دقیقاً.
هزینههای پنهانِ ادامه وضعیت موجود
✍️ابوالفضل جهانبخش تداوم وضعیت موجود، اقتصاد را در چرخهای از نااطمینانی و فرسایش نگه میدارد؛ چرخهای که در آن نه چشمانداز روشنی برای فعالان اقتصادی شکل میگیرد و نه امکان برنامهریزی بلندمدت برای تولید و سرمایهگذاری فراهم میشود. در چنین شرایطی، اقتصاد بهجای حرکت به سمت بازسازی و ترمیم ظرفیتهای آسیبدیده، به تدریج وارد وضعیتی از تعلیق مزمن میشود؛ وضعیتی که هزینه آن را بیش از همه، بخش تولید، نیروی کار و معیشت عمومی جامعه پرداخت میکنند.اقتصاد، بیش از هر چیز، به ثبات و قابلیت پیشبینی نیاز دارد. سرمایهگذار، تولیدکننده و حتی مصرفکننده زمانی میتوانند تصمیمگیری مؤثر داشته باشند که افق آینده تا حدی روشن و قابل محاسبه باشد. اما زمانی که مسائل بنیادین حلنشده باقی میمانند و تصمیمات کلان در وضعیت انتظار و ابهام قرار میگیرند، رفتارهای اقتصادی نیز کوتاهمدت، محتاطانه و غیرمولد میشود. نتیجه این روند، کاهش سرمایهگذاری، افت بهرهوری، فرسایش توان تولیدی و گسترش رکود پنهان در بخشهای مختلف اقتصاد است.در بسیاری از تجربههای تاریخی، کشورهایی که برای مدت طولانی در وضعیت تعلیق سیاسی و اقتصادی باقی ماندهاند، نهتنها فرصت اصلاحات ساختاری را از دست دادهاند، بلکه هزینه بازگشت به مسیر توسعه برای آنان چندین برابر شده است. زیرا تأخیر در تصمیمگیری، صرفاً به معنای توقف نیست؛ بلکه به معنای انباشت مشکلات، تعمیق شکافهای اقتصادی و کاهش تدریجی تابآوری اجتماعی است. هرچه این وضعیت طولانیتر شود، بازسازی ظرفیتهای اقتصادی و جبران عقبماندگیهای ایجادشده نیز دشوارتر و پرهزینهتر خواهد شد.
از سوی دیگر، فشار مداوم نااطمینانی بر زندگی روزمره مردم، آثار اجتماعی قابلتوجهی نیز به همراه دارد. کاهش قدرت خرید، فرسایش امید به آینده، افزایش احتیاط در فعالیتهای اقتصادی و کاهش انگیزه برای مشارکت در تولید، تنها بخشی از پیامدهای این وضعیت است. جامعهای که برای مدت طولانی در شرایط بیثباتی اقتصادی قرار گیرد، به تدریج توان تحمل شوکهای جدید را از دست میدهد و این مسئله میتواند فرآیند اصلاح و بازسازی را پیچیدهتر کند.به همین دلیل، عبور از وضعیت فعلی نیازمند تصمیماتی است که بتواند هم نااطمینانی را کاهش دهد و هم مسیر احیای ظرفیتهای تولیدی را هموار کند. اقتصاد در شرایط فرسایشی، بیش از هر زمان دیگری به سیاستگذاری مؤثر، چشمانداز روشن و اصلاحات واقعی نیاز دارد؛ زیرا ادامه تعلیق، خود به یکی از مهمترین موانع توسعه تبدیل خواهد شد.
23:57 - 29 اردیبهشت 1405