دود طلای کثیف بر سر تهران
پسماندسوزی در حاشیه تهران در سیاهه انتشار نیز بهعنوان یکی از منابع مؤثر آلودگی ثبت شده؛ اما مسئولیت مقابله با آن بر عهده چه سازمانی است؟
گروه اجتماعی خبرگزاری فارس؛ یکی از خروجیهای مهم سیاهه انتشار که در بهروزرسانی اخیر ثبت شده، پسماندسوزی، بهویژه سوزاندن پسماندهای کشاورزی است. درمورد این موضوع پیشتر نیز درباره آن هشدار داده شده بود و حالا بهعنوان یکی از منابع مؤثر آلودگی، در بررسیهای مربوط به انتشار آلایندهها جای گرفته است.احمد طاهری، رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیطزیست به فارس میگوید که پسماندسوزیهای مجاور تهران در مناطق غرب و جنوبغرب، آلودگی بسیار بالایی تولید میکنند و موجب شده است در حاشیه غربی و جنوبی تهران، بالاترین سطح آلودگی هوا مشاهده شود.
سال گذشته برای بررسی پسماندسوزی دو کارگروه ملی تشکیل شد و ضرورت کنترل این پدیده مورد توجه قرار گرفت. گشتها و پایشهای محیطزیستی نیز اگرچه برای شناسایی منابع آلودهکننده و برخورد با تخلفات، بهویژه در ساعات غیراداری و روزهای تعطیل، انجام میشوند، اما تداوم پسماندسوزی نشان میدهد فاصلهای میان وظایف قانونی و نتیجه عملی نظارت وجود دارد.
این وضعیت در حالی است که قانون مدیریت پسماندها مصوب ۱۳۸۳ و قانون هوای پاک مصوب ۱۳۹۶، چارچوب قانونی مشخصی برای جلوگیری از آلودگی ناشی از پسماندسوزی ایجاد کردهاند. سازمان حفاظت محیط زیست نیز طبق قانون، مسئول نظارت بر اجرای ممنوعیت سوزاندن پسماند در فضای باز است.
متخصصان، ریشه اصلی پسماندسوزی در فضای باز را بیش از آنکه صرفاً در رفتار متخلفان جستوجو کنند، در ضعف مدیریت جامع پسماند میدانند. بنابراین برخورد مؤثر باید از مرحله شناسایی تخلف فراتر برود.جامعه اندیشکدهها گزارش داده است که نخست، سازمان حفاظت محیط زیست باید پسماندسوزی را بهطور دقیقتر در سیاهه انتشار ثبت و سهم آن را در آلودگی مناطق مختلف مشخص کند تا سیاستگذاری بر مبنای داده انجام شود. افزایش گشتهای میدانی در نقاط پرخطر، استفاده از تصاویر ماهوارهای و ابزارهای پایش هوشمند، تقویت سامانه ۱۵۴۰ و امکان ثبت و پیگیری دقیق گزارشهای مردمی نیز میتواند احتمال شناسایی تخلفات را افزایش دهد.این گزارش تاکید میکند که در کنار نظارت، اصلاح ساختار مدیریت پسماند ضروری است. بازنگری در مواد مرتبط قانون مدیریت پسماندها، افزایش بازدارندگی جرائم و پیشبینی مجازات مؤثر برای تکرار تخلف، میتواند هزینه پسماندسوزی را برای متخلفان بالا ببرد. همزمان باید برای پسماندهای کشاورزی و سایر پسماندهای خاص، مسیر مشخص جمعآوری، انتقال و پردازش ایجاد شود. مشارکت شهرداریها و دهیاریها در قالب شرکتهای منطقهای، حمایت از بخش خصوصی برای تبدیل پسماند به کود یا انرژی و اجرای دقیق مقررات مربوط به حریم راهها نیز میتواند بخشی از این زنجیره را تکمیل کند.در نهایت، مقابله با پسماندسوزی تنها با خاموشکردن آتش ممکن نیست؛ باید سازوکاری ایجاد شود که اساساً انگیزه و امکان سوزاندن پسماند را از بین ببرد. تا زمانی که مدیریت پسماند در مناطق پیرامونی تهران ناکارآمد باشد و نظارت محیطزیستی نتواند تخلفات را بهموقع شناسایی و متوقف کند، آتشهای کوچک حاشیه شهر همچنان میتوانند به مسئلهای بزرگ برای هوای پایتخت تبدیل شوند.
17:00 - 25 مرداد 1405