فاجعه در دفتر نخستوزیری؛ ۸ شهریور ۱۳۶۰
تهران، یکشنبه ۸ شهریور ۱۳۶۰فقط دو ماه از انفجار هفتم تیر گذشته بود؛ انفجاری که در آن آیتالله بهشتی و دهها نفر از مسئولان جمهوری اسلامی جان باخته بودند.اما ظهر آن روز، حادثهای دیگر در قلب دولت ایران در راه بودحادثهای که رئیسجمهور و نخستوزیر کشور را همزمان هدف قرار داد
جلسهای که دیگر تمام نشد حدود ساعت سه بعدازظهر، جلسهای در ساختمان نخستوزیری برگزار شد.محمدعلی رجایی، رئیسجمهور، محمدجواد باهنر، نخستوزیر و شماری از مسئولان نظامی و امنیتی در جلسه حضور داشتند.گزارش روزنامه اطلاعات در فردای حادثه میگوید بمبی که در یک کیف دستی جاسازی شده بود، در ساختمان منفجر شد.انفجار بهقدری شدید بود که بخشهایی از ساختمان نخستوزیری دچار حریق شد و دود و آتش همهجا را فرا گرفتگزارش روزنامه اطلاعات، زمان انفجار را حدود ساعت ۳ بعدازظهر ثبت کرده و از انتقال مجروحان به بیمارستانها و عملیات امداد و اطفای حریق خبر میدهد.شدت انفجار به حدی بود که حتی برخی بازماندگان جلسه برای لحظاتی توان تشخیص آنچه اتفاق افتاده بود را نداشتند.یکی از حاضران جلسه، بعدها روایت کرد که پس از انفجار، اتاق در دود غلیظ فرو رفته و میز بزرگ کنفرانس در اثر شدت انفجار آسیب جدی دیده بود.آتشنشانان، نیروهای سپاه، شهربانی و مردم خودشان را به محل رساندند.مجروحان یکییکی از ساختمان خارج شدند...اما خبری از رجایی و باهنر نبودفاجعه ابعاد تلختری داشتپیکرهای بهدستآمده بر اثر شدت سوختگی قابل شناسایی نبودند.حتی در ساعات ابتدایی، هنوز مشخص نبود کدام پیکر متعلق به رئیسجمهور و کدام متعلق به نخستوزیر است.در نهایت، شناسایی با استفاده از علائم دندانها انجام شد.به این ترتیب، خبر تلخ قطعی شد:محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر، هر دو در انفجار نخستوزیری به شهادت رسیده بودندگزارشهای ثبتشده در فایل، شناسایی پیکرها از طریق علائم دندان را در ساعات پایانی همان روز روایت میکنند.اما سؤال بزرگ این بود:
بمب چگونه وارد یکی از حساسترین جلسات امنیتی کشور شده بود؟در روایت رسمی جمهوری اسلامی، عامل این بمبگذاری مسعود کشمیری، از اعضای سازمان مجاهدین خلق، معرفی شد؛ فردی که در ساختار امنیتی آن زمان نفوذ کرده بود و به جلسه شورای امنیت دسترسی داشت.در منابع مورد استفاده این روایت، کشمیری پیش از انفجار بهعنوان فردی مورد اعتماد معرفی شده است.حتی در برخی خاطرات و روایتهای بعدی، جزئیاتی درباره حضور او با کیف بمب در جلسه و محل قرار گرفتن آن در نزدیکی رئیسجمهور و نخستوزیر نقل شده است.با این حال، باید توجه کرد که جزئیات مربوط به چگونگی دقیق بمبگذاری در منابع مختلف با تفاوتهایی روایت شدهاند.فردای حادثه، کشور در سوگ فرو رفت.شورای موقت ریاستجمهوری، دوشنبه ۹ شهریور را تعطیل اعلام کرد و عزای عمومی نیز اعلام شد.در مراسم تشییع، جمعیتی بسیار گسترده در تهران حضور پیدا کردند.۸ شهریور ۱۳۶۰ فقط یک انفجار نبود...روایتی بود از سالهایی که ترور و ناامنی، بسیاری از مسئولان و مردم ایران را هدف قرار میداد.رجایی و باهنر رفتند...اما نامشان در تاریخ ایران، با یکی از تلخترین روزهای سالهای نخست جمهوری اسلامی گره خورد.هشتم شهریور...روزی که یک جلسه دولتی، به صحنه یکی از مهمترین ترورهای سیاسی تاریخ جمهوری اسلامی تبدیل شد
11:40 - 30 اوت 2026
1 واکنش
24٫8k بازدید