ماجرای کریدور زنگِزور و ایران+نقشه

پیامد جنگ ۴۴ روزه ۲ همسایه شمالی ایران در پاییز ۲۰۲۰ کماکان ادامه دارد. کشور پیروز به دنبال ایجاد کریدوری در کشور مغلوب است که منجر به حذف یکی از مرزهای بین‌المللی ایران می‌شود؛ موضوعی که خط قرمز تهران است.
شهر «آدانا» ترکیه روز ۱۳ جولای ۲۰۰۶ (۲۲ تیر ۱۳۸۵) میزبان یک رویداد منطقه‌ای مربوط به همسایگی شمالغربی ایران بود.احمد نجدت سزر (رئیس جمهور وقت ترکیه)، رجب اردوغان (نخست وزیر وقت ترکیه)، میخائیل ساکاشویلی (رئیس جمهور وقت گرجستان) و الهام علیف (رئیس جمهور آذربایجان) خط لوله نفت «باکو - تفلیس - جیهان» (BTC) را افتتاح کردند. این خط لوله انگلیسی است. مدیریت ساخت BTC برعهده شرکت بریتیش پترولیوم (BP) یکی از بزرگترین کمپانی‌های نفتی جهان بود که از قضا، بزرگترین سرمایه‌گذار بخش نفت آذربایجان نیز هست.«لرد براون» مدیرعامل وقت «بریتیش پترولیوم» در افتتاحیه گفت: این خط لوله برای اولین بار در ۱۰۰ سال گذشته مقادیر قابل توجهی از نفت دریای کاسپین (خزر) را به شبکه جهانی نفت انتقال می‌دهد.اسرائیل مشتری اصلی این خط است. بالغ بر ۶۰% نفت رژیم صهیونیستی توسط قزاقستان و رژیم آذربایجان تامین می‌شود. نفت آذربایجان از طریق خط لوله BTC وارد ترکیه و سپس توسط تانکر به بندر حیفا در فلسطین اشغالی منتقل می‌شود.
کل صادرات نفت از BTC تا پایان سال ۲۰۲۲ میلادی (۹ ماه قبل از طوفان الاقصی)
اما فرامتن این مراسم، تصویری بود که از افتتاحیه آن توسط سران ترکیه، گرجستان و آذربایجان منتشر شد اما در آن برهه زمانی چندان مورد توجه قرار نگرفت: پروژه حذف مرز ایران - ارمنستان!

زنگزور کجاست؟

«سیونیک» جنوبی‌ترین استان ارمنستان و هم مرز با ایران است. این استان حائل میان دو قلمرو جدا از هم جمهوری آذربایجان است. شوروی این منطقه را به عنوان بخشی از جمهوری شوروی سوسیالیستی ارمنستان (SSR) مرزبندی کرد. اکنون آذربایجان دست روی این نقطه گذاشته و نام ادعایی «زنگزور» را روی آن گذاشته است. شبکه «TRT World» ارگان رسانه‌ای همسو با دولت ترکیه در تیر ۱۴۰۱ گزارشی مهم درباره زنگرور منتشر کرد که پشت پرده آن را روشن می‌کند. شوروی دو خط راه آهن برای اتصال نخجوان به قلمرو اصلی آذربایجان از طریق «سیونیک» ساخت که از آن تحت عنوان «کریدور نخجوان» نیز یاد می‌شود. اما این خطوط آهن در جریان جنگ اول «قره باغ» در سال ۱۹۹۲ بلا استفاده شد.شبکه «TRT World» در همین رابطه نوشت که باکو درصدد احیای خطوط مواصلاتی شوروی است. مضاف بر این، برنامه دارد که بزرگراه‌هایی برای اتصال آذربایجان با نخجوان بسازد. این کریدور فراتر یک محور ارتباطی است و باکو انتظار دارد که این کریدور ادعایی، خارج از حاکمیت کشور میزبان باشد!
نکته اینجاست: این رسانه نزدیک به دولت اردوغان می‌گوید که کریدور زنگزور بخشی از یک پروژه حمل و نقلی بزرگ است که باکو را به استانبول متصل می‌کند. در یک مفهوم کلی، کریدور زنگزور یک پروژه ژئوپلیتیک است که اروپا را از طریق مسیر آذربایجان-ترکیه به آسیای مرکزی و چین متصل می‌کند.این موضوع از ۴ جهت به ایران مربوط می‌شود:

