شادگان امسال صورتیتر از همیشه شد
تالاب شادگان که ماهها پیش از خشکی رنج میبرد، حالا با آبگیری دوباره و ثبت زادآوری کمسابقه فلامینگوها، جانی تازه گرفته است.
گروه اجتماعی خبرگزاری فارس: تالاب بینالمللی شادگان، یکی از ارزشمندترین زیستبومهای آبی ایران، این روزها نشانههای روشنی از بازگشت حیات را به نمایش گذاشته است، از افزایش چشمگیر جوجهآوری فلامینگوهای بزرگ گرفته تا ورود دوباره آب به بخشهای خشکشده تالاب. نتایج تازهترین پایشهای محیطزیستی نشان میدهد در پایان فصل بهار ۱۴۰۵، حدود ۳۶ هزار جوجه فلامینگوی بزرگ در تالاب شادگان سرشماری شدهاند؛ رقمی که از روند افزایشی موفقیت تولیدمثل این گونه ارزشمند حکایت دارد. این تالاب که بزرگترین و مهمترین زیستگاه جوجهآوری فلامینگوی بزرگ در استان خوزستان به شمار میرود، دارای شش کلونی فعال زادآوری است که هر ساله تحت حفاظت و پایش مستمر قرار دارند.
۸ MB
افزایش تعداد جوجههای فلامینگو تنها یک آمار ساده نیست؛ بلکه شاخصی مهم برای سنجش سلامت اکولوژیک تالاب محسوب میشود. کارشناسان معتقدند موفقیت زادآوری پرندگان آبزی، بهویژه گونههای حساس، ارتباط مستقیمی با وضعیت منابع آبی، امنیت زیستگاه و دسترسی به منابع غذایی دارد. از این منظر، ثبت چنین آماری میتواند نشانهای از بهبود نسبی شرایط زیستی در بخشهایی از تالاب شادگان باشد.این اتفاق در شرایطی رخ داده که شادگان طی ماههای گذشته یکی از دشوارترین دورههای خشکسالی خود را تجربه کرده بود. کاهش شدید سطح آب، نگرانیهای گستردهای درباره نابودی زیستگاههای پرندگان، کاهش ذخایر آبزیان و حتی شکلگیری کانونهای جدید گردوغبار در جنوب غرب کشور ایجاد کرده بود. در مقاطعی، بخش قابل توجهی از پهنه تالاب خشک شد و بسیاری از فعالان محیطزیست نسبت به آینده این اکوسیستم هشدار دادند.
اما اکنون با ورود حقابه از رودخانه کارون و انتقال آب از طریق رودخانه جراحی، شرایط تغییر کرده است. بررسیهای میدانی نشان میدهد نزدیک به ۸۹ درصد از تالاب آبگیری شده و روند ورود آب همچنان ادامه دارد. در حال حاضر بهطور متوسط حدود ۴۰ مترمکعب آب در هر ثانیه وارد این پهنه آبی میشود؛ رقمی که توانسته بخش مهمی از مناطق خشکشده را دوباره زیر پوشش آب قرار دهد.نشانههای این احیا بهوضوح در تالاب دیده میشود. قایقهایی که ماهها به دلیل کمآبی امکان تردد نداشتند، بار دیگر در آبراهههای تالاب به حرکت درآمدهاند و جوامع محلی که معیشت آنها به حیات تالاب وابسته است، روزهای امیدوارکنندهتری را پیش رو میبینند. احیای تدریجی تالاب همچنین میتواند به بهبود وضعیت صیادی، دامداری سنتی و سایر فعالیتهای اقتصادی وابسته به این زیستبوم کمک کند.تالاب شادگان به دلیل ویژگی منحصربهفرد خود، یکی از مهمترین مناطق حفاظتشده کشور محسوب میشود. وجود همزمان آبهای شیرین، لبشور و شور، شرایطی کمنظیر برای شکلگیری تنوع زیستی گسترده فراهم کرده است. همین تنوع آبی باعث شده دهها گونه جانوری و گیاهی در این منطقه زیست کنند و تالاب نقشی کلیدی در پایداری اکولوژیک جنوب کشور داشته باشد.براساس آمارهای محیطزیستی، زندگی دستکم ۱۷۴ گونه پرنده بومی و مهاجر به این تالاب وابسته است. گونههایی مانند اردک مرمری، گیلانشاه و انواع پرندگان کنارآبزی، برای تغذیه، استراحت یا زادآوری از شادگان استفاده میکنند. کاهش سطح آب در ماههای گذشته حضور بسیاری از این گونهها را تحت تأثیر قرار داده بود، اما با بهبود شرایط آبی، نشانههایی از بازگشت تدریجی آنها مشاهده میشود.
کارشناسان محیطزیست معتقدند اتفاقات اخیر اگرچه امیدوارکننده است، اما نباید به معنای پایان بحران تلقی شود. سعید میرزایی، کارشناس محیطزیست در تحلیل وضعیت کنونی شادگان میگوید افزایش زادآوری فلامینگوها و آبگیری گسترده تالاب دو شاخص بسیار مثبت هستند، اما پایداری این وضعیت وابسته به تداوم تأمین حقابه زیستمحیطی است. به گفته او، تجربه سالهای گذشته نشان داده هر زمان جریان آب به تالاب کاهش یافته، نخستین آسیبها متوجه پرندگان، آبزیان و جوامع محلی شده است.این کارشناس تأکید میکند که احیای واقعی تالاب تنها با ورود مقطعی آب محقق نمیشود، بلکه نیازمند برنامهای بلندمدت برای مدیریت منابع آب حوضههای کارون و جراحی، کنترل برداشتهای بیرویه و حفظ جریان پایدار آب در تمام فصول سال است. در غیر این صورت، هر دوره خشکسالی میتواند دستاوردهای فعلی را تهدید کند.شادگان امروز در نقطهای حساس قرار دارد؛ از یک سو آمار کمسابقه جوجهآوری فلامینگوها و بازگشت آب، چشماندازی امیدوارکننده از احیای تالاب ترسیم کرده و از سوی دیگر، تداوم این روند نیازمند تصمیمگیریهای دقیق و پایبندی به تأمین حقابههای محیطزیستی است. اگر این مسیر ادامه یابد، شادگان میتواند بار دیگر به یکی از مهمترین پناهگاههای حیات وحش خاورمیانه تبدیل شود؛ تالابی که نهتنها مأمن هزاران پرنده مهاجر است، بلکه نقش حیاتی در حفظ تعادل اکولوژیک و معیشت ساکنان جنوب خوزستان ایفا میکند.پایان پیام/
12:56 - 24 ژوئن 2026
0 بازدید
