به پی‌وی معلم‌ها با سختی فراوان. 4.انتخاب، فوروارد یا حذف پیام‌ها با سختی فراوان و با محدودیت 25 تایی. یک معلم هم در شاد، دقیقاً همین امکاناتی را دارد که در بالا بیان شد. به عبارت دیگر، هیچ فرقی بین دبیر یا دانش آموز برای استفاده از نسخه وب شاد وجود ندارد. تشریح محدودیت‌های فعلی شاد برای نابینایان در حال حاضر، عملا استفاده از نسخه اندروید شاد نه برای معلمان و نه برای دانش‌آموزان نابینا امکان پذیر نیست. این محدودیت‌ها عبارتند از: 1.معلم نابینا از ایجاد حضور و غیاب در بات حضور و غیاب شاد و همچنین طراحی آزمون در بات آزمون شاد محروم است. همچنین دانش‌آموز نابینا که در مدارس تلفیقی درس می‌خواند، نمی‌تواند در بات آزمون امتحان داده و در فرایند حضور و غیاب شاد به راحتی شرکت کند. 2.یک معلم نابینا به سختی فراوان و با هزار ترفند و حفظ کردن جای آیکون‌ها فقط می‌تواند گروه کلاسی خود را مدیریت کند. امکان ارسال پیام آن را باز کند یا ببندد. 3.امکان دیدن وضعیت اعضای گروه‌ها در شاد برای هیچ یک از معلمین یا دانش‌آموزان نابینا وجود ندارد. 4.یک معلم نابینا به سختی و باز هم با حفظ جای آیکون‌ها می‌تواند در شاد لایو بگذارد؛ اما یک دانش‌آموز نابینا میان پیام‌های انبوه در گروه غیرممکن است بتواند با حفظ جا، آیکون لایو معلم خود را لمس کند و به تماشای تدریس او بپردازد. 5.یک معلم نابینا، به سختی می‌تواند از امکان برقراری تماس صوتی شاد استفاده کند. در مقابل، دانش‌آموز نابینا نیز در پاسخگویی به تماس معلم ناتوان خواهد بود. اینها، فقط گوشه‌ای از محدودیت های‌افراد نابینا برای استفاده از شاد است که اشاره شد. راه حل چیست؟ پیامرسان تلگرام که در حال حاضر در ایران فیلتر است، در ابتدای راه مانند شاد برای نابینایان دسترس‌پذیر نبود. بعدها توسعه‌دهندگان این نرم افزار در عرض یک هفته و در قالب یک نسخه آزمایشی، شروع به دسترس‌پذیر کردن این نرم افزار برای نابینایان کردند. در نتیجه فرایند دسترس پذیر شدن یک نرم افزار چندان کار مشکلی نیست. فقط کافی است مسئولان ما بخواهند و همت کنند.