۱: قطع اتصال ایران و شرق اروپا

کریدوری تحت عنوان «خلیج فارس - دریای سیاه» در دستور کار است. به نقل از وزارت امور خارجه، «داویت گوچاوا» رئیس باشگاه متخصصان راه‌آهن گرجستان درباره این کریدور نوشت که کریدور «خلیج فارس - دریای سیاه» یکی از مهم‌ترین کریدورهای ترانزیتی در مسیر جاده ابریشم است که بندرهای ایران و گرجستان مهم‌ترین نقش را در فعال‌سازی آن دارند.ایران از طریق بندر‌ «پوتی» و «باتومی» گرجستان به بندر‌های «کنستانتسا» رومانی و «وارنا» در بلغارستان متصل خواهد شد. از سوی دیگر، بنادر پوتی و باتومی از راه زمینی به بندرعباس و چابهار ایران نیز متصل شوند. بنادر ایران ارتباطی نزدیک با بنادر مهم منطقه خلیج فارس از جمله «جبل‌علی» امارت دارند که ایران می‌تواند حلقه واسط کشورهای دو قاره باشد.
کریدور زنگزور به معنای تحمیل اراده آنکارا و باکو بر ایران است. حتی اگر مولفه اقتصادی را نیز حذف کنیم، این کریدور برای تهران حائز اهمیت است. زیرا راهی برای اتصال ایران به قاره‌ای دیگر بدون نیاز به ترکیه یا روسیه است.ترکیه وارث عثمانی است. خلافت عثمانی در بزرگترین وسعت سرزمینی خود، تمام مسیرهای ارتباطی میان ایران و قدرت‌های اروپایی را مسدود کرده بود. یکی از دلایل عقب افتادگی ایران در عصر انقلاب‌ صنعتی (مصادف با حکمرانی قاجار در ایران) این بود که عثمانی مثل یک دیوار دور ایران کشیده شده بود. ناصرالدین شاه تنها شاهی بود تا زمان خود به کشورهای اروپایی سفر کرده بود. ناصر برای این سفر از خاک روسیه عبور می‌کرد. این موضوع به طریق دیگری در دوران پهلوی به وقوع پیوست. شوروی همچون دژی بزرگ بالای سر ایران بود.اکنون ایران در موقعیتی تاریخی قرار گرفته که می‌تواند بدون نیاز به قلمروی سرزمینی ترک‌های آناتولی و روس‌ها به صورت مستقیم با اروپا در ارتباط باشد. زنگزور یعنی قطع مسیر مستقیم و بازگشت به دوران قاجار و پهلوی.

۲: ناتو

«رضاخان» پس از سلطنت خیانتی به ایران مرتکب شد که پیامدهای آن امروز بروز کرده است. نیروهای نظامی ایران در عهد قاجار پس از سقوط تزار روس به سمت قره سو گسیل شدند و این باریکه راهبردی مجدداً به قلمروی ایران بازگشت. اما رضاخان مالکیت ترکیه بر قره سو را در قرارداد مرزی سال۱۳۱۰ به‌طور رسمی واگذار کرد! اگر پهلوی این باریکه را به آتاتورک نمی‌داد، کریدور ادعایی زنگزور هیچ تاثیری روی جغرافیای ایران نمی‌گذاشت. زیرا اتصال زمینی ترکیه به آذربایجان از طریق قره سو است.
کریدور زنگزور زمینه ساز دسترسی مستقیم ترکیه به دریای کاسپین (خزر) است. اما ماجرا به همین نقطه ختم نمی‌شود. مرز ایران و ترکیه دروازه شرقی پیمان نظامی ناتو است. کریدرو زنگزور می‌تواند قلمروی ناتو را از اقیانوس اطلس تا کاسپین (خزر) به صورت زمینی گسترش دهد. یعنی در یک سناریو فرضی، یک سرباز انگلیسی با ماشین می‌تواند به آستارا برسد!
این در حالیست که در بند ۷ از ماده سوم کنوانسیون رژیم حقوقی دریای کاسپین (خزر) میان پنج کشور ساحلی تصریح شده که هیچ کشور‌ی نباید قلمرو خود را در اختیار بیگانه برای ارتکاب تجاوز و انجام سایر اقدامات نظامی بگذارد.موضوع از این جهت اهمیت دارد که اصل مذکور پیش از این توسط رژیم باکو نقض شده است. شهریور ۱۴۰۰ بود که نیرو‌های مسلح ترکیه، آذربایجان و پاکستان رزمایشی تحت عنوان «سه برادر» برگزار کردند.
حضور ناتو در قفقاز و آسیای مرکزی مکمل طرح محاصره روسیه از دریای سیاه، محاصره چین از دریای چین جنوبی و محاصره ایران از خلیج فارس است. این نکته‌ای است که مسکو از فهم آن غافل است و گمان می‌کند که از طریق ارتش خود و سرویس امنیت فدرال (FSB) می‌تواند بر کریدور زنگزور تسط امنیتی و نظامی ایجاد کند. روس‌ها سود آنی را به پیامدهای امنیتی آتی ترجیح دادند. پس از جنگ اوکراین خبری منتشر شد مبنی بر اینکه روسیه از طریق خط لوله نفت «باکو - تفلیس - جیهان» (BTC) حداقل ۲۵۰ هزار بشکه نفت در روز صادر می‌کند و تحریم غرب را دور می‌زند. موافقت روس‌ها با کریدور زنگزور بی‌ارتباط با این خبر نمی‌تواند باشد.

