تحقق وعدهها در متن واقعیت؛ نسبت اندیشه، هویت و عدالت در نگاه امام شهید آیتاللهالعظمی خامنهای
✍️ملیحه خواجویبسیاری از اندیشمندان اجتماعی بر این باورند که سخن رهبران تنها زمانی به نیرویی اثرگذار بدل میشود که قادر باشد با جریانهای عمیق جامعه پیوند برقرار کند. در این میان، امام شهید با تکیه بر فهمی همهجانبه از تاریخ، انسان و جهان، بارها بر این نکته تأکید کردهاند که آینده را تنها نمیتوان با ابزارهای محاسباتی فهمید؛ بلکه باید آن را در تلفیق «هویت»، «ایمان»، «مقاومت» و «تحلیل اجتماعی» جستوجو کرد. به تعبیر ایشان، اگر هویت یک ملت زنده باشد، پیشبینیها نیز از جنس «امکانهای واقعی» هستند، نه آرزوهای انتزاعی و تخیلی. از همین روست که در تحلیل بسیاری از رویدادهای چند دهه اخیر، مشاهده میکنیم که برخی هشدارها، پیشبینیها یا تحلیلهای ایشان با واقعیتهای اجتماعی و منطقهای همپوشانی قابلتوجه یافتهاند؛ به دلیل درک درست از قوانین حاکم بر جامعه و روح زمانه.رهبر شهید انقلاب اسلامی، کمتر از یک ماه پیش از شهادت خود فرمودند: چنانچه حادثهای برای کشور پیش بیاید، خدای متعال این مردم را مبعوث خواهد کرد برای مقابلهی با حوادث، و کار را مردم تمام خواهند کرد.
هویت بهمثابه سرچشمه پایداری تاریخی یکی از محورهای مهم در تحلیل امام شهید، نقش هویت در پایداری و جهتدهی حرکت اجتماعی است. هویت برای آنان صرفاً یک امر فرهنگی نیست؛ بلکه مجموعهای از ریشههای اعتقادی، خاطره تاریخی، تجربه زیسته و سرمایه نمادین است که به جامعه «توان مقاومت» و «قابلیت رویارویی با بحرانها» میدهد. تجربه تاریخی نشان داده است که جوامع فاقد هویت منسجم، در برابر فشارهای بیرونی و داخلی دچار فروپاشی روانی و سپس ساختاری میشوند؛ اما جوامعی که تکیهگاه هویتی دارند، حتی اگر در مقاطع کوتاهمدت دچار آسیب شوند، در بلندمدت مسیر خود را بازمییابند.امام شهیدمان، «بیداری هویتی» را نقطه آغاز تحولهای بزرگ اجتماعی میدانند؛ زیرا این بیداری موجب میشود ملتها تصویر تازهای از خود بسازند و ظرفیتهای پنهانشان را فعال کنند. این تصویر جدید معمولاً از سه عنصر کلیدی تغذیه میکند: اعتمادبهنفس، بازگشت به ارزشها و حساسیت نسبت به عدالت. از این منظر، سخن و تحلیل نخبگانی نقش «تلنگر» را ایفا میکند؛ یعنی لحظهای که جامعه را از خواب عادتها بیرون میکشد و نسبت به امکانهای تازه آگاه میسازد.
16:22 - 20 فروردین 1405