شوق نویسندگی و شکلگیری «من نویسنده»
نخستین جلسه از سلسلهنشستهای تخصصی نویسندگان تهرانی در سال 1405 با عنوان «قلم انقلاب»، به همت «شبکه نویسندگان انقلاب اسلامی» برگزار شد. در این نشست، حجتالاسلام محمدرضا بابایی و دکتر جعفر علیاننژادی بهعنوان راهبر، به ارائه مباحث بنیادین در حوزه نویسندگی پرداختند.در ابتدای جلسه، حجتالاسلام بابایی به تشریح اهداف، مأموریت و چشمانداز «شبکه نویسندگان انقلاب اسلامی» پرداخت. وی این شبکه را بستری برای توانمندسازی نویسندگان متعهد و گفتمانسازی در عرصه قلم دانست و تأکید کرد که این مجموعه در افق خود به دنبال تربیت نسل جدیدی از نویسندگان با هویت انقلابی و اثرگذار است.دکتر جعفر علیاننژادی در ادامه نشست، مباحث خود را در چهار بخش مجزا اما پیوسته ارائه کرد:بخش اول: شوق نوشتن، مقدم بر مهارتعلیاننژادی با اشاره به برگزاری کلاسهای مهارتنویسی (از شیوه قلمداشتن تا خوانش متون ادبی)، تصریح کرد:"مهمتر از مهارت نویسندگی، شوق و میل به نوشتن است" و این میل باید به حدی برسد که به «غریزه» نویسنده تبدیل شود. وی تأکید کرد بدون چنین شوقی، تداوم در نوشتن میسر نیست.او از «ساختار منعطف» برای ایجاد این شوق نام برد و گفت: باید “من نویسنده” در افراد شکل بگیرد و مقدمه آن پیداکردن “من خواننده” است. علیاننژادی توصیه کرد برای تقویت میل به نوشتن، سراغ مطالعه برویم و تا حد امکان از کتاب فیزیکی استفاده کنیم. او با جملهای تأملبرانگیز یادآور شد: "کتاب شما را میخواند، نه شما کتاب را" – به این معنا که هر کتابی با دغدغه وجودی خواننده پیوند میخورد و تنها در معرض کتابها قرار گرفتن، امکان این اتصال را فراهم میکند.
بخش دوم:ایده تکخطی و من کاتبدر این بخش، دکتر علیاننژادی «یادداشت رسانهای» را مهارت اولیه نویسندگی خواند و "ایده تکخطی" را مهمترین بخش آن دانست.وی ویژگیهای ایده تکخطی را چنین برشمرد:• هرچه زمان برای آن صرف شود، اتلاف وقت نیست.• باید بدیع، ساده، و دارای متغیرهایی با ارتباط مستقیم با یادداشت باشد.سپس به تمایز «من کاتب» و «من نویسنده» پرداخت: برای رسیدن به من نویسنده، باید من کاتب فعال شود و این نیازمند «دستورزی» است. این ممارست از طریق «محور افقی و عمودی» و ورزیدن با موضوع حاصل میشود.بخش سوم – نویسندگی در وضعیت جدید: بعثت در نوشتاراین بخش از نشست با نگاه تاریخی-تحلیلی ارائه شد. دکتر علیاننژادی با اشاره به تفاوت وضعیت امروز با دوره پیش از جنگ و شهادت رهبر شهید گفت:«ما مثل دوره ماقبل جنگ نیستیم؛ اتفاقاتی رخ داده که سبب شکلگیری پدیدهها و پدیدارهای تازه شده است»وی تأکید کرد: در انقلاب اسلامی هیچگاه به سیاق پیامبر اکرم (ص) و امام علی (ع) به دنبال ایجاد «جامعه تودهوار» نبودیم – منظور تودهای ذوب در یک شخص است– بلکه امامین انقلاب همواره در پی جامعه متشکل بودند.علیاننژادی با اشاره به دو «بعثت» در تاریخ انقلاب گفت:• بعثت اول: خود انقلاب اسلامی بود که برای حفظ آن نیاز به رهبری بود و این اتفاق افتاد.• بعثت دوم: در ۹ اسفند (سالروز حماسهسازی ملت) رقم خورد؛ جایی که مردم بار دیگر به میدان بازگشتند و میدانند چه باید بکنند. این بعثت دوم نیز باید متشکل شود.
وظیفه نویسندگان و تبیینکنندگان در این میان چیست؟علیاننژادی پاسخ داد: «ما بهعنوان نویسنده در نوشتههایمان باید این حرکت عظیم را تبدیل به جریان متشکل بکنیم. شبکه نویسندگان باید چنین شکلی از بعثت را در بین نویسندهها و نوشتارها ایجاد کند»وی افزود: این روند در حال رخ دادن است؛ هر هفته پس از جنگ رمضان حدود ۷۰ یادداشت منتشر میشود. از هر کدام از نویسندگان عزیز انتظار میرود که مسئولیتی عهدهدار شوند و شبکه نویسندگان در این میان نقش تسهیلگر را ایفا میکند.بخش چهارم – جعبه ابزار تحلیل در موقعیت جدیدوحدت ساحات و پنج ابزاردکتر علیاننژادی در بخش پایانی، یک جعبه ابزار تحلیلی برای فهم موقعیت جدید ارائه داد. وی از مفهوم «وحدت ساحات» سخن گفت؛ جایی که خیابان، میدان، دیوان و... در کنار هم دیده میشوند. ابزار تحلیلی پیشنهادی برای فهم خیابان (عرصه عمومی و کنش اجتماعی) مشتمل بر پنج رکن است که باید بهطور همزمان و سیستمی به کار گرفته شوند:1. میدان(عرصه انجام عملیات توسط نیروهای مسلح)2. خیابان (فضای حرکت، ارتباطات و زندگی روزمره مردم در خیابان)3. دیوان (ساختارهای اداری، حاکمیتی و تصمیمگیری)4. ایوان (تیم مذاکرهکننده و دیپلماسی)5. همپیمان (جبهه مقاومت و نیرهای متحد)تأکید دکتر علیاننژادی: اگر میخواهیم چیزی بنویسیم، باید این پنج ابزار را با هم ببینیم، نه به صورت تکی و یکبعدی.جمعبندی نشستنخستین جلسه از سلسلهنشستهای «قلم انقلاب» با تأکید بر گذر از مهارتمحوری به شوقپروری، شکلگیری «من نویسنده»، درک بعثت دوم انقلاب و استفاده از جعبهابزار پنجساحتی در تحلیل موقعیت جدید پایان یافت. شبکه نویسندگان انقلاب اسلامی اعلام کرد که این جلسات بهصورت مستمر ادامه خواهد یافت.
21:58 - 2 خرداد 1405