۳: رقیب کریدور ایران!

سه کریدور شرق به غرب از چین به سمت اروپا می‌رود. کریدور اول از «بالای خزر»، کریدور دوم از «میان خزر» کریدور سوم از «پایین خزر» عبور می‌کند. کریدور بالای خزر که از خاک روسیه می‌گذرد، به دلیل جنگ اوکراین کارایی سابق را برای چین ندارد. زیرا کشورهای اروپایی با روسیه قطع رابطه کردند. دو کریدور دیگر هنوز روی میز است. «اردوغان» و «علیف» بدنبال یک بلندپروازی هستند تا باکو را چهار راه شرق به غرب کنند. هدف، حذف کریدور عبوری از تهران است. وقتی خط لوله نفت «باکو - تفلیس - جیهان» (BTC) افتتاح شد، شبکه BBC انگلیس نوشت که یکی از نکات مهم این خط لوله، ایجاد مسیری جدید بدون عبور از روسیه و ایران برای بازارهای غربی است تا آمریکا بر منابع انرژی کنترل داشته باشد. این نکته BBC برای کریدورهای عبوری از قفقاز نیز می‌تواند صدق کند.

۴: گسیل جریانات تکفیری به مرزهای ایران

دلیل دیگری نیز برای مخالفت تهران وجود دارد. استان «ادلب» در شمال سوریه به دلیل حجم حضور معارضین مسلح، به نوعی پایتخت تروریست‌های جهان است. دولت ترکیه تنها عقبه این استان است و این کشور در منازعات خود، نظیر نبرد «غرب لیبی» و جنگ «قره باغ» از مزدوران تکفیری استفاده کرده است. هم اکنون نیز شواهدی از حضور جریانات تکفیری در جنگ اوکراین وجود دارد. مسلحین شمال سوریه در صورت اتصال سرزمینی میان دو قلمروی آذربایجان می‌توانند با پشتیبانی ناتو بر سراسر مرزهای شمالغربی ایران ساکن شوند. انتقال تکفیری‌ها به مناطق مجاور ایران در قفقاز جنوبی با هدف برهم زدن ترکیب جمعیتی آذربایجان و ایجاد یک جبهه امنیتی جدید علیه ایران است. رخدادی که ایران آن را تحمل نخواهد کرد.
12:17 - 21 شهریور 1403

7 بازنشر32 واکنش
329٫3k بازدید



42 پاسخ

@user17078852379221 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
وقتی مناسبات و وقایع منطقه فراموش میشود این میشود که جوجه ادعای سیمرغی میکند و برای کشور و ملتی به درازنای تاریخ بشری شاخ و شانه میکشد .اکنون و در وضعیت سخت دوره گردی گدای دوره گردی به نام روسیه دیار پیر کهنسال احساس تنهایی میکند.باید به هر نحو که شده در مقابل این ترکمنچای و گلستان جدید ایستاد

تصویر نمایه‌ی ‌امیررضا بخشنده‌
@AmirReza121 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
ممنون...تحلیل مجمل و قابل توجهیست

@user170910063018838262221 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
قابل توجه اونایی که میگن یه عمر دشمنی با آمریکا به ضرر ایران تموم شد.چون ایران خودشو برای جنگ با ابر قدرت آماده کرده در نتیجه این همسایه ها جرات کاری که با ایران درگیر بشن رو ندارن.

@Mehrdad21 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
اشتباه بزرگ ما چیدن تمام دیپلماسی در سبد شرق است روسیهدهمواره در حال بازی با کارت ایران بوده ودر مقابل خدمات ما روسها از بیانیه غیر قانونی کشورهای حاشیه خلیج فارس درمورد حق حاکمیتی ما بر جزایر و از ادعای آذربایجان در مورد زنگه زور و سلب حقوق مرزی ما حمایت میکند

@Mehrdad21 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
اشتباه دیگر ما پر موضوع جنگ قره باغ بود موضوع خط مرزی زنگه زور نباید اشتباه بزرگ ما در حمایت از آذربایجان در داستان قره باغ وعدم ایجاد خط حایل مرزی تکرار شودحضورنظامی امروز ایران در منطقه زنگه زور برای حفظ منافع مرزی دراینده واجب است و اگر نکنیم حسرت خواهیم خورد تغییرزنگه زور یعنی خسارت بزرگ وفاجعه

@Esmaeil_Hr21 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
روسیه و چین برای منفعت خودشون تلاش می‌کنند ، وقتی می‌بینند ارتباط اقتصادی با جهان عرب چقدر براشون سودمنده ، میرن از خلیج عربی و جزایر سه‌گانه به نفع عرب حمایت می‌کنند . در قضیه ترکیه و آذربایجان هم قصه همینه . ما چاره ای نداریم باید بفهمیم که در این جنگل تنهای تنهاییم .

