مذاکره ، معامله خون شهدا نیست
✍ موسی آقایاریدر روزهایی که کشور با تهدیدها و شرایط امنیتی پیچیده روبه رو است، شگفت آور است که برخی، هر سخن از مذاکره را به معنای معامله بر سر خون امام شهید، سرداران و شهدای این سرزمین معرفی می کنند. این گونه داوری ها، بیش از آن که بر استدلال استوار باشد، به دو قطبی سازی جامعه و تخریب شخصیت هایی می انجامد که سال ها در عرصه دفاع، امنیت و سیاست خارجی برای منافع ملی مسئولیت بر عهده داشته اند.نقد یک سیاست، حق طبیعی هر شهروند و هر جریان سیاسی است؛ اما متهم کردن موافقان مذاکره به بی اعتقادی نسبت به آرمان های شهدا یا نسبت دادن چنین انگیزه هایی به آنان، نه منصفانه است و نه کمکی به حل مسائل کشور می کند. خون شهدا، سرمایه وحدت ملی است؛ نه ابزاری برای حذف رقیب یا بستن باب گفت و گو.واقعیت این است که در ادبیات راهبردی و نظامی جهان، مذاکره در میانه یک بحران یا حتی در بحبوحه جنگ، امری غیر معمول نیست. چنین مذاکراتی، لزوماً به معنای سازش یا عقب نشینی نیست؛ بلکه می تواند با اهدافی همچون جلوگیری از گسترش درگیری، کاهش تلفات انسانی، مدیریت بحران، تبادل اسرا، ایجاد آتش بس موقت، ارسال کمک های انسانی، یا تثبیت دستاوردهای میدانی انجام شود. در بسیاری از موارد، طرفی که از موضع قدرت یا بازدارندگی وارد مذاکره می شود، در واقع از دیپلماسی به عنوان مکمل قدرت ملی بهره می گیرد، نه جایگزین آن.
از همین رو، قیاس این گونه مذاکرات با برجام، قیاسی دقیق و منطبق با واقعیت نیست. برجام، توافقی جامع و بلند مدت درباره پرونده هسته ای و رفع تحریم ها بود که موضوع، ساختار و اهداف مشخص خود را داشت. اما مذاکره در شرایط جنگی، اصولاً ماهیتی متفاوت دارد؛ مذاکره ای محدود، موضوع محور و مبتنی بر مدیریت یک بحران امنیتی است که می تواند بدون عدول از اصول، خطوط قرمز و منافع ملی انجام شود. یک گفت و گوی تاکتیکی برای مهار بحران را نمی توان با یک توافق راهبردی و چند جانبه یکسان دانست.آن چه ارزش خون امام شهید، سرداران و همه شهدای این سرزمین را پاس می دارد، حفظ عزت، استقلال، امنیت و منافع ملت ایران است. اگر در مقطعی اقتدار نظامی، ضامن امنیت کشور است، در مقطعی دیگر نیز دیپلماسی هوشمندانه می تواند همان اقتدار را تثبیت کند. تاریخ نشان داده است که قدرت نظامی و دیپلماسی، دو ابزار مکمل یکدیگرند و هیچ دولت مقتدری، یکی را به بهای حذف دیگری کنار نمی گذارد.فلذا ، سزاوار است به جای تخریب شخصیت ها، برچسب زنی و مصادره نام شهدا به سود منازعات سیاسی، درباره اصل موضوع با استدلال سخن گفته شود. احترام به خون شهدا، زمانی معنا پیدا می کند که منافع ملی، امنیت مردم و انسجام کشور، معیار قضاوت قرار گیرد؛ نه هیجان های مقطعی و رقابت های سیاسی.
12:17 - 6 تیر 1405