@Esmaeil_Hr21 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
ما در این جهان دوستی جز شیعیان نداریم ، نباید به روسیه و چین یا آمریکا و انگلیس امیدی داشته باشیم .

تصویر نمایه‌ی ‌zeia 333‌
@zeia33321 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
ترکیه قصد دارد یک سایت آزمایش موشک بالستیک و فرودگاه فضایی در سومالی ایجاد کند

@user17078864756021 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
همان طور که نتانیاهو جنایتکار داره در غزه نسل کشی میکنه،ترکیه عثمانی هم در ۲۴آوریل۱۹۱۵ نسل کشی ارامنه را رقم زد،علیف هم که معلوم الحال هست. این سه جنایتکار یک وجه مشترکی هم دارند غصب زمین دگری جالب اینجاست که هر سه نفر باهم همکاری تنگاتنگی دارند و از هم حمایت میکنند .ایران باید حال اینارو بگیرد

@user170910002632445077521 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
با توجه با اینکه ارمنستان خودش با فشار ممکنه تسلیم بشه،ایران هر طور شده حتی گزینه نظامی باید مانع این کار بشه

تصویر نمایه‌ی ‌مرتضی‌
@Mortoni21 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
خیلی ممنون از تهیه این مقاله!!آگاهی از موضوعات چندوجهی از این قبیل می‌تواند در پیش‌بینی رفتار دوست و دشمن کمک‌کننده باشد!اهمیت این موضوع برای ایران و موضع‌گیری پوتین بسیار جالب توجه است...به هر حال خدا قوت بابت این گزارش😀😀😀

@Ahmad_R21 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
به قیمت جنگ هم شده نباید ایران بزاره این اتفاق بیوفته. حمایت از آذربایجان در سال 2020 اشتباه بزرگی بود.

تصویر نمایه‌ی ‌عمار پارسا‌
@Ammar_al_Farsi21 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
درباره نتیجه خیانت و حماقت رضاخان گذشته از باورهای سیاسی، بهتر است به مستندی که برنامه «ثریا» درباره ارمنستان تولید و پخش کرد؛ رجوع کنید. با دیدن این برنامه متوجه عمق فاجعه می‌شوید حتی اگر نگاه مثبتی به شاه اول پهلوی داشته باشید.

تصویر نمایه‌ی ‌حجت مجیدی 🇮🇷‌
@hojjat_majidi21 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
روسیه در مقطع کنونی به ایران نیاز مبرم دارد باید برگ برنده داشته باشد تا زیر سلطه ایران نرود و آن بازی با برگه زنگزور است به نظر نمیرسد روسیه دنبال ایجاد این کریدور باشد فقط می خواهد در مبادلاتی که با ایران دارد دست بالا را داشته باشد و در عین حالی که امتیاز میگرد امتیازی هم ندهد.

تصویر نمایه‌ی ‌حسن الطافی‌
@user17079316365521 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
ایران باید سریع منطقه مورد مناقشه را تحت حاکمیت خود دراورد وبا یک جنگ سریع باکو را سر جای خود بنشاند

@user1718561598621 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
امان از روسیه و اذربایجان....تتریخ تمدن فرهنگ و اقتداار ایران خیلی بیشتر از این حرفاست .امیدوارم وا ندیم...روسیه همیشه شریک قابل اعتمادی نبوده

@Albaloo21 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
خدا لعنت کنه رضاشاه رو که اون قسمت از خاک ما رو بخشید به ترکیه و تا الان برای ما آثارش باقی است

تصویر نمایه‌ی ‌سیدعلی هدایت‌
@user170910004132782089021 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
با توجه به ضعیف بودن دولت ارمنستان و احتمال حمله آذربایجان و مسدود کرد زنگه زور ایا دولت ایران با توافق با دولت ارمنی ودادن امتیاز وحمله و ضد ضمیمه کردن به خاک خود برای همیشه پرونده ش ببنده

تصویر نمایه‌ی ‌مهدی قنبری‌
@user170909998898621050821 شهریور 1403
در پاسخ به @staff
🔊 راه حل اجاره این منطقه یا متعلقاتی از این منطقه مثل جاده های ترانزیتی توسط ایران از ارمنستان به مدت مثلا 20 سال است(البته این مناطق قبلا متعلق به ایران بوده و با توجه به قراردادهایی که بین ایران و شوروی بسته شده است، ایران الان می تواند آنها را تصاحب کند ولی خب پروپاگاندای غرب مانع می شود).